Hollandalı birçok ekonomist, hükümete çelik üreticisi Tata Steel Nederland’ın karbonsuzlaşma planları kapsamında öngörülen 2 milyar €’luk kamu desteğinin verilmemesi çağrısında bulundu.
Yayımladıkları mektupta ekonomistler, kamu ve diğer sınırlı ulusal kaynakların daha yüksek ekonomik ve toplumsal fayda sağlayabilecek alternatif faaliyetlere yönlendirilmesinin daha uygun olacağını savundu.
Yapısal rekabet sorunu vurgulandı
Ekonomistler, Hollanda’da çelik üretiminin ekonomik açıdan uzun vadede rekabetçi olmadığını dile getirdi. Elektrifikasyon veya hidrojen bazlı üretim teknolojilerine geçiş gerçekleşse bile Hollanda’daki çelik üretiminin kalıcı olarak yüksek elektrik fiyatları ve şebeke maliyetleri nedeniyle İspanya veya İsveç gibi ülkelere kıyasla daha maliyetli kalacağı ifade edildi. Bu durumun geçici değil yapısal bir dezavantaj oluşturduğunu belirten ekonomistler, piyasa koşullarının kötüleşmesi durumunda Tata Steel’in hükümetten defalarca ek destek talep edebileceği uyarısında bulundu.
Bununla birlikte ekonomistler, Tata Steel Nederland’ın finansal durumuna ilişkin endişelerini dile getirdi. Şirketin son yıllarda faaliyet zararı açıkladığını ve büyük ölçekli yatırımları karşılayacak finansal gücü olmadığını belirtti. Bunun yanında ön anlaşmaların, gelecekte Hollanda operasyonlarının olası zararı veya ek sermaye ihtiyaçlarının ana şirket Tata Steel India tarafından karşılanacağına dair güçlü garantiler içermediği ifade edildi. Bu nedenle şirketin ileride finansal sorunlar, yeniden yapılandırma veya iflas yaşaması halinde kamu kaynaklarının riske girebileceğine dikkat çekildi.
Devlet yardımının gerekçesi sorgulandı
Ekonomistler, planlanan sübvansiyonun hukuki ve ekonomik temelini de sorguladı. Devlet yardımlarının genellikle şirketlerin mevcut düzenleyici yükümlülüklerin ötesine geçmesi durumunda gerekçelendirilebildiğini belirten ekonomistler, AB’nin Emisyon Ticaret Sistemi ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi politikalarının zaten sanayinin karbonsuzlaşmasını teşvik ettiğini vurguladı. Tata Steel Nederland’ın 2045 yılına kadar karbon nötr olmayı hedeflediği ancak AB düzenlemelerinin ötesine geçen açık bir yükümlülük içermediği için kamu desteğinin gerekçesinin zayıf olabileceği ifade edildi.
Mektupta ayrıca Tata Steel’in Hollanda’nın stratejik sanayi ekosistemi için vazgeçilmez olduğu yönündeki argüman da sorgulandı. Ekonomistler, şirketin çoğunlukla standart çelik ürettiğini, ileri üretim veya teknolojik inovasyon açısından geride kaldığını ve üretimin büyük bölümünün de ihracata gittiğini vurguladı. Bu nedenle asıl konunun çelik üretiminin mutlaka Hollanda’da gerçekleşmesi değil, Avrupa’da kalması olduğuna dikkat çekildi.
Tata Steel: Yeşil çelik dönüşümü için destek gerekli
Mektuba yanıt veren Tata Steel Nederland, Hollanda hükümetiyle yeşil çelik projesini mümkün kılacak özel anlaşmalar üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Avrupa’daki diğer çelik üreticilerinin de kendi hükümetleriyle benzer müzakereler yürüttüğünü belirtti.
Tata Steel’e göre planlanan destek tek seferlik ve sıkı koşullara bağlı bir yardım paketi olacak ve tam şeffaflıkla uygulanacak. Şirket ayrıca bu tür özel anlaşmalar ve kamu desteği olmadan yeşil çelik üretimine geçişin yalnızca Tata Steel Nederland için değil birçok Avrupa çelik üreticisi için ekonomik olarak mümkün olmayacağını ifade etti.
