İran savaşının ASEAN çelik sektörü üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı ve yönetilebilir seviyede kalsa da Güneydoğu Asyalı çelik üreticileri Orta Doğu’dan gelen petrol arzına bağımlı oldukları için ciddi enerji sıkıntısıyla karşı karşıya bulunuyor. Bu konu, 18-21 Mayıs tarihlerinde Singapur’da düzenlenen Güneydoğu Asya Demir Çelik Enstitüsü (SEAISI) konferansı ve fuarında en çok tartışılan başlıklardan biri oldu.
Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınması, küresel LNG ve petrol akışının yaklaşık %20’sini tehdit ederken, petrol fiyatlarının varil başına 120$ seviyesine kadar yükselmesine yol açtı. Katar ise LNG, üre ve metanol dahil çeşitli ürünlerde üretimi durdurdu. Bunun çelik ve hammadde lojistiği üzerindeki doğrudan etkisi açık şekilde hissediliyor. Tata Steel Hindistan Güvenlik, Sağlık ve Sürdürülebilirlik Başkan Yardımcısı Rajiv Mangal etkinlik sırasında yaptığı açıklamada, “Asya-Avrupa navlun fiyatları %200’ün üzerinde arttı ve savaş riski primleri ciddi şekilde yükseldi. Bu durum çelik maliyetlerini önemli ölçüde artırıyor,” dedi.
En büyük etki Filipinler’de görülüyor
Ancak Asya’daki çelik üreticileri üzerindeki doğrudan etkinin ötesinde, ASEAN bölgesinde yakıt sıkıntısı daha büyük bir sorun haline geldi. Bölge günlük yaklaşık 5 milyon varil petrol tüketirken yalnızca 2 milyon varil üretim yapıyor. ASEAN bölgesine gelen ham petrol ve LNG arzının %50’den fazlası Orta Doğu’dan sağlanıyor. SEAISI Genel Sekreteri Yeoh Wee Jin, ASEAN ülkeleri arasında en ciddi enerji sıkıntısının petrol arzının %95’i için Orta Doğu’ya bağımlı olan ve stratejik petrol rezervleri yalnızca 45 günlük seviyede bulunan Filipinler’de görüldüğünü belirtti.
SEAISI’nin yeni başkanı olan ve aynı zamanda SteelAsia Manufacturing Corporation’da görev yapan Ronald Joel C. Magsajo, SteelOrbis’e yaptığı açıklamada, “Talebin istikrarlı olduğunu görüyoruz. Üretim yapabiliyor ve tedarik sağlayabiliyoruz ancak bugün çeliğimizi alıcılara nasıl ulaştıracağımıza çok daha fazla dikkat etmemiz gerekiyor. Yarın yeterli yakıtımız olacak mı?” ifadelerini kullandı.
Filipinler’in görünür çelik tüketiminin 2026 yılında yaklaşık 10,5 milyon mt seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu rakam 2025’teki 10,4 milyon mt seviyesine kıyasla yatay ya da sınırlı büyümeye işaret ediyor. ICTSI bünyesindeki Manila Multipurpose Terminal’in ticari direktörü Geraldine Santos, hem yerel hem de uluslararası siyasi çatışmaların ekonomik yansımaları nedeniyle büyümenin zayıf kaldığını belirtirken, yılın başındaki tahminlerin daha güçlü olduğunu ifade etti. Buna karşın Santos, 2028 seçimleri öncesindeki devlet projeleri sayesinde 2027 yılında talebin %6 artışla 11,1 milyon mt seviyesine yükseleceğine yönelik beklentilerin güçlü kaldığını söyledi.
Filipinler çelik sektörü ise pandeminin ardından yaşanan yavaşlamaya rağmen son dönemde iyi performans gösterdi. Santos, “Talep büyümesine hazırlanıyoruz. SteelAsia kapasitesini neredeyse iki katına çıkararak 4,8 milyon mt seviyesine ulaştıracak. Biz de ICTSI olarak South Luzon Container Terminal’e 800 milyon $ yatırım yapıyoruz,” dedi. SteelAsia Manufacturing Corporation’ın yıl sonuna kadar Batangas’ta yıllık 50.000 mt kapasiteli profil üretim tesisini devreye almaya hazırlandığı belirtildi. Bu tesis ülkedeki ilk profil üretim tesisi olacak. Şirketin kendi sıvı çelik ihtiyacını karşılamak amacıyla elektrik ark ocağı yatırımı planları bulunsa da enerji arzındaki durumun gelecek yıl önemli ölçüde iyileşmemesi halinde bu planların gözden geçirilebileceği ifade edildi.
Diğer ASEAN ülkeleri de enerji sıkıntısı nedeniyle baskı altında
Vietnam da Hürmüz Boğazı üzerinden gelen Orta Doğu petrol arzına büyük ölçüde bağımlı durumda. Ülkenin petrol arzının %88’i ve gaz arzının %49’u bu bölgeden sağlanıyor. Ancak Vietnam’ın kendi üretiminin bulunması ve ABD ile Afrika’dan (Nijerya, Angola ve Umman) ham petrol tedarikini çeşitlendirmiş olması sayesinde çelik sektörüne yönelik beklentiler önemli ölçüde etkilenmedi. Vietnam, ASEAN bölgesinde çelik talebi ve üretiminin itici gücü olmayı sürdürüyor. Ülkedeki çelik tüketiminin 2026 yılında 28,5 milyon mt, 2027 yılında ise 28,8 milyon mt seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. 2025 yılında bu rakam 28,1 milyon mt seviyesindeydi. Vietnam Çelik Birliği temsilcisi Le Viet’e göre ülkedeki çelik üretiminin ise 2027 yılında 2025’e kıyasla %25 artışla 26,8 milyon mt seviyesine çıkması öngörülüyor.
Malezya’nın çelik tüketiminin 2026 yılında 8,4 milyon mt, 2027 yılında ise 8,5-8,6 milyon mt seviyesinde olması bekleniyor. Bu durum büyüme trendinin sürdüğünü ancak büyüme hızının sınırlı kaldığını gösteriyor. Benzer dinamikler diğer ASEAN ülkelerinde de görülüyor. Endonezya’nın çelik talebinin 2026 yılında %4 artışla 20,1 milyon mt’a, 2027 yılında ise yine %4 artışla 20,9 milyon mt’a yükselmesi bekleniyor. Tayland’da ise çelik tüketiminin 2026 yılında yaklaşık 18,77 milyon mt seviyesinde yatay seyretmesi öngörülüyor.
Diğer Asya piyasaları arasında enerji krizinden en ciddi şekilde etkilenenlerden biri de Hindistan oldu. Hindistan petrol arzının %88’i ve gaz arzının %50’si için Hürmüz Boğazı’na bağımlı durumda. Bir Asyalı piyasa kaynağı, “Büyük üreticiler durumu az çok yönetebiliyor ancak Hindistan’daki indüksiyon fırınlı üreticilerin kendi yakıt rezervlerini oluşturmaya başladığını duyuyoruz. Bu, sıkıntının ne kadar ciddi olduğunun önemli bir göstergesi,” yorumunu yaptı.
Hindistan’ın en büyük paslanmaz çelik üreticisi Jindal Stainless Limited’in ise endüstriyel gaz sıkıntısı nedeniyle üretimini kısmak zorunda kaldığı belirtildi. Şirketin toplam 3 milyon mt kapasiteli iki tesisinden birinin minimum kapasiteyle çalıştığı ifade edildi.
