Avrupa Metal İthalatçıları ve Distribütörleri Birliği (EURANIMI), Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) ilişkin ciddi operasyonel sorunların şimdiden ortaya çıktığını ifade etti.
Mevcut SKDM kurallarına göre ithalatçıların, 2026 yılında ithal edilen ürünlerin gömülü emisyonlarını 30 Eylül 2027 tarihine kadar beyan etme ve bu emisyonlara karşılık gelen SKDM sertifikalarını teslim etme zorunluluğu bulunuyor. Ayrıca söz konusu emisyonların, 2026 yılı boyunca üretim sırasında açığa çıkan doğrulanmış gerçek emisyon değerleri baz alınarak hesaplanması gerekiyor.
Ancak EURANIMI, AB dışındaki üretim tesislerinde emisyon doğrulama süreçlerinin en erken 2027 yılının Ocak ayından itibaren başlayabileceğini ve bu nedenle küresel sertifikasyon sürecinin yalnızca 8-9 aylık bir süreye sıkıştığını belirtti.
Varsayılan emisyon değerlerine olan bağımlılık artabilir
SKDM kapsamındaki ilk sertifikasyon süreci için sahada tam kapsamlı fiziksel denetim gerektiği ifade edildi. Ancak mevcut akredite edilmiş doğrulama kuruluşlarının sayısının, SKDM kapsamındaki tüm sektörlere yönelik denetlemeleri 8-9 aylık bir süre zarfında tamamlamak için yetersiz olduğu aktarıldı.
Doğrulama sürecinin zamanında tamamlanamaması halinde ithalatçıların, çoğu zaman gerçek emisyon değerlerinden ziyade çok daha yüksek olan varsayılan emisyon değerlerini kullanmak zorunda kaldığı dile getirildi.
Belirsizlik sözleşmeleri ve fiyat kararlarını olumsuz etkiliyor
Doğrulanmış emisyon değerlerine ilişkin belirsizliğin, özellikle AB imalat sanayisine tedarik sağlayan ithalatçılar açısından ticari riskleri artırdığına dikkat çekildi.
2026 ve 2027 yıllarındaki teslimatları kapsayan sözleşmelere ilişkin pazarlıkların nihai karbon maliyetleri netleşmeden yapılmak zorunda kaldığı ifade edildi. İthalatçıların, gerçek emisyon değerlerine ilişkin tahminlere dayalı fiyatlandırma yaparak ek maliyet riskini üstlenme veya varsayılan değerler üzerinden daha yüksek fiyat belirleyerek rekabet gücünü kaybetme riski arasında seçim yapmak zorunda kaldığı vurgulandı.
EURANIMI’ye göre doğrulanmış emisyon değerlerinin kabul edilmesi durumunda SKDM maliyetleri 0-100 €/mt aralığında kalabilirken, varsayılan değerlerin uygulanması halinde maliyetler 600-800 €/mt seviyesine kadar yükselebiliyor.
Birlik, bu durumun SKDM’nin ilk uygulama döneminde rekabet koşullarını bozabileceği ve piyasanın gerçek emisyon verimliliğinden ziyade şirketlerin risk alma stratejisine göre şekillenebileceği uyarısında bulundu.
EURANIMI’den SKDM beyan süresi için uzatma çağrısı
EURANIMI, söz konusu yapısal sorunların giderilmesi amacıyla Avrupa Komisyonundan doğrulanmış emisyon beyanları için son tarihin 31 Aralık 2027’ye kadar uzatılmasını talep etti.
Birliğe göre bu adım gerçek emisyon değerlerinin kullanımını artıracak, varsayılan değerlere olan bağımlılığı azaltacak, fiyat şeffaflığını iyileştirecek ve özellikle KOBİ’ler üzerindeki finansal şok riskini sınırlandıracak.
EURANIMI, süre uzatımının SKDM’nin çevresel hedeflerini zayıflatmayacağını, aksine karbon maliyetlerinin gerçek emisyon performansını daha doğru yansıtmasını sağlayarak mekanizmanın güvenilirliğini güçlendireceğini vurguladı.
