26-28 Nisan tarihlerinde Amsterdam’da düzenlenen SteelOrbis 2026 Bahar Konferansı ve 94. IREPAS Toplantısı’nın ikinci oturumunda konuşan Uluslararası Demir Metalikleri Birliği (IIMA) Genel Sekreteri Dr. John Atherton, karbon nötr çelik üretimine geçişte demir metaliklerinin değişen rolünü ele alırken, sektörün karşı karşıya olduğu fırsatlar ve giderek artan zorluklara dikkat çekti.
Hidrojen bazlı DRI karbon azaltım sürecinde önem kazanıyor
Dr. Atherton, çelik sektörünün karbon ayak izini azaltmaya giderek daha fazla odaklandığını ve doğrudan indirgenmiş demirin (DRI) düşük karbonlu çelik üretiminin kilit unsurlarından biri haline geldiğini belirtti. Özellikle hidrojen bazlı DRI’ın %80-90’a varan karbon azaltımı hedeflerine ulaşmak için en uygun yol olarak görüldüğünü ancak hidrojen rekabetçi maliyet seviyelerine ulaşana kadar doğal gaz bazlı üretimin baskın kalmasının beklendiğini ifade etti.
Sürdürülebilirlik hedefleri ve hammaddelerin çevresel etkisini azaltma ihtiyacının üretim süreçlerindeki dönüşümü hızlandırdığını vurgulayan Atherton, DRI ve elektrik ark ocağı bazlı üretime geçişin hurda arzı ve kalitesi açısından yeni zorluklar yaratabileceği uyarısında bulundu. Hurdanın döngüsel ekonomide önemli rol oynamaya devam edeceğini ancak safsızlıklar ve sınırlı arz nedeniyle DRI’ın hurda açısından zengin bölgelerde bile temel girdi olmayı sürdüreceğini söyledi.
Atherton ayrıca çelik sektöründe karbon azaltım sürecinin beklentilerin gerisinde kaldığını ve açıklanan birçok projenin gecikmelerle karşılaştığını veya iptal edildiğini belirtti. Küresel DRI kapasitesinin önemli ölçüde artmasının beklendiğini ancak açıklanan kapasitenin yarısından azının şu anda inşa halinde olduğunu, bunun da yatırım kararları ve politika desteğine ilişkin belirsizlikleri yansıttığını ifade etti.
Maliyetler, hammadde kısıtları ve politika eksiklikleri geçişi yavaşlatıyor
Maliyetlerle ilgili zorluklara değinen Atherton, hidrojen bazlı üretim süreçlerine geçişin önemli sermaye harcamaları gerektirdiğini ve yalnızca Avrupa’da yatırımların 1,5 trilyon $’a ulaşabileceğinin tahmin edildiğini söyledi. Doğal gazdan yeşil hidrojene geçişin üretim maliyetlerini ciddi şekilde artırabileceğini, bu nedenle karbon fiyatlandırması gibi politika destek mekanizmalarının kritik önem taşıdığını vurguladı.
Hidrojen arzı ve maliyetinin H2 bazlı DRI üretiminin yaygınlaşmasının önündeki temel engeller olduğunu belirten Atherton, doğal hidrojen kaynaklarının gelecekte önemli rol oynayabileceğini ancak henüz erken aşamada olduğunu ifade etti. Orta Doğu ve Avustralya’nın enerji kaynakları ve politika destekleri sayesinde avantajlı konumda olduğunu, Brezilya’nın ise DRI üretimi için gerekli yüksek kaliteli demir cevheri arzı açısından öne çıktığını dile getirdi.
Atherton ayrıca özellikle hammaddelere yakın bölgelerde “mega merkezlerin” ortaya çıkmaya başladığını ve bunun DRI ile sıcak briketlenmiş demir (HBI) ticaretini artırabileceğini belirtti. Ancak özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirleri ve ticaret akışları üzerinde risk oluşturmaya devam ettiğini vurguladı.
İleriye dönük olarak Atherton, hidrojen bazlı çelik üretiminin geniş ölçekte benimsenmesinin beklenenden daha uzun sürebileceğini ve önemli kapasite artışlarının 2030’ların sonu veya 2040’ların başına kayabileceğini ifade etti. Karbon nötr çelik üretimine giden yolun net olduğunu ancak bu hedefe ulaşmak için yatırım, politika desteği ve teknolojik inovasyonun birlikte ilerlemesi gerektiğini sözlerine ekledi.
