28-30 Eylül tarihlerinde Münih’te düzenlenen SteelOrbis 2025 Güz Konferansı ve 93. IREPAS Toplantısı’nın son gününde gerçekleştirilen panel oturumunda konuşan tüccarlar komitesi başkanı Seba International’dan F.D. Baysal, komitenin çelik piyasasının genel durumuna ilişkin bulgularını özetledi ve küresel ticaret ile maliyet yapısı hakkında yöneltilen soruları yanıtladı.
Baysal, 2023 yılından bu yana Çin’de hem üretimin hem de ihracatın arttığını ancak ihracatın artış hızının üretimden çok daha yüksek olduğunu belirtti. Çin’in üretimini azaltacağına dair herhangi bir beklenti bulunmadığını ve yerel stokların normal seviyelerde yer aldığını aktardı. Çin’in ticaret engellerine nasıl yanıt verdiğine ilişkin soruları yanıtlayan Baysal, Çinli üreticilerin Afrika ve Güney Amerika dahil olmak üzere farklı bölgelerde üretim tesislerine yatırım yapmaya başladıklarını ifade etti.
Türkiye’ye değinen Baysal, yüksek enerji maliyetlerinin yerel çelik üreticileri için ciddi zorluk yaratmaya devam ettiğini söyledi. Türk üreticilerin enerji tasarrufu yapmak ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) uyum sağlamak amacıyla güneş enerjisine ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmaya başladıklarını, bu yatırımların üretim maliyetlerini azaltmasının beklendiğini dile getirdi. Öte yandan AB’de yeşil dönüşüme ilişkin gerekliliklerin gevşetilmesine yönelik net bir plan bulunmadığını ancak bazı gecikmeler yaşanabileceğini belirtti. Baysal ayrıca SKDM uygulamasının er ya da geç yürürlüğe gireceğini ancak hem Avrupalı hem de yabancı üreticiler için referans değerlerin belirlenmesi amacıyla halen önemli çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu ekledi. Belirsizliklere rağmen Avrupalı üreticilerin, maliyetleri dengelemek ve gelecekte karbonsuz üretimin gerekliliklerini karşılamak amacıyla şimdiden yüksek fırınlardan elektrik ark ocaklarına geçtiklerini ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yaptıklarını kaydetti.
Komite başkanı koruma önlemlerinin yakın gelecekte de devam edeceğine inandığını söyledi. Baysal, Trump yönetiminin uyguladığı ve bazı durumlarda %75-100 seviyelerine ulaşan vergiler sebebiyle ABD’de çelik ithalatının neredeyse tamamen durduğunu paylaştı. Kanada ve Meksika’nın da güçlü koruma önlemleri uygulayarak Kuzey Amerika pazarını büyük ölçüde kısıtladığına dikkat çekti. Baysal, özellikle düşük fiyatlı Asya çeliğine karşı ilave önlemlerin gündeme gelebileceğini, buna rağmen serbest ticaretin en iyi seçenek olduğunu ancak mevcut eğilimlerin aksi yönde ilerlediğini vurguladı.
Fiyatlara bakıldığında ise Baysal, inşaat demiri ile hurda fiyatları arasındaki mevcut farkın yaklaşık 200$/mt seviyesinde veya biraz altında olduğunu, bu durumun hurda fiyatlarında bir gerilemenin işareti olabileceğini söyledi. Komite başkanı, üretim yöntemlerini karşılaştırarak elektrik ark ocaklarının elektrik fiyatlarına bağlı olması sebebiyle yüksek fırınların, elektrik ark ocaklarına kıyasla yaklaşık 25$/mt maliyet avantajına sahip olduğunu ancak elektrik fiyatlarının ABD gibi bazı ülkelerde daha düşük seyrettiğini kaydetti. Navlun piyasasına ilişkin olarak ise, konteyner navlun oranlarının pandemi sonrasında kaydedilen yaklaşık 4.000$ seviyesinden yaklaşık 1.200$ seviyesine kadar gerilediğini ancak bundan sonra daha fazla düşüş beklemediğini ekledi.
