Avrupa Parlamentosu Çevre, İklim ve Gıda Güvenliği Komitesi (ENVI), Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) yönelik revizyon tekliflerini kabul ederek mekanizmanın son kullanıcı sektörleri kapsayacak şekilde genişletilmesine ve Avrupa sanayisinin düşük emisyonlu dönüşümünü desteklemek amacıyla Geçici Karbonsuzlaşma Fonu’nun kurulmasına destek verdiğini duyurdu.
Kabul edilen metne göre milletvekilleri, SKDM’nin bağlantı elemanları, tel, yaylar ve ev eşyaları gibi geniş ölçekte çelik ve alüminyum ürün grubunu kapsayacak şekilde genişletilmesini desteklerken, kapsamın genişletilmesinin şeffaf ve nicel metodolojilere dayanması gerektiğini vurguladı. Bununla birlikte elektrik şebekesi istikrarını sağlamak amacıyla şebeke işletmecileri tarafından AB dışındaki ülkelerden ithal edilen elektriğe yönelik muafiyeti de onayladı.
Hile kurallarının güçlendirilmesi önerildi
Komite, hile hükümlerinin güçlendirilmesini önererek ürünlerin “küçük değişikliklerle” dönüştürülmesine ilişkin yasağın hafif işleme faaliyetlerini de kapsayacak şekilde netleştirilmesini istedi. Ayrıca kuralların, maliyetleri düşürmeye yönelik meşru ticari kararları değil, yalnızca SKDM’den kaçınmak amacıyla oluşturulan düzenlemeleri hedef alması gerektiğini belirtti. Bunun yanı sıra hile uygulamalarının tespit edilmesi halinde Avrupa Komisyonunun ürünlerin gerçek menşesine yönelik varsayılan emisyon değerlerini uygulayabilmesini önerdi.
Öte yandan komite, komisyonun fiyat şokları yaşanan dönemlerde bazı ürünleri SKDM kapsamından geçici olarak çıkarma önerisini reddetti. Bunun yerine söz konusu ürünlerden elde edilen SKDM gelirlerinin geçici olarak etkilenen sanayi sektörlerine yönlendirilmesini sağlayacak bir mekanizma önerisinde bulundu.
E-ticarette oluşabilecek yasal boşlukları gidermek amacıyla komite, her sevkiyata tek tek bakılması yerine aynı satıcıdan gelen tüm sevkiyatların toplam ağırlığını esas alan bir eşik getirilmesini, ilave raporlama yükümlülükleri uygulanmasını ve eşiğin altında kalmak amacıyla kasıtlı olarak bölünen sevkiyatlar için tedarikçinin geriye dönük olarak sorumlu tutulmasını öngören düzenlemelerin hayata geçirilmesini tavsiye etti. Ayrıca en az gelişmiş ülkeler için basitleştirilmiş raporlama yükümlülükleri uygulanması ve teknik destek mekanizması oluşturulması önerisini yaptı.
Öte yandan milletvekilleri, komisyonun Paris Anlaşması’nın 6. maddesi kapsamındaki karbon kredilerinin SKDM yükümlülüklerine mahsup edilmesine yönelik teklifini metinden çıkararak bu konunun AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin (EU ETS) yaklaşan revizyonu sırasında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Geçici Karbonsuzlaşma Fonu daha erken devreye alınmalı
Geçici Karbonsuzlaşma Fonu’na ilişkin olarak komite, mali desteğin komisyonun önerdiği gibi 2028’de değil, 2027-2029 döneminde sağlanması gerektiğini dile getirdi. SKDM kapsamındaki ürünleri kullanan son kullanıcı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin fondan yararlanabilmesini teklif eden komite, kullanılmayan fon gelirlerinin ise komisyonun önerdiği gibi üye ülkelere iade edilmesi yerine Avrupa Birliği’nin Paris Anlaşması kapsamındaki uluslararası iklim finansmanı taahhütlerine yönlendirilmesini tavsiye etti.
Avrupa Parlamentosunun, tasarının nihai haline ilişkin AB Konseyi ile yürütülecek müzakerelerdeki resmi tutumunu Eylül ayında gerçekleştirilecek genel kurul oturumunda kabul etmesi bekleniyor.
