Ürün gamınızda bulunan boru ve profil kategorisinde kutu profiller ile sanayi tipi boru üretimi gerçekleştirmektesiniz. Üretiminiz 2009 yılında yatırımlar kapsamında mı 100.000 tona yükseldi?
Bilindiği gibi boru profil üretiminde ölçek büyüklüğüne ulaşmadan, kar etme imkanınız bulunmamakta. Bu sebeple, 2009 yılı içerisinde iki hat daha devreye alarak, üretim kapasitemizi teorik olarak 125-130.000 ton seviyelerine çıkardık. Bu vesileyle 2010 yılı içinde 100.000 tona ulaşmış olacağız. 2011 yılında ise yaklaşık %17 gibi bir reel büyüme hedeflemekteyiz. Bununla birlikte rakamlarımızı 120.000 ton civarına taşımış bulunacağız. Şu anki hedeflerimiz bu yönde.
Diğer yandan boru-profil üretimlerinin %85'ini soğuk malzemeden gerçekleştiriyoruz. Pazar payımızın bir kısmını, mobilya sektöründe faaliyet gösteren firmalar oluşturmakta. Dikişli olan CR malzemenin her ebadının üretimini yapabilmekteyiz. Bu ürünler özellikle mobilyaların iç ve dış kısmında kalan iskeletlerini kapsamakta. Diğer boru ve profiller ise inşaat sektöründe ağırlıklı olarak kullanılmakta. Sıcak tabir ettiğimiz bu malzemeleri ise 4 mm'ye kadar üretebiliyoruz. Boru çapı olarak da en yüksek üretebildiğimiz rakam 114 mm.
Aynı zamanda uzun malzemede de orta ve yüksek karbonlu çelik tel kapasitemiz 55.000 tonun üzerinde. Geçen sene itibariyle üretimimizi 48.000 ton olarak gerçekleştirdik. 2011'de ise 55.000 tona ulaşmayı planlamaktayız.
2010 yılı üretimimizde toplamda; 160.000 ton civarında uzun ve yassı çelik ürününü kullanmış olacağız.
Yıllık üretiminizin 2010 yılında iç piyasa ve ihracata ayrılan oranları nasıl gerçekleşti? Önceki yıla göre nasıl bir fark gözlendi?
2009 yılı ihracat ağırlığımız toplam ticaret hacmi içerisinde %15'lik bir kısmı kapsamaktaydı. 2010 yılında biz bunu %20'ye çıkarmayı başardık. Önümüzdeki dönemde de reel olarak %17'lik bir büyüme öngörmekteyiz. Yalnız biz, Kayseri bölgesinde faaliyet gösterdiğimizden dolayı denize uzaklığımız rekabette bizi geriye itiyor. Uzun malzemede yassı mamul kadar sıkıntı çekmiyoruz; optimum arz miktarlarından dolayı nispeten rahatız. Yassı mamulden, Türkiye'de malum, 1 milyon tonun üzerinde boru profil üretiliyor. Bu kadar arzın olduğu bir yerde de ihracat rakamlarımız toplamda %20'leri buluyor. Eğer %17'lük reel büyüme gerçekleştirirsek, ihracat rakamlarımız da bu doğrultuda %12-13 artmış olur diye düşünmekteyiz.
Ayrıca, üretmekte olduğumuz teller ile alakalı da bir bilgilendirme yapmakta fayda görüyorum. Ürün aralığımızın büyük bir kısmını, mobilya ve yatak üreten firmalara ayırmış durumdayız. Bu malzemenin dünyada pazarı -boru profil kadar olmasa da- makul düzeyde; tel ürünlerimizin ihracatını bu vesileyle artırma imkanı buluyoruz fakat bu ticarette de navlun belirleyici bir unsur. Buna rağmen, üretimden satışlarda, İstanbul Sanayi Odası 2009 ilk 500 raporlarında 306. sıradayız.
Şu detayı da bu vesile ile paylaşmak istiyorum; durmadan nüfusun arttığı bir ortamda, ekonominin "sürekli" daralması beklenemez. Hatta ekonomistlerde şöyle bir tabir vardır; "ekonomide eksi büyüme olur". Bu ne kadar gerçeği yansıtmayan bir tabir olsa da, genel hükmü anlamında ekonominin ne kapsadığını ifa eder. Şöyle ki, nüfus her geçen gün artıyor ve bu rakam dünyada neredeyse 7 milyarı bulmuş duruma. Bu nüfus artışıyla dünya ekonomisinde toparlanmanın daha hızlı olması gerektiği sonucuna ulaşmak sanırım yanlış olmaz. Nüfus bu oranda artarken; dünyadaki büyüme oranlarının da olması gerektiğinin altında kaldığını düşünüyorum. 2008 yılının dokuzuncu ayında yaşanan sıkıtının ardından, altı ay sonra dünyada toparlanma süreci başladı. Yalnız, yaşanılan sıkıntılar, doğrudan finans kaynaklı olduğu için, para kullanması gereken firmaların kaynak darlığı yaşamaları, sıkıntıyı derinleştirdi. Demir çelik piyasalarındaki duruma baktığımızda ise; ciddi bir beklenti daralması yaşadık. O dönemde; daha da düşecek beklentisi, talepteki ciddi daralmaları tetikledi. 2011 yılı için ise son derece iyimserim. Sıcak malzemede bu kadar haddehane devreye girdi, Türkiye artık net ihracatçı konumuna gelecek, dışarıdan ithalat azalacak. Soğukta -kısmi olarak- arz eksikliği var fakat CR haddehanelerin de devreye alınarak arz-talep arasındaki farkın kapatılacağını düşünüyorum. Ark ocaklı hurdadan üretim yapan yeni tesislerin; -yaşaması muhtemel- en büyük sıkıntısı ise hurda piyasasındaki darlık olacaktır. Bu durumun cevher fiyatlarını da ne kadar etkileyeceğini de ileriki dönemlerde göreceğiz.
