20 Ocak Çarşamba günü İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) düzenlediği “Tedarik Zincirlerinde Demir Çelik” panelinde hammaddelerde yaşanan üretim, sevkiyat ve fiyat gibi sıkıntılar dahil olmak üzere, tedarik zincirlerinde pandemiden kaynaklanan sorunlara dikkat çekildi. Toplantının açılışında konuşan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, hammadde fiyatlarında gerçek arz ve talep esaslarına dayanmayan bir fiyat artışı ve dalgalanmalar olduğunu, bu aşırı fiyat dalgalanmalarının uluslararası fon ve finans kaynaklarının spekülatif yaklaşımlarından kaynaklandığını belirtti. Türkiye’nin, stratejik yatırımlarla devletin de katkısıyla üretimi artırarak dışa bağımlılığı azaltması ve ihracat pazarlarında sürdürülebilir rekabet imkanlarını güçlendirmesi gerektiğini ifade etti.
Pandemi sürecinde küresel çelik üretiminin aksamalara uğradığını belirten Ticaret Bakanı Yardımcısı Rıza Tuna Turagay, başlıca tedarikçi Çin’in iç piyasaya yönelmesinin global piyasada çelik arzında düşüşe neden olduğunu ifade etti. Bakan yardımcısı, 2020 yılının son çeyreğinde demir cevheri ve sıcak sac fiyatlarında kaydedilen artışa dikkat çekti. Kapasite artırımı konusunda yeni yatırımlar yapılacağını belirten Turagay, Türkiye’nin ihtiyacı olan sıcak sacı karşılayabileceğini söyledi. Rıza Tuna Turagay, bu belirsizliklerle dolu dönemde yükselen talebin, arz sıkıntısı nedeniyle fiyat artışına yol açtığını belirtti. Turagay, ABD ve AB’de ticaret engelleriyle karşılaşan Türk çelik sektörünü korumak için önlemler alınması ve üretimin artırılması gerektiğini ifade etti.
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Dr. Veysel Yayan, daha önce yapılan anlaşmalara bağlı gerçekleşen ihracatın Türkiye yerel piyasasındaki tüketicileri sıkıntıya soktuğunu belirtti. Veysel Yayan, “Artan fiyatları dikkate alan alıcılar stok yapmak istedi, bu ilave talep piyasanın dengesini bozdu. Gelecek aylarda ihracat anlaşmaları yapılmamalı, ithalatı azaltmak için yerel arz iç piyasaya yönlendirilmeli,” dedi.
Dünyadaki diğer ülkeler üretimlerini durdurduğundan fiyatların arttığını belirten OYAK Maden Metalürji Pazarlama ve Satış Grup Başkan Yardımcısı Fatih Çıtak, Türkiye’nin pandemiye rağmen kaydettiği üretim performansının memnuniyet verici olduğunu söyledi. Pandemi döneminde siparişlerin ve stokların sıfırlandığını ifade eden Fatih Çıtak, finansal teşvikler ve devlet harcamalarıyla Eylül-Ekim aylarında yerel üretimin toparlanmaya başladığını ve 2021 yılı Ocak ayından itibaren normale dönüşün başladığını belirtti.
Borçelik Genel Müdürü Kerem Çakır, sıcak sac üretiminin tüketime kıyasla az olduğuna dikkat çekti. Yeni ürün kalitelerine odaklanılması ve sevkiyat performansının artırılması gerektiğini vurgulayan Çakır, başlıca problemin fiyat değil, arz ve talep arasındaki dengesizlik olduğunu ifade etti.
Paslanmaz sac ithalatına uygulanan verginin yerli üreticiyi korumak konusunda yetersiz kaldığını düşünen Posco Assan Satış ve Pazarlama Direktörü Aydın Avar, kalite gibi teknik ihtiyaçlar karşılanıyorsa alım önceliğinin yerli üreticilere verilmesi gerektiğini belirtti. Paslanmaz sac kalitesi yelpazelerinin geniş olduğunu ifade eden Aydın Avar, problemin fiyatlar olduğunu söyledi. Tüketicilerin gerçek ihtiyaçları kadar sipariş vermeleri gerektiğini vurguladı.
Küresel arz sıkıntılarının ve fiyat artışının başlıca nedeninin Çin olduğunu ifade eden Çolakoğlu Metalurji Genel Müdürü Uğur Dalbeler, “Çin büyük bir tedarikçiyken, talep eden konuma geçti, bu da dünya tedarik zincirinin dengesini bozdu,” dedi. İhracat ülkeleri olan Hindistan, Japonya ve Güney Kore’nin üretimlerini kısıtlamasıyla küresel arzın %20 azaldığını belirten Dalbeler, fiyatların arttığını, bunun da talebin büyümesine neden olduğunu ifade etti. Türkiye’nin başlıca pik demir kaynağı Rusya ve Ukrayna’nın arzı Çin’e yönlendirmesiyle, Çin’in Türkiye’nin en büyük rakibi haline geldiğini söyleyen Uğur Dalbeler, tedarik zincirlerinde sıkıntılar yaşandığını, talebin tatil dönemiyle rahatladığını ve Çin yeni yıl tatilinin ardından piyasaların netleşeceğini belirtti.
