Türkiye çelik boru sektörü, yıllık 4,5 milyon ton üretimiyle Çin, Rusya ve Hindistan’ın ardından dünyada dördüncü, Avrupa’da ise birinci sırada yer alıyor. Tüm dünyada “kalitesini ve güvenilirliğini” ispatlayan sektörümüz dünya dikişli (kaynaklı) çelik boru üretiminin yüzde 5’ini karşılıyor. Üretiminin yüzde 60’ı iç piyasada kullanılan Türkiye dikişli çelik boru sektörünün ürünleri, su ve doğal gaz iletim hatlarının yanı sıra beyaz eşyadan otomotive, inşaattan enerjiye birçok sektörde kullanılıyor.
Yıllık 20 milyon tona ulaşan dünya dikişli çelik boru ihracatının 2 milyon ton ile yüzde 10’unu Türkiye gerçekleştiriyor. 2023 yılında gerek iç piyasa ve gerekse dış piyasalarda meydana gelen talep daralması ve bunun yanı sıra hammaddeye dünya piyasa fiyatlarından erişim konusunda yaşanan sıkıntılar üretim ve ihracat performansında istenen çıkışı yapmamıza engel oldu.
2023 yılında Türkiye çelik boru sektörü yüzde 6 düşüşle 4,53 milyon ton üretim gerçekleştirdi. İhracatta ise yüzde 8,6 oranında bir düşüş meydana geldi. 2023 yılı toplam ihracatımız 1,94 milyon ton olarak gerçekleşti ve yaklaşık 2 milyar dolar döviz girdisi sağlandı. Yurt içi ve yurt dışı piyasalarda meydana gelen talep daralması üretim ve ihracatımızdaki düşüşte etkili oldu. Ayrıca, Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerde bazı üyelerimizin üretim tesisleri etkilenirken bölgedeki üreticilerin hammadde girişlerinde de sıkıntılar yaşandı.
2024 yılında dünyadaki ekonomik belirsizlikler ile birlikte talep daralmasının devam edeceği ve 2023 yılına benzer bir yılın yaşanacağını tahmin ediyoruz.
Sektörümüzün en önemli sorunu üretiminde hammadde olarak kullandığı sıcak rulo sacı dünya piyasa fiyatlarından temin edemiyor olması. Çelik boru üreticileri olarak üretimde kullandığımız hammaddenin ekseriyetle yurt içinden temini hepimiz tarafından arzu edilmektedir. Ancak yurt içindeki sıcak rulo sac üretimi tüketimi karşılamaya yetmemektedir. 2023 yılında 10,6 milyon ton sıcak rulo sac üretimi yapılmış ve bunun da 1,5 milyon tonu ihraç edilmiştir. Bu ürünün 2023 yılı tüketimi ise 13,7 milyon ton olmuş ve 4,6 milyon ton ithalat yapılma zorunluluğu ortaya çıkmıştır.
Çelik boru üretiminde kullanılan sıcak rulo sacın ithalatında %15 gümrük vergisi uygulanıyor. Dünyada önemli çelik üreticisi olan ülkelerde ise ithalatta uygulanan vergi oranının %0-%7,5 arasında olduğu görülmektedir. Türkiye’de uygulanan vergi oranının diğer ülkelere kıyasla daha yüksek olması yurt içi piyasada yerli yassı çelik üreticilerinin fiyatlarını, dünya piyasalarının üzerinde tutmalarına neden oluyor, iç piyasa fiyatlarındaki artış ise doğrudan ithal fiyatlarına yansıyor. Bu durum, çelik boru sektörünün uluslararası piyasalardaki rekabet gücünü zayıflatıyor. Yurt dışında rekabet ettiğimiz Çinli ve Hint boru üreticilerinin kendi ülkelerinde çok uygun koşullarla hammaddeye erişim sağlayabiliyor olmaları bizim için ihracatta dezavantaj yaratmaktadır.
Bunun yanı sıra, dört ülkeden yapılan sıcak rulo sac ithalatına yönelik ülkemizde açılan damping soruşturması sektörümüzün hammaddeye erişim konusundaki sıkıntısını daha da derinleştirecektir. Eğer dampingli ithalat yapılıyorsa buna karşı önlem getirilmesi çok doğaldır. Ancak ithalatta %15 gibi çok yüksek bir oran uygulanıyor iken ikinci bir vergi uygulaması getirilmesi hammaddeye uygun koşullarda erişim konusunda sıkıntı yaşayan sektörümüzün hem üretim hem de ihracatta önemli kayıplar yaşamasına neden olacaktır. Bu nedenle ithalatta uygulanan yüksek gümrük vergisi oranının diğer ülkelerde olduğu gibi makul bir seviyeye düşürülmesi gerekmektedir.
Yıllık yaklaşık 5 milyon ton üretim gerçekleştirerek dünya üretiminde ilk 4 ülke arasında yer almayı başaran sektörümüz, dünya piyasa fiyatlarından hammadde temini için gerekli koşulların sağlanması durumunda Çin’den sonra en fazla üretim yapan ülke konumuna gelebilir
