Avrupa Komisyonu, 21 Mayıs 2027 tarihinden itibaren AB'den bazı tehlikesiz atıkları ithal etmesine izin verilecek OECD üyesi olmayan ülkelerin taslak listesini yayımladı. Komisyonun değerlendirmesine göre metal atık ithalatı için başvuruda bulunan ülkelerin çoğuna AB'den metal atık ihracatına izin verilmeyecek. Söz konusu teklif halen taslak aşamasında olup komisyon tarafından henüz onaylanmadı.
Atık Sevkiyatı Tüzüğü kapsamında, söz konusu atıkların çevreye duyarlı şekilde yönetilebileceğini kanıtlayarak komisyonun hazırlayacağı listeye dahil edilmeyen OECD üyesi olmayan ülkelere AB'den tehlikesiz atık ihracatı 21 Mayıs 2027 tarihinden itibaren genel olarak yasaklanacak. İlk listenin 21 Kasım 2026 tarihine kadar oluşturulması öngörülüyor.
AB metal atıklara yönelik başvuruları daha sıkı değerlendiriyor
Komisyon, demirli ve demir dışı metal atıklara ilişkin başvuruların, ağır metal içerebilme ihtimali ile parçalama, ergitme ve rafinaj işlemlerinden kaynaklanan çevresel riskler nedeniyle özellikle dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İzin almak isteyen ülkelerin atık yönetimi koşullarının çevre, iklim ve insan sağlığı açısından AB gerekliliklerine eşdeğer koruma sağladığını kanıtlaması gerekiyor.
Çeşitli atık türlerini kapsayan başvurular toplam 32 OECD üyesi olmayan ülke ve bölge tarafından sunuldu. Söz konusu ülkeler arasında Hindistan, Endonezya, Malezya, Fas, Umman, Pakistan, Suudi Arabistan, Sırbistan, Tayvan, Tayland, Ukrayna ve Vietnam bulunuyor.
Komisyonun taslak değerlendirmesine göre başvurularında yer alan metal atıklar açısından ilgili gereklilikleri karşıladığı değerlendirilen Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Ukrayna'ya AB'den metal atık ihracatına izin verilecek.
Hindistan, Endonezya ve diğer bazı piyasalar metal atık değerlendirmesinden geçemedi
Komisyon, metal atıklar açısından önemli potansiyel varış noktalarından bazılarının söz konusu atıkların çevreye duyarlı şekilde yönetilmesi için gerekli tüm önlemlerin alındığını kanıtlayamadığı sonucuna vardı.
Taslak kapsamında Hindistan'ın başvurusunda yer alan diğer bazı atık türleri onaylanırken, metal atıklar için izin verilmedi. Komisyon, Endonezya ve Malezya'nın talebi konusunda da aynı sonuca vardı.
Taslak değerlendirmeye göre Bangladeş, Bosna-Hersek, Mısır, Gürcistan, Fas, Umman, Pakistan, Suudi Arabistan, Sri Lanka, Tayvan, Tayland, Tunus ve Vietnam'a da AB'den metal atık ihracatına izin verilmeyecek.
İzin verilen ülkeler listesi en az iki yılda bir gözden geçirilecek
Komisyon, izinlerin atık türü bazında verileceğini, dolayısıyla bir ülkenin belirli bir kategori için listeye dahil edilmesinin AB'den diğer atık türlerini de otomatik olarak ithal edebileceği anlamına gelmediğini vurguladı. 21 Mayıs 2027 tarihinden itibaren OECD üyesi olmayan ülkeler, yalnızca hem ilgili ülkenin hem de ilgili atık türünün nihai listede yer alması halinde kapsama giren tehlikesiz atıkları AB'den ithal edebilecek.
Liste en az iki yılda bir güncellenecek ve komisyon, gerekliliklere uyumun devam ettiğini doğrulamak amacıyla izin verilen ülkelerden ek bilgi talep edebilecek. Gerekliliklerin artık karşılanmaması halinde ülkeler daha sonra listeden çıkarılabilecek.
Komisyon ayrıca küresel dengesizlikleri gidermek, ikincil hammadde arzını güvence altına almak ve AB sanayisinin rekabet gücünü korumak amacıyla atıkların veya atık statüsünden çıkmış malzemelerin ihracatına ilişkin ayrı önlemleri değerlendirebileceğini belirtti.
