Kahire'de düzenlenen 19. Arap Çelik Zirvesi'nin ikinci gününde gerçekleştirilen "Küresel Çelik Sektörünün Görünümü: Riskler, Fırsatlar ve Stratejik Öncelikler" başlıklı panelde sektör uzmanları, aşırı üretim kapasitesi, artan korumacılık, yükselen maliyetler ve jeopolitik gerilimler dahil olmak üzere küresel çelik sektörünün karşı karşıya olduğu zorlukları ele aldı. Konuşmacılar ayrıca özellikle Hindistan ve Orta Doğu'da ortaya çıkan büyüme fırsatlarına dikkat çekerek maliyet rekabetçiliğinin ve karbonsuzlaşmanın artan önemini vurguladı.
Küresel kapasite fazlası ve korumacılık önemli sorunlar olmaya devam ediyor
Kahire Üniversitesi Ekonomi ve Siyaset Bilimi Fakültesi Eski Dekanı Dr. Alia El-Mahdy, koruma önlemleri, antidamping vergileri ve AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gibi çevresel düzenlemeler dahil olmak üzere ticaret kısıtlamalarının yaygın şekilde uygulandığına dikkat çekti. Küresel çelik sektöründeki kapasite fazlasının yapısal bir sorun olmaya devam ettiğini belirten El-Mahdy, dünyanın en büyük on çelik üreticisi ülkesinde ortalama kapasite kullanım oranının 2025 yılında yaklaşık %70,7 seviyesinde olduğunu ifade etti.
El-Mahdy ayrıca artan enerji ve hammadde maliyetlerinin çelik üreticileri üzerindeki etkisini vurguladı. Bununla birlikte düşük emisyonlu çelik üretimi, ürün çeşitlendirmesi ve dijitalleşmenin sunduğu fırsatlara dikkat çekerek kapasite kullanım oranlarının iyileştirilmesinin ve ileri üretim teknolojilerine yatırım yapılmasının önemini belirtti.
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Genel Sekreteri Dr. Veysel Yayan ise Çin'in üretim kapasitesindeki hızlı artışın ve küresel ölçekte güçlenen korumacılığın uluslararası çelik ticareti üzerindeki etkilerine dikkat çekti. ABD'nin gümrük vergilerini ve AB'nin kısıtlayıcı ithalat kotalarını eleştiren Yayan, Türkiye'nin AB'ye çelik ihracatının yaklaşık 7 milyon mt seviyesinden 2,8 milyon mt'a gerilediğini belirtti. Çin'in kapasite fazlasının küresel piyasalarda dengesizlik yaratmaya devam ettiği uyarısında bulunan Yayan, adil rekabetin sağlanması için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve kurallara dayalı bir ticaret sisteminin oluşturulması çağrısında bulundu.
Hindistan ve Körfez ülkelerinin önümüzdeki dönemde çelik talebindeki artışa öncülük etmesi bekleniyor
Demir çelik sektörü danışmanı ve uzmanı Mohamed Aljabr, Hindistan ve Körfez ülkelerini önemli büyüme piyasaları olarak öne çıkardı. Worldsteel'in Ekim 2026 tarihli kısa vadeli görünüm raporuna değinen Aljabr, altyapı yatırımları ve sanayideki gelişmelerin desteğiyle Hindistan'ın çelik talebinin 2026 yılında %7,9 ve 2027 yılında %8 artmasının beklendiğini belirtti.
Körfez ülkelerine ilişkin değerlendirmesinde Aljabr, 2025 yılındaki güçlü büyümenin ardından bölgesel jeopolitik gerilimlerin yol açtığı aksaklıklar nedeniyle çelik talebinin 2026 yılında yaklaşık %11 gerilemesinin beklendiğini ifade etti. Bununla birlikte birçok yatırım projesinin iptal edilmek yerine ertelendiğini vurgulayan Aljabr, bölgesel koşulların iyileşmesiyle birlikte talebin 2027 yılında %11,3 artmasının öngörüldüğünü belirtti.
CRU Kıdemli Analisti Sunil Seepana da Hindistan ve Güneydoğu Asya'nın 2031 yılına kadar küresel çelik talebindeki büyümenin başlıca itici güçleri olacağını ifade etti. Buna karşılık Çin'in çelik talebinin özellikle inşaat sektöründeki zayıflığın devam etmesi nedeniyle 2026 yılındaki yaklaşık 927 milyon mt seviyesinden 2031 yılında 875 milyon mt'a gerilemesi bekleniyor. Seepana ayrıca artan ticaret engellerinin ve ithalatçı ülkelerde genişleyen üretim kapasitesinin önümüzdeki yıllarda Çin'in çelik ihracatını sınırlandıracağını belirtti.
Maliyet ve emisyon açısından rekabet gücü giderek daha önemli hale gelecek
Seepana ayrıca çelik üreticilerinin rekabet gücünün belirlenmesinde enerji maliyetlerinin ve karbon emisyonlarının giderek artan önemine dikkat çekti. CRU'nun analizine göre enerji maliyetlerinde yaşanacak %50'lik bir artış üretim maliyetlerini yükseltirken, özellikle elektrik ark ocağı kullanan üreticiler enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan daha fazla etkilenecek. Seepana, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki çelik üreticilerinin doğal gaz bazlı üretim yöntemlerini kullanmaları sayesinde nispeten düşük emisyon yoğunluğuna sahip olduklarını belirtti. Bununla birlikte, Çinli üreticilerin daha temiz teknolojilere yönelik yatırımlarını artırmasının düşük emisyonlu çelik piyasalarındaki rekabeti yoğunlaştırabileceğini ifade etti.
Panelde, gelişmekte olan piyasaların talep artışı açısından fırsatlar sunmasına rağmen artan ticaret kısıtlamalarının, enerji maliyetlerinin ve karbonsuzlaşma gerekliliklerinin küresel çelik ticaretini yeniden şekillendirmeye devam edeceği vurgulandı. Bu çerçevede piyasalara erişim, üretim verimliliği ve maliyet rekabetçiliğinin çelik üreticileri açısından kritik öncelikler haline geleceği belirtildi.
