Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi (EESC), Avrupa’nın çelik ve metal sanayisinin karşı karşıya olduğu krize dikkat çekti. İthalatın artması, ABD vergilerinin ihracat rotalarını kapatması ve küresel kapasite fazlasının büyümesiyle birlikte EESC, Avrupa’nın yalnızca çelik üretim gücünü değil aynı zamanda stratejik özerkliğini, yeşil dönüşümünü ve sanayi güvenliğini de kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Krizin boyutu
2018 yılından bu yana AB çelik üretimi 31 milyon mt düşerken, ithalat iç pazarın %27’sini ele geçirdi. Bu yıl Mart ayında ABD’nin AB çıkışlı çeliğe %50 oranında vergi getirmesiyle AB’nin yıllık 4,6 milyon mt ihracatının önüne geçildi. Söz konusu vergiler, 27 milyon mt küresel çelik akışının Avrupa’ya yönelme riskini doğurdu. Küresel kapasite fazlasının 2027 yılına kadar Avrupa’nın yıllık üretiminin beş katı olan 721 milyon mt’a ulaşması öngörülüyor.
EESC’nin eylem planı
EESC, Avrupa çelik sektörünü kurtarmak için ticaret, enerji ve çevre önlemlerini içeren bir yol haritası sundu:
- Daha sıkı ticaret korumaları
- Yassı ve paslanmaz çelik için %15, uzun mamul için %5 ithalat üst sınırı.
- Tüm ülkelere istisnasız uygulanacak küresel tarifeler.
- Vergi aşımını önlemek için katı “eritme ve döküm” kuralları.
- Kotaların devredildiği uygulamaya son verilmesi, güçlü ek kota vergileri (%50 olabilir).
- Enerji piyasası reformları
- Enerji yoğun sektörler için acil fiyat düşüşü.
- Şebeke tarifelerinde indirim.
- Yeşil çelik üretimi için özel hidrojen fonları.
- Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasında (SKDM) düzeltmeler
- Mekanizmada hile ihtimaline mahal veren boşlukların kapatılması.
- İhracatçılar için ücretsiz tahsislerin korunması.
- SKDM kapsamına çelik yoğun nihai ürünlerin dahil edilmesi.
- Hurdanın bölge içinde tutulması
- Hurda akışlarının takip edilmesi.
- Hurda ihracatına vergi veya vergiye tabi kota getirilmesinin değerlendirilmesi.
- Yasadışı hurda ihracatına karşı daha sıkı kurallar.
Riskler
ABD, Çin ve Hindistan, çelik sektörlerini aktif şekilde koruyup yatırım yaparken, Avrupa geride kalma tehlikesiyle karşı karşıya.
- Avrupa’daki enerji fiyatları Çin veya Hindistan’daki fiyatların 2-3 katı.
- Sadece 2024’te AB’de 9 milyon mt üretim kapasitesi kapatıldı.
- Yaptırımlara rağmen Rusya Avrupa’ya yüksek tonajlı çelik ihraç etmeyi sürdürüyor.
EESC’ye göre kararlı adımlar atılmadığı takdirde Avrupa, yüksek emisyonlu ve sübvansiyonlu çeliğin adresi haline dönebilir. Bu da AB’li üreticileri yıkıcı biçimde etkileyebilir.
Sonuç
Ticari koruma önlemleri konusunda gecikmenin “yenilgi” anlamına geldiğini vurgulayan EESC, Avrupa’nın kalıcı önlemler, enerji piyasası reformları, SKDM’de yapılacak düzeltmeler ve stratejik hammaddelerin korunması yönünde kararlı şekilde adım atması gerektiğini ifade etti.
