Endonezya’nın Avrupa Birliği’ne yarı mamul paslanmaz çelik ihracatı 2025 yılında yıllık bazda %350’nin üzerinde artarak yaklaşık 250.000-300.000 mt seviyesine ulaştı. Piyasa kaynaklarına göre bu tonajın önemli bir bölümü İtalya’ya yönelirken, ülkenin AB içinde başlıca işleme merkezi konumunu güçlendirdiği görülüyor.
AB istatistik kurumu tarafından yayımlanan geçici verilere göre AB’nin toplam paslanmaz yarı mamul ürün (slab ve kütük) ithalatı 2025 yılında yıllık bazda %36’nın üzerinde artış gösterdi. Bu artışın önemli bir kısmı Endonezya menşeli malzemeden kaynaklanırken, işlenmiş ürünler üzerinden hesaplandığında söz konusu ithalatın AB’deki payının %23’ün üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Ticaret politikalarındaki boşluk ithalatı destekliyor
AB, Endonezya menşeli sıcak rulo ve soğuk rulo paslanmaz çelik ürünlerine antidamping ve telafi edici vergiler uygulamaya devam ederken yarı mamul ürünler bu önlemlerin kapsamı dışında kalıyor. Bu nedenle Avrupalı üreticiler rekabetçi fiyatlı slab ithal ederek bunları Avrupa’da nihai ürünlere dönüştürüyor.
Öte yandan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) şu anda geçiş aşamasında olduğu için kısa vadede bu akışı önemli ölçüde sınırlaması beklenmiyor. Serbest karbon tahsislerinin büyük ölçüde devam etmesi ve mali yükümlülüklerin 2027’ye kadar ertelenmiş olması nedeniyle SKDM’nin fiili maliyet etkisi sınırlı kalıyor. Piyasa oyuncularına göre Endonezya çıkışlı slabın fiyat avantajı potansiyel karbon maliyetinin önüne geçiyor.
Sektörde tartışma büyüyor
Endonezya’dan gelen tonajlardaki hızlı artış Avrupa paslanmaz çelik sektörünün bazı kesimlerinde eleştirilere yol açtı. Bazı sektör temsilcileri, nihai ürün ithalatına karşı korumacı önlemler savunulurken daha ucuz Endonezya çıkışlı yarı mamul girdilerine bağımlılığın Avrupa sanayisinin yapısal rekabet gücü sorunlarını ortaya koyduğunu dile getiriyor.
Mevcut ticaret yapısı korunursa Endonezya’dan yapılan slab ithalatının özellikle Avrupa’nın güneyinde 2026 boyunca yüksek seviyelerde kalması bekleniyor. Ancak SKDM kapsamında yapılabilecek olası düzenlemeler veya ticaret savunma önlemlerinin kapsamının genişletilmesi gelecekte tedarik akışlarını yeniden şekillendirebilir. Kısa vadede ise slab arbitrajı ve AB’deki ergitme tesislerinin kapasite kullanım oranları piyasa açısından temel göstergeler olmaya devam edecek.
Kaynak: Bigmint
