Güney Afrika hükümeti, ABD’nin 8 Ağustos tarihinden itibaren Güney Afrika’dan ithal tüm ürünlere %30 vergi uygulama kararının ardından ekonomisini korumak amacıyla Türkiye ve çok ticaret yapılmayan diğer pazarlarda yeni ticari ortaklıklar kurma arayışında olduğunu duyurdu. ABD’nin vergilerinin, Güney Afrika’nın gayrisafi yurt içi hasılasında %0,2 düşüşe yol açabileceği ve bu nedenle acil önlem alınmasının gerektiği bildirildi.
ABD’nin vergileri politikalarda acil değişikliklere yol açtı
Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İş birliği Bakanlığı ile Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanlığı tarafından yapılan ortak açıklamaya göre ülke, ticari ilişkilerini iyileştirmek ve ticaretteki dengesizlikleri gidermek amacıyla ABD ile görüşmeler yürütüyordu. Ancak Güney Afrika yetkilileri tarafından haksız olarak değerlendirilen yeni vergiler sebebiyle ticaret yapılan pazarların çeşitlendirilmesine yönelik planlar hızlandırıldı.
Güney Afrika, ABD’nin ithalatındaki payının %0,25 olduğunu ve dolayısıyla ulusal güvenliği veya sanayisi için herhangi bir tehdit oluşturmadığını savundu. Aksine ihraç ettiği ürünlerin ABD sanayisinde girdi olarak kullanıldığını ifade etti. Ayrıca ABD-Güney Afrika ticaret açığı verilerinin, ABD’nin hizmet ticaretindeki fazlayı göz ardı ettiğini de belirtti.
Derin ikili ilişkiler risk altında
Açıklamada Güney Afrika’nın yalnızca ticaret ortağı değil, aynı zamanda ABD’deki önemli yatırımcılardan biri olduğu vurgulandı. Güney Afrika tarafından yapılan yatırımlar ABD’de istihdamı desteklerken, benzer şekilde 600’den fazla ABD’li şirketin Güney Afrika’da faaliyet göstererek yerel istihdama ve sınai kalkınmaya katkıda bulunduğu vurgulandı. Yeni vergi politikasına rağmen Güney Afrika’nın hedefinin karşılıklı fayda sağlayan bağları sürdürmek ve genişletmek olduğunun altı çizildi.
Muafiyetler ve ekonomik etkiler
Paslanmaz hurda, enerji ürünleri, yarı iletken çip ve kritik mineraller dahil olmak üzere Güney Afrika’nın ihraç ettiği bazı ürünler yeni vergilerden muaf tutulsa da vergilerin daha geniş bir ekonomik etki yaratacağı yönünde tahminler olduğu aktarıldı. Bununla birlikte Güney Afrika, 2018’den bu yana 232. Madde vergileri kapsamında çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan vergilerden kaynaklı zorlukları aşmayı başarmış olmasına rağmen son hamlenin ihracat faaliyetlerine daha fazla belirsizlik kattığını ifade etti.
Güney Afrika hükümetinden ticareti çeşitlendirme ve destek programları
Güney Afrika, vergilerin etkilerini en aza indirgemek amacıyla bazı önlemler aldığını açıkladı.
- Diplomatik kanallar: ABD ile müzakereler devam ediyor ve karşılıklı olarak kabul görebilir bir anlaşmaya varılması amaçlanıyor.
- Yerel ekonomik önlemler: Şirketlerin alternatif pazarlar belirlemelerine yardımcı olunması için ihracat destek masası kurulacak. Yerelleştirme Fonu ve yakında başlatılacak İhracat ve Rekabetçilik Destek Programı (ECSP) aracılığıyla teşvikler sağlanacak. İş kayıplarını azaltmak için Çalışma Bakanlığı ile iş birliği yapılacak.
- İhracatçılar arasında ortak altyapı çalışması yapılması amacıyla blok muafiyeti sağlanacak.
Gelişmekte olan pazarlara stratejik geçiş
Güney Afrika hükümeti, AB, Çin, Tayland ve Japonya ile yeni ticaret ve yatırım anlaşmaları konusunda ilerleme kaydettiğini bildirdi. Bununla birlikte Orta Doğu’daki yüksek büyüme potansiyeline sahip pazarlarda, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Suudi Arabistan’da önemli atılımlar yaptığını dile getirdi. Mevcut zorluklara yanıt olarak Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) gibi anlaşmalardan aktif olarak yararlanıldığına, ayrıca ASEAN ülkeleri ve Türkiye ile daha yakın ilişkiler kurulmaya çalışıldığına dikkat çekildi.
