Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından hazırlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik, 21 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, sera gazı emisyonlarının piyasa temelli bir mekanizma ile azaltılmasını teşvik etmek amacıyla kurulacak ve işletilecek Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) piyasasına ve İşlem Kayıt Sistemine ilişkin usul ve esasları belirliyor.
Tahsisatlar birincil ve ikincil piyasalarda işlem görecek
Yönetmelik kapsamında birincil piyasa, tahsisatların piyasa katılımcılarına ihale yöntemiyle dağıtımını sağlamak amacıyla işletilen piyasa olarak tanımlanıyor. İkincil piyasalar ise tahsisatların ücretsiz dağıtımı veya birincil piyasada satışı sonrasında işlem gördüğü piyasaları kapsıyor.
ETS piyasası, tahsisatların ve/veya emisyon ticaretine ilişkin uygun görülen standartlaştırılmış diğer sözleşmelerin alım satımının gerçekleştirildiği, Piyasa İşletmecisi tarafından organize edilip işletilen ve düzenli faaliyet gösteren birincil ve ikincil piyasalardan oluşuyor.
Piyasa işlemleri ve tahsisat kayıtları elektronik sistemler üzerinden yürütülecek
Yönetmeliğe göre ETS piyasasına ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen ETS Piyasası Yönetim Sistemi (ETSPYS) kullanılacak.
Tahsisatların elektronik ortamda kayden oluşturulması, piyasa katılımcılarının işlemleri ve ilgili kayıt süreçleri ise yönetmelikte belirlenen sistemler ve kurallar çerçevesinde yürütülecek.
2026 yılı emisyonları için tamamlayıcı tahsisat fiyatı uygulanabilecek
Yönetmeliğin geçici ikinci maddesine göre, 2026 yılı emisyonlarına ilişkin olarak piyasa katılımcılarının tesis bazında doğrulanan sera gazı emisyon miktarına eşdeğer tahsisat miktarı için talepte bulunmaları halinde tamamlayıcı tahsisat fiyatı uygulanabilecek.
Bu kapsamda ETSPYS aracılığıyla yapılacak başvurular, tahsisatların ihracı ve ihale tarihlerine ilişkin hususlar İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenecek.
Teklif sunma, teminat hesaplama, ticari işlem onayı, uzlaştırma, fatura ve ödemelere ilişkin hususlarda yönetmeliğin birincil piyasaya ilişkin hükümleri uygulanacak.
Tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizmasında eşleşme fiyatı, her bir piyasa katılımcısının sunmuş olduğu alış yönlü teklif fiyatı olacak. Bu ihalelerde tahsisat referans fiyatı hesaplanmayacak. İhalelerden alınan tahsisatlar doğrudan ilgili tesise ait itfa hesabına transfer edilecek ve yükümlülüğün yerine getirilmesinde dikkate alınmayacak.
Yönetmeliğin geçici birinci maddesine göre İşlem Kayıt Sistemi, birincil piyasa ve spot tahsisat piyasası faaliyete başlayıncaya kadar ETSPYS'de herhangi bir teslimat, faturalama ve ödeme yükümlülüğü doğurmaksızın sanal uygulama yapılacak.
