Avrupa Birliği Konseyi, mevcut çelik koruma önleminin 30 Haziran 2026 tarihinde sona ermesinin ardından AB çelik piyasasını küresel kapasite fazlasının etkilerine karşı korumayı amaçlayan yeni düzenlemeyi resmen kabul etti.
Yeni düzenleme, Avrupa Komisyonunun Çelik ve Metaller Eylem Planı kapsamında hazırlandı ve 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yeni vergiye tabi kota sistemi getirildi
Düzenleme, küresel çelik sektöründeki yapısal kapasite fazlasının Avrupa piyasası üzerindeki etkilerini azaltmayı hedefleyen yeni bir vergiye tabi kota sistemi oluşturuyor.
Yeni sistem kapsamında:
- çelik ithalat kotaları azaltılacak,
- kota miktarlarını aşan ithalata daha yüksek vergiler uygulanacak,
- ithalat akışlarının izlenmesi güçlendirilecek.
Söz konusu önlem, AB çelik sektörünün rekabet gücünü korurken AB’nin uluslararası ticaret yükümlülükleriyle uyumunu sürdürmeyi amaçlıyor.
Çelik kullanıcıları için daha fazla esneklik
Yeni kurallar, piyasa oyuncularına kullanılmayan kotaları aynı kota yılı içinde bir çeyrekten diğerine devretme imkânı tanıyarak ilave esneklik sağlıyor. Konseye göre bu mekanizma, önlemin etkinliğini korurken, son kullanıcı sektörlerin yeterli çelik tedarikine erişimini güvence altına almayı amaçlıyor.
Şeffaflığı artırmak ve önlemlerin aşılmasını engellemek amacıyla düzenleme, çeliğin eritildiği ve döküldüğü menşenin bildirilmesi şartını da getiriyor. Bu kapsamda çeliğin menşesi, çeliğin ilk kez eritilip ilk katı formuna döküldüğü ülkeye göre belirlenecek. Söz konusu uygulamanın izlenebilirliği artırması ve çelik ürünlerinin ticaret kısıtlamalarından kaçınmak amacıyla üçüncü ülkeler üzerinden yönlendirilmesi riskini azaltması bekleniyor.
Daha güçlü bir gözden geçirme mekanizması oluşturuldu
Düzenleme ayrıca Avrupa Komisyonunun önlemin kapsamını ve etkinliğini düzenli olarak değerlendirmesine imkân tanıyacak güçlendirilmiş bir gözden geçirme mekanizması da içeriyor.
Komisyon, piyasa koşullarındaki değişiklikler, ithalat trendleri ve küresel kapasite fazlasına ilişkin gelişmelere bağlı olarak gerekli gördüğü durumlarda düzenlemelerde değişiklik önerebilecek.
AB, Rusya çıkışlı çeliğe bağımlılığı azaltma taahhüdünü yineledi
Düzenlemeye eşlik eden ortak bildiride Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu, AB’nin Rusya’ya yönelik ekonomik bağımlılığını azaltma yönündeki kararlılıklarını bir kez daha teyit etti.
Kurumlar, çelik ithalat kaynaklarının çeşitlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ve Rusya çıkışlı çelik ürünlerinin Avrupa pazarından kademeli olarak çıkarılması sürecinin devam ettiğini vurguladı.
Düzenlemenin kabul edilmesiyle AB’nin yeni çelik ticaret koruma çerçevesinin oluşturulmasına yönelik yasama sürecinin son aşaması tamamlanmış oldu. AB yetkilileri, söz konusu çerçeveyi Avrupa sanayisinin rekabet gücünü artırma, karbonsuzlaşmayı destekleme ve stratejik çelik üretim kapasitesini koruma çabalarının temel unsurlarından biri olarak değerlendiriyor.
