Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Solutions bünyesinde faaliyet gösteren BMI Ülke Riski ve Sektör Araştırması birimi, talepteki zayıflamaya rağmen arz tarafındaki kalıcı maliyet baskısının sürmesi sebebiyle Avustralya çıkışlı düşük uçuculuğa sahip birinci kalite sert koklaşabilir taş kömürü için 2026 yılı fiyat tahminini 190$/mt seviyesinden 210$/mt’a yükselttiğini duyurdu.
Kısa vadede fiyatların, Çin’de İşçi Bayramı tatili öncesi yapılan stok alımlarla desteklendiği ifade edildi. Mayıs-Haziran dönemindeki mevsimsel faktörler ve Avustralya’daki siklon nedeniyle arzda yaşanan kesintilerin azalmasıyla piyasanın zayıflayacağı ancak buna rağmen fiyatların 200$/mt seviyesinin üzerinde kalacağının öngörüldüğü dile getirildi.
Dizel maliyetleri arzı sınırlandırıyor
Fiyatlardaki yükselişin temel nedenlerinden birinin, özellikle Moğolistan’dan yapılan ihracatı etkileyen dizel yakıt maliyetleri olarak öne çıktığı ifade edildi.
2025 yılında 60 milyon mt ihracatla Çin’in en büyük koklaşabilir taş kömürü tedarikçisi olan Moğolistan’ın, Rusya’dan ithal ettiği dizel yakıtı kullandığı kara yolu taşımacılığına bağımlı olduğu belirtildi. Yakıt maliyetlerinin toplam maliyetlerin %20-30’unu oluşturmasının, kamyon taşımacılığı hacmini sınırlandırdığı ve teslimat fiyatlarını yukarı çektiği aktarıldı.
Alternatif tedarikçiler avantaj kazanıyor
Moğolistan çıkışlı kömür fiyatlarındaki artışın, Avustralya ve Rusya gibi alternatif tedarikçilere avantaj sağladığı dile getirildi.
Rusya’nın Elga sahasına bağlı demir yolu altyapısını genişleterek ihracat kapasitesini artırmasının beklendiği ancak kalite farkları nedeniyle bu durumun Avustralya çıkışlı birinci kalite koklaşabilir taş kömürü üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağı paylaşıldı.
Çin’de talep görünümü zayıf, Hindistan halen itici güç
Talep tarafında Çin’de ham çelik üretiminin 2026 yılında yıllık %4 düşüşle 922 milyon mt seviyesine gerilemesinin beklendiği belirtildi. Bu düşüşün, kapasite kesintileri, zayıf ihracat talebi ve genel ekonomik belirsizlikten kaynaklandığı vurgulandı.
Buna karşılık Hindistan’ın küresel talebi desteklemeye devam ettiğine ve ham çelik üretiminin 2026 yılında yıllık %9,3 artışla 180 milyon mt seviyesine ulaşmasının beklendiğine dikkat çekildi. Hint alıcıların daha düşük fiyatlı tedarikçilere yönelmesi öngörülürken, muson sezonu gibi mevsimsel faktörlerin ithalat talebini destekleyebileceği kaydedildi.
Uzun vadede görünüm pozitif
BMI, koklaşabilir taş kömürüne ilişkin uzun vadeli görünümün diğer dökme emtialara kıyasla daha güçlü kalacağını söyledi. Özellikle Hindistan’da yeni kapasite yatırımlarının büyük ölçüde yüksek fırın teknolojisine dayanmasının, çelik sektörünün koklaşabilir taş kömürüne yapısal bağımlılığını sürdüreceğine işaret ettiğini dile getirdi.
Tüm bunlara rağmen aşağı yönlü risklerin de bulunduğunun altını çizen BMI, Orta Doğu’daki çatışmanın uzaması durumunda küresel ekonomik büyümenin zayıflayabileceğini, çelik talebinin düşebileceğini ve koklaşabilir taş kömürü fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşabileceğini ekledi.
