Avrupa Birliği'nin yeni çelik ithalat kota sistemi 1 Temmuz 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girerek, birlik genelinde çelik ithalatının yönetim şeklini önemli ölçüde değiştiren yeni bir tarife kontenjanı (TRQ) rejimini uygulamaya koydu. Belçika Metal Distribütörler Federasyonu Belmetal’e göre yeni sistem, özellikle Belçikalı çelik tüccarları açısından önemli sonuçlar doğuruyor.
Avrupa Komisyonu, ülke ve ürün bazında kota tahsislerini belirleyerek AB'nin yeni çelik piyasası koruma mekanizmasını tam anlamıyla devreye aldı.
On iki STA ortağına ayrıcalıklı uygulama
Kota tahsislerini kesinleştirmeden önce Avrupa Komisyonu, AB ile serbest ticaret anlaşması (STA) bulunan çeşitli ülkelerle müzakereler gerçekleştirdi. Nihai kota tahsisi kapsamında İngiltere, Ukrayna, İsviçre, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Güney Kore ve Türkiye dahil olmak üzere 12 STA ortağına başlangıçta önerilenden daha avantajlı koşullar sağlandı.
Komisyona göre bu yaklaşımın amacı, arz güvenliğini korumak, mevcut ticaret anlaşmalarına bağlı kalmak ve ithalat kaynaklarının çeşitliliğini sürdürmek. Ayrıca Ukrayna, içinde bulunduğu olağanüstü güvenlik koşulları nedeniyle özel bir tercihli rejimden yararlanıyor.
Yeni kota sistemi:
- Büyük ihracatçı ülkeler için ülkeye özgü kotalar,
- STA ortaklarına ayrılan özel kotalar,
- “Diğer ülkeler” için ayrılan kotalar,
- Ülkeye özgü kotaların tükenmesinin ardından devreye giren ilave STA kotaları gibi mekanizmaları içeriyor.
Bu yapı çerçevesinde ithalatçıların üç aylık kota kullanım durumunu çok daha yakından takip etmeleri ve tedarik stratejilerini ürünlerin menşe ülkelerine göre yeniden şekillendirmeleri gerekecek.
Belçikalı tüccarlar için daha sıkı takip zorunluluğu
Yeni kota sistemi, Avrupa'nın en büyük çelik dağıtım ve işleme merkezlerinden biri konumunda olan Belçika’daki çelik tüccarları açısından özel önem taşıyor. Yeni düzenlemenin ürün bulunabilirliği, tedarik stratejileri, çelik fiyatları ve teslim süreleri üzerinde etkili olması bekleniyor.
Yeni sistem ithalatçılara daha öngörülebilir bir yapı sunarken, aynı zamanda AB'ye çelik ithalatında idari süreçleri de daha karmaşık hale getiriyor. Belçika'ya çelik ithal eden şirketlerin, kota aşımında uygulanacak %50 oranındaki vergiden kaçınabilmek için her çeyrek boyunca kota kullanım oranlarını yakından takip etmeleri gerekecek.
