Credit Suisse Emtia Analisti Melinda Moore, 10-12 Nisan 2011 tarihleri arasında Hong Kong'da düzenlenen SteelOrbis Bahar 2011 Konferansı & 64. IREPAS Toplantısı sırasında sorularımızı cevapladı ve küresel demir cevheri piyasalarının yakın geçmişi ve geleceğiyle ilgili görüşlerini paylaştı.
Japonya'daki felaket sonrasında yılın ikinci çeyreğinde demir cevheri piyasalarının gidişatına dair beklentileriniz neler?
Japonya'da yüksek fırın kapasiteleri deprem sonrasında geri gelmiştir ve %70-75 gibi kullanım oranlarıyla faaliyet göstermektedir. Talebin %10-20 civarında bir altında oranla birlikte elektrik de mevcuttur ki bu durum özellikle otomotiv parçaları sektörü olmak üzere son kullanıcı talebini de etkilemektedir. Elektrik tedarikinin geri geliş oranı, özellikle hızlı yaz dönemi yaklaşırken bazı belirsizliklere neden oluyor, örneğin konutlardan gelen talep üretimden gelen talebe göre öncelikli. Öte yandan Japonya'ya bu yılın birinci çeyreğindeki demir cevheri girişi tedarikçileri etkileyen çeşitli hava şartları nedeniyle %20 düşüş kaydetti. Bu aşamada, deniz vasıtasıyla taşınan demir cevheri piyasalarında etkilenme yoktur, sadece bazı kargo kabullerinde çok nadiren geri çevirmeler oluyor.
Hindistan'ın demir cevherine ihracat vergisi getirmesinin ardından, Avustralya'dan gelen demir cevherinin önemi artış kaydetti. Sizin görüşünüze göre, Hindistan'ın aldığı bu karar Asya'daki demir cevheri piyasalarını nasıl etkileyecektir? İhracat vergisinin uzun dönemli olacağını düşünüyor musunuz?
Demir cevheri fiyatları, sıkışık tedarikler nedeniyle, deniz nakliyesi artı Çin maliyeti ekseninde işlem görüyor. Hindistan ihracat vergisini yükseltmiş bile olsa, Hindistanîn marjinal üretici maliyetleri 140$/mt CFR civarında seyrediyor. Bu rakam şu anki 190$/mt CFR Çin fiyatıyla karşılaştırıldığında, her Hintli üreticinin hala kar edebileceği görülebilir.
Etkisine gelince, mevcut fiyatlarla vergide artışın sonuç itibariyle hacimler üzerinde herhangi bir etkisi olacağını düşünmüyorum. Hint menşeli hacimlerin Mayıs ortasından Eylül ortasına dek mevsimsel muson yağmurları nedeniyle gerileyeceği fikrindeyim. Hindistan'ın demir cevheri fiyatları 140$/mt CFR seviyesine geriledikçe, hükümetin sürekli vergi geliri uygulamasına uygun olarak ihracat vergisini düşüreceğini düşünüyorum.
Çin demir cevheri fiyatlarının da 2012 yılının ikinci yarısından önce bu seviyelere gerileyeceğini tahmin etmiyorum.
Bu konudan ayrı olarak, kış bittiğinden, mevcut demir cevheri tedariki hakkında düşünceleriniz nedir?
Çin tedarikleri kışın bitmesiyle birlikte toparlanmaktadır. Tıpkı Kanada ve BDT'den gelen sevkiyatlar gibi. Diğer piyasalarda ise La Nina adı verilen meteorolojik gelişmenin sebep olduğu fırtınalar ile yağmurların etkisi çok önemli bir etken oldu. Avustralya'nın yaz dönemi kasırga mevsimi de sona ermeye yakın ve hava şartları çeyreklik bazda 13 milyon mt gerileme kaydetmiş olan sevkiyatları olumlu etkilemeye başlayacaktır.
Brezilya çıkışlı sevkiyatlara gelince, yine La Nina nedeniyle alışılmadık şekilde yağışlı geçen havaya bağlı olarak çeyreklik bazda 15 milyon mt gerileme kaydetmiş olan sevkiyatlar toparlanmaya başlayacaktır.
Hindistan'ın muson mevsimi Mayıs ayı ortasından itibaren başlayacak ve aylık 5-7 milyon mt arası bir etkisi olacak. Öte yandan, 20 Nisan'dan itibaren Karnataka'nın ihracat yasağının kalkması da muson mevsimine çok yakın gerçekleşti. Bu nedenle çoğu üreticinin Eylül ayı ortası- Eylül ayı sonuna kadar muson mevsimi sona ermeden üretimini sürdüreceği beklentisinde değilim.
Avustralyalı tedarikçiler demir cevherini çeyreklik bazda kontratlarla göndermekte ve aylık kontratlar talep etmekteler. Öte yandan çelik üreticileri ise yıllık kontratlar istiyor. Kontratların yenilenmesi hakkında tahminleriniz neler? Herhangi bir değişim gerçekleşeceğini öngörüyor musunuz?
Bence, özellikle deniz yoluyla taşınan cevher (60-70 tenörlü) konusunda en büyük demir cevheri alıcısı çeliğinin yüzde yüzünü aylık ya da daha kısa vadeli sattığı göz önüne alındığında, piyasa kısa dönemli kontratlar yönünde sonsuza kadar değişti. Demek ki marjlar bu şekilde daha iyi eşleşti.
Çinli üreticiler hammaddeler için çeyreklik bazda fiyatlandırmaya giderek alışıyorlar. Kendileri de kısa vadeli fiyatlandırma yapısına doğru mu dönüşecek ya da piyasa iki ayaklı fiyat rejimi üzerinde mi hareket etmeye devam edecek bunu göreceğiz.
Sizin fikrinize göre, koklaşabilir taş kömürü fiyatlarında yumuşama olması ihtimali nedir?
Koklaşabilir kömür fiyatları Queensland'deki tedarikler tam sevkiyat oranlarına döndüklerinde yumuşamaya başlayacak. Queensland'den sevkiyatların tamamen toparlanmasının ise 2011 yılının ikinci yarısından önce gerçekleşmeyeceğini düşünüyorum.
Queensland sevkiyatları 2011 yılı birinci çeyreğinde 13 milyon mt civarında düşüş kaydetti. Bu rakam normal sevkiyat seviyesinde %60-70 oranında düşüşe işaret ediyor. Toplamda, küresel sektörün 2011 yılı birinci çeyreğine %24 civarında bir kayba uğradığını hesaplıyorum.
Belirli bir aşamada, fabrikaların stoklarında koklaşabilir kömür azlığı ya da bulunmaması çelik üretim oranlarını etkileyecektir. Bu durum tabii ki fiyatları da etkileyecektir. Eminim ki fabrikalar, tedarikler üzerinde herhangi bir baskının, çelik talebinde mevsimsel olarak yavaşlama yaşanan bir döneme denk gelemsini umut ediyordur.
Daha düşük arbitraj fiyatının Çinli üreticileri deniz yoluyla taşımadan uzak tutması nedeniyle Çin'in koklaşabilir kömür ithalat talebi de oldukça önemli. Çinlilerin stoklarının da ne kadar dayanacağını söylemek, bu aşamada oldukça zor.
