İran çelik pazarında geçici düşüş eğilimi

İran Yeni Yıl tatillerinin (3 Nisan 2007'de sona erdi) ardından özellikle I-profil ve inşaat demiri olmak üzere tüm çelik ürünlerinde hızlı bir artış kaydedildi. Tabi ki hem küresel hem de yerel artış eğilimi dikkate alındığında çoğu trader ve ekonomik uzman, İran çelik sektöründe böyle bir yükseliş eğilimi bekliyordu. Ancak artış oranı, beklenen artış oranına göre oldukça hızlı idi. 3 Nisan tarihinde piyasanın açılmasının ardından fiyatlar günlük ve hatta saat bazında artış kaydetti. Tatil öncesine (21 Mart 2007 öncesi) göre uzun ürün fiyatlarında %10-15 artış kaydedildi. Bu pazar eğilimi, I-profil ve inşaat demiri fiyatlarının ılımlı bir düşüş eğilimine girdiği Çarşamba gününe (11 Nisan 2007) kadar devam etti. Çoğu I-profil fiyatı yaklaşık 50$/mt düşüş kaydetti. Ancak 180 mm 30$/mt ve 200 mm ise oldukça ani 200$/mt düşüş kaydetti. İnşaat demiri fiyatları da geçtiğimiz Salı gününe kıyasla yaklaşık 30-40$/mt geriledi. 9 Nisan 2007 tarihinde 780-800$/mt seviyesinde yer alan 8-32 mm nervürlü inşaat demiri fiyatları, 16 Nisan 2007 tarihinde 750-760$/mt seviyesine geriledi. İran fiyatlarındaki güçlü artış eğilimi sadece küresel eğilime bağlanamaz. Bunun ana nedeni, İran pazarındaki arz ve talep arasındaki dengesizliktir. Tabi ki göz ardı edilemeyecek bazı etkenler de var. Örneğin; geçtiğimiz İran yılında (21.03.2006-20.03.2007) varlık fiyatları yaklaşık %50-60 arttı. Bu, inşaat sektöründe yatırıma hücum edilmesine neden oldu. Aynı zamanda Iran hükümeti, birçok altyapı projesi başlattı. Bunların tümü, özellikle çelik ve çimento olmak üzere inşaat malzemeleri için oldukça yüksek bir talep yaratıyor. Yıllık 25 milyon mt üretim kapasitesine sahip olan Esfahan Steel Co. (ESC), İran'daki I-profil pazarına hakimdir. Ancak ESC, mali sıkıntıya girmiştir. Bu da, üreticinin gelişim planlarını engelleyen bazı faktörlere neden oldu. Öte yandan devlete ait ve özel birçok üretici tarafından üretilen inşaat demiri, özel sektör üreticilerinin kütük kıtlığı nedeniyle kapasitelerinin sadece %25'ini kullanabilmelerinden dolayı pazardaki talebi karşılayamıyor. Fiyat artış eğiliminin 11 Nisan'da sona ermesi ve bugüne kadar devam eden bir düşüş eğilimine girmesine rağmen, pazarın arz ve talep konusunda dengeli olmadığını göz ardı etmemeliyiz. Ancak bu geçici düşüş eğilimi, çok uzun sürmeyecek. Küresel çelik pazarı ve yerel Pazar dikkate alındığında yakın zamanda ve özellikle yaz aylarında fiyatlar daha fazla artabilir. Ayrıca ithalat ile ilgili İranlı yetkililerin konumuna karşın hükümet veya trader'lar uzun ürünlerin büyük ithalat hacimlerini idare edemedikçe artan fiyat eğilimini kontrol etmenin bir yolu olmadığını göz ardı etmemeliyiz.