Yaklaşan vergi iadesi indirimi iç piyasayı endişelendiriyor

Yeni vergi iadesi oranının açıklanması ile ilgili olarak henüz tam bir plan çizilmedi. Bununla birlikte Çin çelik piyasasında her türlü tahmin ve resmi yetkililerin sızdırdığı mesajlar dolaşıyor. Birkaç ay önce, çelik ihracatına uygulanan vergi iadesi oranının şu anki %11'den %5 oranına düşürüleceği söyleniyordu. Temmuz ayında yaygın kanaat, vergi iadesi oranının %11'den %8'e düşürüleceği ve 1 Ağustos 2006 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği yönündeydi. Ancak 7 Ağustos tarihine ulaştığımız bugünlerde, yukarıda sözü edilen tüm tahminlerin yanlış çıktığı görülüyor. Çin hükümeti, büyük bir olasılıkla ve kaçınılmaz olarak, 2006 yılı sona ermeden önce çeliğe uygulanan vergi iadesi oranını şu anki %11'den aşağıya çekmek yönünde bir ayarlama yapacaktır. Politikanın açıklanmasında yaşanılan gecikme devletin içinde bulunduğu ikilemi göstermektedir: Yoğun çelik ihracatı bir tarafta, ciddi kirlilik ve anti-damping gibi sorunlarla birlikte ekonominin sağlıklı gelişimine zarar verirken; diğer tarafta ise yurt içi üretim fazlasının iç piyasada yol açtığı baskının azalmasını sağlamaktadır. Politikanın ne zaman açıklanacağı ya da vergi iadesinin ne kadar düşürüleceği fark etmeksizin, iç piyasada memnuniyet yerine endişe ifade edilmektedir. Endişelerin iki ana nedeni bulunmaktadır: 1. Çeliğe yönelik vergi iadesi oranının ileride bir defadan fazla ayarlanma olasılığı Halen Çin'de çelik fiyatları genel olarak dünya piyasalarındaki seviyelerin altında yer alıyor. Temmuz ayı sonunda Şangay'da: 3.0 mm sıcak haddelenmiş rulo 499$/ton, 1.0 mm soğuk haddelenmiş rulo 600$/ton, 1.0 mm sıcak daldırma galvanizli sac 665$/ton, 20 mm levha ise 435$/ton fiyat seviyesinde yer alıyordu. Diğer taraftan aynı ürünlerin AB ve ABD'deki fabrika çıkış fiyatları: sıcak haddelenmiş rulo için 616-718$/ton, soğuk haddelenmiş rulo için 731-838$/ton, galvanizli sac için 858-926$/ton ve 20 mm levha için 770-960$/ton seviyesinde yer aldı. Navlun dikkate alındığında ve deniz aşırı fiyatların mevcut seviyesini koruyacağı varsayıldığında bile, %3 veya 5'lik vergi iadesi düşüşünün Çin fiyatlarını dünya pazarları ile aynı seviyeye yükseltmeyeceği açıkça görülmektedir. Bu nedenle, devletin vergi iadesi oranını birkaç defa düşürmesi gerekebilir. Hem üreticiler hem de trader'lar, mümkün olduğunca çok kar elde etmek amacıyla, politika açıklanmadan önce ihracatlarını artırmak için önemli bir itici güçle karşı karşıyalar. Aslında, Çin'in çelik ihracatı son zamanlarda önemli artışlar kaydetti. Deniz aşırı ithalatçılar da vergi iadesi indirimi açıklanmadan önce alımlarını tamamlamak için acele ediyorlar. 2. Trader'ların zararlarını tahmin edememekten korkmaları Çin'de, vergi iadesi politikasının hemen yarın açıklanması ve yalnızca bir hafta içinde yürürlüğe girmesi bile mümkündür. Trader'lar, böyle bir durumda ortaya çıkabilecek iki konuyla ilgili ciddi bir kaygı duyuyor: Üreticilerin tek taraflı olarak sözleşmeleri feshetmesi, veya trader'ların önceden yaptıkları sözleşmelerin fiyatları üzerinden zarar etmeleri. Pek çok orta ve küçük ölçekli üretici, ürettikleri çeliğin normalde bir ay süren teslimatı gerçekleştirilene kadar satış fiyatlarının belirlenmemesi yönünde geleneksel bir ticaret anlayışına sahipler. Bu nedenle satış fiyatı genel olarak ileriye dönük pazar fiyat eğilimi ile belirleniyor. Tabii ki üreticiler pazar fiyatlarının düşmesini istemiyor. Bazı kötü niyetli üreticiler, hükümetin politika ayarlamasını “mücbir sebep” göstererek imzaladıkları sözleşmeleri feshedebilirler. Ancak diğer tarafta, malları üreticiden alan ve yabancı ithalatçılara satan trader'lar, zamanında teslimat yapmamaları nedeniyle ithalatçıların tazminat talebiyle karşılaşacaklardır. Trader'lar için başka bir çıkmaz yol daha var: Trader'ların satışlarını tamamladıkları ancak ürünlerini henüz ihraç etmedikleri bir sırada söz konusu politika açıklanırsa, o zaman sabit satış fiyatı karşısında maliyetin artması nedeniyle trader'ların kar kaybı ve hatta zararla karşılaşmaları söz konusu olacaktır. Bu nedenle trader'lar ürün yüklemelerinde ve sevkiyatlarında acele etmek zorundalar. Vergi iadesi indirimi, aynı zamanda, hükümetin çelik ihracatı üzerindeki kontrolünü daha da pekiştirmek için yeni politikalar öne süreceğinin güçlü bir göstergesidir. Sonuç olarak, arz-talep dengesi önemli değişikliklere maruz kalabilir.