Avrupa'nın enerji yoğun sektörleri, mevcut çerçevenin yüksek elektrik maliyetleriyle mücadele etmek ve sanayinin rekabet gücünü korumak için yeterli destek sağlamadığını belirterek Orta Doğu Geçici Devlet Yardımı Çerçevesi'nin (METSAF) revize edilmesi ve en az 2027 yılı sonuna kadar uzatılması çağrısında bulundu.
Sektör temsilcilerine göre Avrupalı şirketler, ABD ve Çin'deki rakiplerinin ödediği fiyatların iki ila üç katına ulaşan elektrik fiyatlarıyla karşı karşıya kalıyor ve bu durum enerji, savunma ve dijital teknolojiler dahil olmak üzere stratejik değer zincirlerine tedarik sağlayan sektörler açısından önemli bir rekabet dezavantajı yaratıyor. Uluslararası düzeyde rekabetçi elektrik fiyatlarına erişim, endüstriyel üretimin sürdürülmesi, yatırımların çekilmesi ve elektrifikasyon ile karbonsuzlaştırmanın desteklenmesi açısından temel önem taşıyor.
Avrupa Komisyonunun METSAF'ı uzatma planlarını açıklamasına rağmen sektör temsilcileri, çerçevenin tasarımındaki eksiklikler nedeniyle Avrupa genelinde henüz METSAF kapsamında herhangi bir destek programının uygulanmadığını belirtti. Bu nedenle temsilciler, çerçevenin etkinliğini artırmak amacıyla üç öneri sundu.
METSAF kapsamında elektrik desteğine ilişkin eşiklerin %70'e yükseltilmesi talep ediliyor
Avrupa Komisyonundan METSAF kapsamında destekten yararlanabilecek elektrik tüketimi ve yardımların birleştirilmesine ilişkin eşiklerin %70'lik destek seviyesiyle uyumlu hale getirilmesi istendi. Orta Doğu krizinin yol açtığı olağanüstü enerji maliyeti yükü nedeniyle METSAF kapsamında elektrik fiyatlarına sağlanabilecek indirimin ilgili yıllık ortalama toptan elektrik fiyatının %50'sinden %70'ine çıkarıldığı ifade edildi.
Ancak mevcut çerçevede elektrik tüketiminin yalnızca %50'sinin destek kapsamına alınabildiği, aynı zamanda METSAF desteği ve AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamındaki dolaylı maliyet tazminatının birlikte kullanılması halinde de %50 sınırının uygulandığı dile getirildi. Sektör temsilcileri, bu kısıtlamaların elektrik maliyetlerinden ve karbon kaçağı riskinden en fazla etkilenen şirketlerin artırılan destekten tam olarak yararlanmasını engellediğini savundu. Bu nedenle çerçevenin genel yapısı değiştirilmeden her iki sınırın da %70'e yükseltilmesi önerildi.
METSAF'tan yararlananlar aldıkları desteğin yarısını yeniden yatırıma yönlendirmek zorunda olmamalı
Bununla birlikte Avrupa Komisyonundan destekten yararlanan şirketlerin aldıkları yardımın en az %50'sini elektrik sistemi maliyetlerini azaltmaya yönelik tedbirlere yatırma zorunluluğunun kaldırılması talep edildi. METSAF, geçici istisna kapsamında sağlanan ilave yardımları ek karbonsuzlaştırma yatırımı yükümlülüklerinden halihazırda muaf tutsa da söz konusu zorunluluğun desteğin önemli bir bölümü için geçerli olmaya devam ettiği aktarıldı. Sektör temsilcileri, olağanüstü yüksek elektrik maliyetleriyle karşı karşıya kalan şirketlerin aldıkları mali desteğin yarısını yeniden yatırıma yönlendirmek zorunda bırakılmasının, çerçevenin rekabet gücünü koruma ve karbon kaçağını önleme amacını zayıflattığını vurguladı. Ayrıca enerji yoğun sektörlerin AB ETS kapsamında üretim süreçlerini karbonsuzlaştırmak için halihazırda önemli miktarda yatırım yapmak zorunda olduğunu belirtti.
Son olarak METSAF'ın en az 2027 yılı sonuna kadar uzatılması ve Avrupa'daki elektrik fiyatları uluslararası düzeyde rekabetçi seviyelerde istikrar kazanana kadar ilave uzatmalar yapılması da talep edildi. Sektör temsilcileri, gelecekteki elektrik fiyatlarına ilişkin belirsizliğin devam ettiği dikkate alındığında kısa vadeli uzatmaların sanayi yatırım kararları için yeterli öngörülebilirlik sağlamayacağını savundu. METSAF'ın mevcut piyasa koşullarına karşı gerekli bir yanıt olduğunu kabul eden sektör temsilcileri, devlet yardımlarının rekabetçi elektrik fiyatlarının yerini kalıcı olarak alamayacağının altını çizdi. Avrupa'nın uzun vadeli önceliğinin sanayi üretimini, yatırımları ve karbonsuzlaşmayı desteklemek amacıyla öngörülebilir ve uluslararası düzeyde rekabetçi elektrik maliyetleri sağlayabilen bir enerji sistemi oluşturmak olması gerektiğini ekledi.