Sanayi tipi boru üretiminizdeki sac kullanımınızla ilgili bilgi verir misiniz?
Aylık 10.000 ton üretim gerçekleştirebiliyoruz. Bu rakamın 8.500 tonunu soğuk sac oluşturuyor. Bu sacdan mamulün, mobilya vb. eşya aksamında yoğun olarak kullanıldığı herkesin malumu. Diğer HR yassı malzemeyi; inşaatta kullanılmakta olan ürünler için üretmekteyiz. Pazar stratejimizi ağırlıklı olarak soğuk malzeme üzerinde konuşlandırmayı ilke edindik ve bu ürünler konusunda uzmanlaştık. Boru profil ürünlerinin ihracat ağırlığını da, CR sacdan üretilmiş malzemeler oluşturmakta.
Ürün piyasalarındaki durum ve hammadde tedarikiniz arasındaki maliyet ilişkisini bugün itibariyle nasıl görüyorsunuz?
Güzide kuruluşlar HR sac üretimi ile alakalı gurur verici haddehaneler kurdular. Bu yatırımlar dikkate alındığında, bundan sonraki dönemde HR ithalatlarında ciddi düşüşler söz konusu olacak; bu hepimizin malumu. Rusya ve Ukrayna; Türkiye gibi büyük pazarları kaybetmeye başladı. Diğer yandan, İşin soğuk tarafına bakacak olursak; yeni HR haddecileri CR için aynı yatırımları yapmış değiller. Tercihlerini galvanizli sac üretiminden yana kullandılar fakat bu ileride full-hard üretimlerini fırınlar ile CR'ye kaydırmayacakları manasına gelmez.
Tekrar sıcak malzemeye dönecek olursak; navlun farkının önemi; Türkiye'nin ithalatının önünün kesilmesinde, kendisini bir kez daha gösterdi. Dünyanın bir köy haline geldiğini dikkate alsak bile; fiziki uzaklık, lokal üreticiler için bir avantaj iken, Rusya ve Ukrayna için sorun olmaya devam edecektir. Bu durumun, dünya piyasalarındaki fiyatların birbirlerine daha da yaklaşmasına vesile olacak ve anti-damping soruşturmaları ile üreticiler lokal pazarlarını muhafaza etmeye çalışacaklardır. Diğer yandan Türkiye'de, HR malzemede 1.40 mm'ye kadar inmek gerekiyor. Bazı pazarlarda, 1.20 hatta 1.10'a kadar sıcak malzeme talep eden firmalar oluyor. Bu aralıktaki boşluğun da doldurulması durumunda iç piyasanın ithal talepleri, durma noktasına gelecektir. Fakat şimdilik yeni yatırım yapan yassı üreticileri, amortisman yüklerinin maliyete olan ağırlığını azaltmak adına daha kalın malzemeler üretmeyi tercih ediyorlar.
Soğuk sac konusunda ise piyasalarda bir daralma söz konusu. Bu daralma, yeni yatırımlar tetiklenmediği ve büyük yatırım yapan firmaların süreci entegre hale getirip soğuk malzemeyi de dahil etmedikleri sürece bir süre daha devam eder diye düşünüyorum. Onun dışında Türkiye'nin kendi kendine yetmesini bekliyorum. DTM tarafından, 2023'deki ihracat hedefi 500 milyar dolar olarak açıklandı. Bu rakamlara ulaşmada demir-çelik sektörünün ciddi bir rol oynayacağı kanısındayım.
Önümüzdeki yıl ile ilgili düşüncelerinizi öğrenebilir miyiz?
Fiyatlar konusunda önceki dönemlerde olduğu gibi dalgalanmaların çok yüksek olacağını düşünmüyorum. İnişlerin çıkışların -özellikle Türkiye piyasası için- 100$ aralığında olacağı kanaatindeyim. Ekonomide şöyle bir genel temayül vardır:"Malın fiyatı düşünce talep artar; fiyatı artınca da talep düşer." Demir-çelik ürünleri için bu durumun tam tersi söz konusu. Çeliğin fiyatı artarken talep artar; fiyatı düşerken de talebi düşer. Fiyatların düşmeye başladığı dönemde taleplerin bıçak gibi kesilmesi, daha önce belirtmiş olduğumuz beklenti daralmasına bir örnektir. Böyle bir ürünle muhatabız. Fiyat artışı, tacir sıfatı ile faaliyet gösteren firmaların avantajına olabilir; bu durum sanayiciler için tamamen belirsizlik demektir. Bu bağlamda, LME gibi borsaların, herkesin kabul ettiği zeminde, fiyatlardaki dalgalanmalardan korunmak adına ticari kalitedeki malzemeler için de çalışma yapması gerektiğini düşünüyorum. Firmalar siparişlerini verdikleri hammaddelere, ortalama 3 ay gibi bir sürede sahip olabiliyorlar. Aradaki zaman dilimi, sanayicilerin maliyetlendirmelerini yaparken, geleceği satma şeklinde karar vermelerine sebep oluyor. Genel kabul görmüş LME gibi borsaların, sanayicileri hedge yaparak dalgalanmalardan kurtulmak adına yardımcı olabileceğini düşünüyorum. Bu -her ne kadar istenilen tonajlarda olmasa bile- kütük için yapılmakta. Bu, firmaların fiktif karlarının değil de; reel karlılıklarının ortaya çıkmasına yardımcı olur diye düşünüyorum.
