Türkiye yassı iç piyasasında bu haftanın genel görünümü oldukça durgun denebilir. İki haftadır yaşanan hareketsizliği destekleyen sanayi üretimi rakamları da açıklandı. İmalat sanayisinde kapasite kullanım oranı, geçen yılın aynı ayına göre %16,5 azalıp %63,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. İç pazarda talep yetersizliği, işyerlerinin tam kapasite ile çalışmamasının en önemli nedenidir. TÜIK verilerine göre aylık sanayi üretiminin %17,6 oranındaki düşüşü 86 ayın en büyük düşüşü olarak belirlendi. İmalat sanayisinin böylesi önemli miktarda düşmesinin nedeni olarak gerek ihracat pazarlarının daralmasının gerekse iç piyasada tüketimin düşmesinin etkili olduğu söylenebilir. Türkiye'de bireysel olarak kredi kartları takibe alınan insan sayısı 1 milyon 564 bin kişi olarak açıklandı. Bu rakam ürkütücüdür. İnsanların harcamalarını düzenleyemediğinin ve borçlarını ödeyemediğinin en önemli göstergelerinden biridir. Bu kadar çok insanın mağdur olması doğal olarak başta inşaat olmak üzere hızlı tüketim mallarının, otomotiv, beyaz eşya gibi kişisel kullanıma dayalı malzemelerin tüketiminin düşmesine neden olmaktadır.
2001 krizinde iç piyasadaki daralma yüzünden sorun yaşayan birçok üretici ihracata yönelmişti. Türk ekonomisi ihracat ekonomisini benimsemiştir ve yurt dışındaki gelişmelere ileri derecede bağımlı noktaya gelmiştir. Bugün içinde bulunduğumuz kriz dünya krizi olduğundan ve hem iç hem dış tüketim daraldığından ihracat piyasası da genel olarak oldukça zarar görmüştür. Zaten Türkiye'deki durum eskiden olduğu gibi devletin yüksek borcu olması değil ,özel sektörün çok büyük borçlarının olmasından kaynaklanıyor. Hatta devletin Merkez bankasında 67,962 milyar $ rezervi mevcut. Büyük yatırımlara imza atan firmalar bu yatırımlarının karşılığını alamadan krize yakalanmış durumdadır. Özel sektörün dış borcu için 190 milyar $ civarında olduğu söyleniyor. Bu borcun ödenmesi için gerekli ekonomik şartların en azından 2009 süresince sağlanamayacağı düşünüldüğünde, devletin bu borç için sektöre destek vermesi bekleniyor. O nedenle sanayide birçok kuruluş ümidini IMF‘den gelecek pakete bağlamış durumdadır. Birçok uzmana göre yerel seçimlerden sonra devletin IMF ile anlaşmasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu anlaşmayla finansal açıdan bir nebze rahatlama yaşaması beklenen sanayinin bu süreci kayıpsız atlatacağı konuşuluyor. Fakat unutulan , aslında bilinen ve pek de konuşulmayan bir konu ise, Türk halkının bu borcu yıllarca ağır vergilerle IMF''ye geri ödeyecek olmasıdır.
Türk yassı piyasasında önümüzdeki aylarda talep canlansa bile saman alevi gibi ani ve kısa süreli canlanmaların beklenmesi olasıdır. Bu canlanmalarda da birçok firma iş yapmak isteyeceğinden fiyat yükselişleri olsa bile, bu durum kısa süreli olacaktır. Özellikle son iki haftadır yaşanan sıkıntının da etkisiyle iç piyasada yassı ürün fiyatları ortalama 20-40$/mt seviyelerinde düşüşler göstermiştir. Erdemir iç piyasaya yeni üretim sıcak rulolarını 470$/mt + KDV fiyatından verirken peşin ödemelerde %3'lük ayrı bir indirim uygulamaktadır. Bu fiyat seviyesi yüzünden iç piyasada normalde satılan Erdemir ve İsdemir üretimi malzemelerin payı %40 civarında iken son dönemde bu oranın %60-70 civarına yükseldiği gözlenmektedir.
