Hollanda Savcılığı, Tata Steel Nederland hakkında havaya zararlı maddeleri kasıtlı ve hukuka aykırı şekilde salarak halk sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara yol açmış olabileceği iddiası da dahil olmak üzere birden fazla cezai suç şüphesiyle dava açılmasına karar verdiğini duyurdu. Şirketin ayrıca bakım çalışmalarının yetersiz olması, gerekli izinler olmadan faaliyet göstermek ve ham koklaşmayla ilgili olayları bildirmemek suretiyle özen yükümlülüğünü ihlal etmekle de suçlandığını bildirdi.
Bir avukatın 800’den fazla şikayetçi adına yaptığı başvurunun ardından şirket hakkında soruşturma başlatıldığı belirtildi. Soruşturmada Tata Steel’in çelik üretim süreci ve kok gazı tesislerinin işletilmesine odaklandığı dile getirildi. Savcılık, dosyanın incelenmesinin ardından şirket hakkında ceza davası açılması için yeterli delil bulunduğu sonucuna vardığını aktardı.
Yöneticilerin bireysel sorumluluğuna ilişkin soruşturma sürüyor
Savcılık, Tata Steel’i tüzel kişilik olarak yargılamanın yanı sıra yönetici konumundaki kişilerin bireysel olarak sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkin ayrı bir soruşturmayı da yürüttüğünü ifade etti.
Bununla birlikte bu aşamada şirketin mahkemeye çağrılması kararının, ceza yargılamasının ilerlemesini sağlamak amacıyla alındığını ve olaya karışmış olabilecek kişilerle ilgili soruşturmanın devam ettiğini belirtti. İlk ön duruşmanın 20 Kasım 2026 tarihinde Amsterdam Bölge Mahkemesi’nde yapılmasının planlandığını ve Tata Steel’e yöneltilecek somut suçlamaları bu duruşmada açıklayacağını paylaştı.
Tata Steel suçlamaları reddetti, operasyonel iyileştirmelere dikkat çekti
Tata Steel Nederland, Hollanda Savcılığı’nın şirketi mahkemeye sevk etme kararına yanıt olarak yaptığı açıklamada davanın özellikle IJmuiden’deki 1 ve 2 No’lu kok ve gaz tesislerinde (KGF) “yarı karbonize edilmiş kok” oluşumu ve bu durumun zamanında bildirilmediği iddialarıyla ilgili olduğunu belirtti. Ayrıca endişe ve eleştirileri ciddiye aldığını ve iyileştirme çalışmalarını kesintisiz şekilde sürdürdüğünü vurguladı.
Şirket, yarı karbonize edilmiş kok oluşumuyla ilgili olarak denetleyici kurum olan Kuzey Denizi Kanal Bölgesi Çevre Ajansı ile uzun süredir teknik görüşmeler yürüttüğünü dile getirdi. Yarı karbonize edilmiş kokun hem demir cevherinin demire indirgenmesinde hem de yüksek fırınlarda yakıt olarak kullanıldığını, KGF 1 ve 2 tesislerinde yıllık yaklaşık 135.000 parti kok üretildiğini belirtti. Yarı karbonize edilmiş kok oluşumunu en aza indirmeyi hedeflediğini söyleyen şirket, bu ölçekte bir endüstriyel üretim sürecinde bu tür olayların tamamen bertaraf edilmesinin teknik olarak mümkün olmadığına dikkat çekti.
Tata Steel Nederland, çevre ajansıyla yürütülen teknik çalışmalar sayesinde 2020 yılından bu yana önemli iyileşmeler sağladığını aktardı. Yarı karbonize edilmiş kok vakalarının %98 oranında azaltıldığını, 2020’nin Ocak ayı ve 2026’nın Mayıs ayı arasındaki döneminde bu tür olayların toplam üretimin ortalama %0,011’inden daha azına karşılık geldiğini ve bunun sektör ortalamasının altında olduğunu vurguladı. Ayrıca 2023 yılında yalnızca bir vaka yaşandığını, 2024 ve 2025 yıllarında ise hiçbir vaka kaydedilmediğini ifade ederek suçlamaların asılsız olduğunu savundu.
Şirket savunmasını mahkeme sürecinde sunacak
Tata Steel Nederland, geçmişte yaşanan sınırlı sayıdaki olayın teknik iyileştirmelerle zaten çözüme kavuşturulduğunu belirterek ceza yargılamasını gereksiz gördüğünü kaydetti. Konuyla ilgili olarak çevre ajansıyla uzun yıllardır diyalog halinde olduğunu ve ceza davasının bu sürece katkı sağlamadığına inandığını ifade etti.
Bununla birlikte yeşil çelik projesi kapsamında daha sürdürülebilir bir çelik üretim sürecine geçmeyi planladığını ve bu doğrultuda KGF 1 ve 2 tesislerinin önümüzdeki yıllarda kalıcı olarak kapatılacağını belirten şirket, suçlamaları incelemeye devam ettiğini ve esas savunmasını mahkeme sürecinde sunacağını ekledi.
