İskoçya merkezli enerji araştırma ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie yayımladığı son raporda dünyanın en büyük çelik tüketicisi olan ve 2024 yılında küresel talebin %49’unu karşılayan Çin’de talebin önümüzdeki 10 yıl boyunca yıllık 5-7 milyon mt düşmesini beklediğini ifade etti. Şirkete göre bu durum çelik sektöründe güç dengelerini yeniden şekillendirerek Hindistan, Güneydoğu Asya ve MENA bölgesinin yeni büyüme merkezleri haline gelmesine fırsat yaratacak.
Çin’in küresel talepten aldığı pay azalıyor
Wood Mackenzie’nin raporuna göre Çin’in çelik tüketimindeki hâkimiyeti önemli ölçüde zayıflayacak ve 2024 yılında %49 olarak kaydedilen küresel talepteki payı 2050 yılına kadar %31’e düşecek. Bunun başlıca nedenleri şunlar:
- Altyapı ağırlıklı büyüme modelinden uzaklaşma,
- Çelik talebinin temel direği olan gayrimenkul sektöründeki zayıflık,
- Teşvik odaklı genişleme yerine üretim tonajını dengelenmeye öncelik verilmesi.
Wood Mackenzie Kıdemli Araştırma Analisti Charvi Trived, “Çin’in kapasite fazlası krizi benzeri görülmemiş boyutlara ulaşıyor. 2025 yılında 50 milyon mt olması beklenen kapasite fazlası uzun vadede 350 milyon mt’a çıkabilir,” ifadelerini kullandı.
Rapora göre 2024–2050 yılları arasında 240 milyon mt üretim düşüşü öngörülmesine rağmen Çin geniş üretim altyapısı sayesinde küresel arzda hâlâ baskın güç olmaya devam edecek.
Hindistan ve Güneydoğu Asya: Yükselen çelik merkezleri
Çin’in aksine, Hindistan ve Güneydoğu Asya güçlü büyüme trendleri sergiliyor:
- Hindistan:
Çelik talebi 2024’te %8 yükseldi. 2025’te %7 artması bekleniyor.
Pazar payının 2050’ye kadar %8’den %21’e çıkması öngörülüyor.
Büyüme; altyapı, ulaşım, kentsel gelişim, yenilenebilir enerji ve imalat (otomotiv, makine) sektörlerinden kaynaklanıyor.
- Güneydoğu Asya:
2024’te %6 büyüme kaydedilirken, 2025’te %4 büyüme beklentisi var.
Pazar payının 2050’ye kadar %5’ten %10’a çıkacağı tahmin ediliyor.
Vietnam, Tayland ve Endonezya sanayileşme ve hammadde kaynaklarına yakınlık sayesinde büyümeye öncülük ediyor.
Küresel üretim beklentileri
Raporda küresel ham çelik üretiminin 2050’ye kadar yıllık ortalama yalnızca %0,7 büyümesi beklendiği ifade edildi. Gelişmiş ekonomilerde üretimin durağan veya negatif seyredeceği tahmin ediliyor.
- Hindistan üretimini 2050’ye kadar neredeyse üç katına çıkararak dünyanın ikinci büyük üreticisi olacak. Yerel demir cevheri kaynakları ve modern entegre tesisler bu büyümeyi destekliyor.
- Güneydoğu Asya, elektrik ark ocağı teknolojisi ve yeni kapasite yatırımlarıyla rekabet gücünü artıracak.
- Çin küresel liderliğini korusa da kapasite fazlası nedeniyle üretiminde konsolidasyon yapma baskılarıyla karşı karşıya kalacak.
Ticaret gerilimleri ve bölgeselleşme
2024 yılında 381 milyon mt olan küresel çelik ticaret hacminin Çin çıkışlı çeliğe yönelik antidamping vergileri ve küresel çapta hız kazanan korumacı önlemlere bağlı olarak bu yıl %5,4 küçülmesi bekleniyor.
Wood Mackenzie’ye göre 2050’ye gelindiğinde bölgesel tedarik zincirleri ve ticaret bloklarının belirleyiciliğini artırmasıyla küresel çapta üretilen çeliğin ihracat tonajı bugün kaydedilen %25’ten %12’ye gerileyecek. Ayrıca karbon vergileri emisyon yoğun üreticilerin ihracatını daha da kısıtlayacak.
Politikalar ve yeşil dönüşümün zorlukları
Wood Mackenzie iklim hedefleri ile sektör gerçekleri arasındaki uçurumun da büyüdüğünü vurguladı:
- Çin, 2050’ye kadar çoğunluğu karbon emisyonu yoğun yüksek fırınlarda olmak üzere 350 milyon mt’un üzerinde kapasite fazlasıyla karşılaşacak.
- Avrupa’da açıklanan 75-80 milyon mt elektrik ark ocaklı kapasitenin yalnızca 20-25 milyon mt’u inşa aşamasında, 15-20 milyon mt’u ise durduruldu veya iptal edildi.
- Yükselen enflasyon, zayıf talep ve daralan marjlar, yeşil çelik projelerinin finansmanını zorlaştırıyor.
Trivedi yeşil dönüşüm konusunda, “Ekonomik zorluklar, yetersiz politika desteği ve sınırlı yeşil çelik teşvikleri sektörün karbon azaltma iştahını kısıtlıyor,” ifadelerini kullandı.