Birçok ithalat firması normalde Ukrayna, Bulgaristan ve Rusya kanallarından malzeme bağlantısı gerçekleştirse de bu dönemde bu firmalar da Erdemir üretimi malzeme almayı tercih etmektedir. Fiyat konusunda rekabetçi olup pazara etkin şekilde girmeye çalışan Romanya ve Mısır menşeli malzeme de mevcuttur. Ocak ve Şubat ayında Mısır'dan ve Romanya'dan bağlantılar gerçekleşmişti. Söz konusu bağlantıların hemen ardından yassı ithalat piyasaları sakin seyretmektedir. Mart ayı üretimi için Ukrayna'dan gelen tekliflerin seviyeleri sıcak rulolar için 400-435$/mt CFR Türkiye seviyelerinde, Rusya'dan gelen tekliflerin seviyeleri ise 440$/mt CFR seviyelerindedir. Mısır'dan en son 460$/mt CFR seviyesinden bağlantılar yapılmıştır. Mısırlı üretici daha sonra yaptığı satışlardan dolayı hem Avrupa'ya hem de Türkiye'ye yaptığı tekliflerin seviyelerini yükseltmiştir. Mısır'dan gelen sıcak rulo ihracat teklifleri 490-500$/mt FOB seviyelerindedir.
Ukraynalı üretici Ilyich üretimi ticari kalite levhalar Türkiye'ye şu sıralar 580$/mt CFR Türkiye seviyesinden teklif edilirken, aynı üreticinin gemi sacı ise 605$/mt CFR Türkiye seviyesinden teklif edilmektedir. Bir başka Ukraynalı üretici DMZ üretimi ticari kalite levha ise yine Türkiye'ye 460$/mt CFR Türkiye seviyesinden teklif edilmektedir. Tüm teklifler Mart ayı sevkiyatları için geçerlidir. Öte yandan, Türkiye'ye İtalya'dan da levha teklifleri duyulmaktadır. Söz konusu teklifler yeni üretim malzeme 600€/mt (773$/mt) CFR Türkiye seviyelerinde yer alırken, 490-500€/mt (632-645$/mt) CFR Türkiye seviyelerinde baz fiyatlar duyulmaktadır. Genel olarak baktığımızda ise Türkiye'nin Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen levhalara yönelik %13 oranındaki vergi uygulaması da BDT ülkelerinden levha ithalatına yönelik talebi etkilemektedir. Gemi, makine ve yapısal çelik sektöründe yaşanan daralma da bir diğer etkendir.
Türkiye galvanizli piyasasında da fiyatlarda bir gerileme yaşanmıştır. 0,5 mm 100 gr/m² galvanizli sac fiyatları ise KDV hariç 770$/mt'dan KDV hariç 735$/mt fabrika çıkışı seviyelerine gerilemiş olmakla beraber, ödeme şekline ve vadesine göre de fiyat seviyeleri değişmektedir. Galvanizli için US Steel Kosice üretim fazlası malzemeler için teklifleri 650$/mt CFR seviyelerinde teklif etmekle beraber daha sonra söz konusu seviyeyi 600$/mt CFR'a çekmiştir. 2. kaliteler için galvanizli teklifleri ise 550$/mt CFR Türkiye seviyelerindedir. İç piyasada ise Erdemir üretimi 2 mm sıcak haddelenmiş rulolar KDV hariç 480 $/mt seviyelerinde yer alırken, soğuk haddelenmiş rulolar ise KDV hariç 520-540$/mt seviyelerine kadar gerilemiştir. Son bir aydır görülen sıcak ve soğuk rulo arasındaki düşük fiyat marjının devam ettiği görülmektedir. Romanya malzemesi alan birkaç ithalatçının iç piyasada KDV hariç 460-490$/mt aralığında 2 mm sıcak haddelemiş rulo fiyatı belirlediği bilinmektedir. Fiyat tamamen malzemenin bölgesine ve talebine göre de şekillenmektedir.
