Tosyalı Holding ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, küresel çelik sektörünün yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla karbon emisyonlarının ölçümü, karbonsuzlaştırma yatırımlarının finansmanı ve uluslararası ticaret politikaları arasında daha güçlü koordinasyon sağlanması çağrısında bulundu.
Antalya'da düzenlenen 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen “Endüstriyel Dayanıklılık Perspektifinden Yeşil Çelik Dönüşümü ve Yeni İş Modelleri” başlıklı panelde konuşan Tosyalı, iklim politikalarının ölçülebilir emisyon azaltımlarına öncelik verirken düşük karbonlu çelik üretimine yönelik yatırımların ticari açıdan uygulanabilir kalmasını sağlaması gerektiğini vurguladı. TÇÜD Genel Sekreteri M. Veysel Yayan'ın moderatörlüğünü üstlendiği panele Dünya Çelik Birliği (worldsteel), Avrupa Çelik Birliği (EUROFER) ve Ticaret Bakanlığı temsilcileri de katıldı.
Ürün bazında emisyon doğrulaması ve karbon fiyatlandırmasında uyum önemli
Tosyalı, çelik üreticilerinin ürün bazındaki gerçek emisyonlarının bağımsız olarak doğrulanmasının ve kendi ülkelerinde halihazırda ödedikleri karbon maliyetlerinin tanınmasının çifte karbon fiyatlandırmasının önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Bununla birlikte karbon gelirlerinin temiz enerji, enerji verimliliği, doğrudan indirgenmiş demir (DRI) teknolojisi ve hidrojen yatırımlarına yönlendirilmesi gerektiğini savunan Tosyalı, iklim politikalarının etkinliğinin yalnızca yasal gereklilikler üzerinden değil, gerçekleştirilen emisyon azaltımları esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
Türkiye'nin çelik üretiminde elektrik ark ocaklarının payı ve emisyon performansı
Çelik üretim yöntemleri arasındaki farklılıklara dikkat çeken Tosyalı, 2025 yılında Türkiye'nin ham çelik üretiminde elektrik ark ocaklarının payının %72,2 olduğunun, AB'de ise bu oranın %45,8 seviyesinde kaldığının altını çizdi. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezinin 2022 tarihli bir çalışmasına atıfta bulunan Tosyalı, AB'de çelik üretiminden kaynaklanan emisyonların Türkiye'dekinin %31 üzerinde olduğunu, Çin'deki emisyonların ise Türkiye'nin neredeyse iki katına ulaştığını dile getirdi. Ayrıca düşük emisyonlu çeliğin pazara erişimini sınırlayabilecek ticaret kısıtlamalarını eleştirerek iklim ve ticaret politikalarının ilave engeller getirmek yerine emisyonu daha düşük olduğu doğrulanan ürünlerin tüketimini teşvik etmesi gerektiğini savundu.
Daha düşük emisyonlu çeliğe yönelik küresel talep artarken, hammadde arz güvenliğinin de başlıca endişeler arasında yer aldığı belirtildi. Türkiye'nin 2025 yılında yaklaşık 18,7 milyon mt demir ve çelik hurdası ithal ettiğini belirten Tosyalı, bunun ülkenin uluslararası hurda arz koşullarına ne ölçüde bağımlı olduğunu gösterdiğini ifade etti. Yüksek kaliteli hurdaya yönelik artan talebin ve hurda ihracatına getirilebilecek olası kısıtlamaların, hurdaya bağımlı çelik üreticileri açısından ilave arz riskleri yaratabileceği uyarısında bulundu. Bu zorlukların aşılması amacıyla yurt içindeki hurda toplama, ayrıştırma, izlenebilirlik ve kalite süreçlerinin iyileştirilmesinin yanı sıra DRI, sıcak briketlenmiş demir (HBI) ve soğuk DRI dahil olmak üzere alternatif metalik hammaddelere erişimin artırılması çağrısında bulundu.
Cezayir ve Libya'daki DRI yatırımları
Tosyalı, çelik sektörünün karbonsuzlaştırılmasına yönelik yatırımlarda enerji arzı, hammaddeye erişim, lojistik altyapı ve üretim maliyetleri açısından bölgeler arasındaki farklılıkların dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Tosyalı Holding'in yatırımlarına değinen Tosyalı, şirketin Cezayir'deki iki DRI tesisinin rekor üretim seviyelerine ulaştığını, sıcak şarj teknolojisinin ise geleneksel soğuk şarj yöntemine kıyasla enerji tüketiminde %20'ye varan tasarruf sağladığını kaydetti. Şirketin Cezayir'deki ikinci DRI tesisinin hidrojen kullanımına uygun olarak tasarlandığını ve Libya'daki soğuk DRI yatırımının da Tosyalı Holding'in daha geniş kapsamlı hammadde tedarik stratejisinin bir parçasını oluşturduğunu paylaştı.
Son olarak Tosyalı, Türkiye ile AB arasındaki sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunarak Türkiye'nin düşük emisyonlu çelik üretim kabiliyetlerinin Avrupa'nın sanayi ve teknoloji alanındaki uzmanlığıyla birleştirilmesinin her iki tarafın da rekabet gücünü artırabileceğini savundu. Bu kapsamda AB'ye, yeşil çelik üreticisi bir ortak olarak Türkiye'ye tercihli muamele uygulaması ve ilgili çelik ithalat kotalarını artırması çağrısında bulundu. Yeşil dönüşümün sanayi iş birliğini kısıtlayan politikalar yerine güvenilir, rekabetçi ve düşük emisyonlu uluslararası tedarik zincirleri aracılığıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
