Suriye'de çelik üretimi gerçekleştiren ve neredeyse tüm ürünleri kapsayan uluslararası trader, Fady A. Debahy & Co.'dan Fady Debahy Suriye ve Orta Doğu çelik piyasası üzerine değerlendirmelerde bulundu. Küresel olarak önümüzdeki durumu ve uzun ürünler tarafında daha iyi bir piyasa ortamına ulaşmak için hangi adımların atılmasını gerektiğini değerlendiren Debahy, Suriye'deki çelik üretimine yönelik yeni yatırımlarından da bahsetti.
Şirketinizin faaliyetlerinde hem üretim açısından hem de ticaret açısından son dönemde en çok hangi ürünlerle çalışıyorsunuz?
Her çeşit yassı ve uzun çelik ürünleri ile ilgileniyoruz. Burada tek istisna hurda ve pik demir. Üretim tesislerimize ek olarak, uluslararası ticaret açısından hacim olarak iyi miktarları elinde bulunduran bir şirketiz,
Üretimi hesaba katmazsak, uzun ürün ticaret hacmimiz yıllık 1 milyon mt civarındadır.
Ayrıca Şam'da üretim tesislerimiz bulunmaktadır. Geçen aralık ayından bu yana üretimde olan, yıllık 300.000 mt kapasiteli haddehanemiz mevcut. Şirketimizin adı SteelTech.
Üretimleriniz ağırlıklı olarak Suriye'de mi gerçekleşiyor?
Suriye piyasasını ve Irak, BAE, Lübnan, Ürdün gibi komşu ülke piyasalarını hedefliyoruz. Ayrıca yeni piyasalar kazanmaya da çalışmaktayız. Ancak haddehanemiz henüz yeni ve genişlemek için zamana ihtiyaç var.
Haddehane'de tam kapasiteye ne zaman ulaşmayı hedefliyorsunuz?
Tam kapasite ile çalışabilecek durumdayız, ancak piyasa fiyatları nedeniyle tam kapasitede üretim yapmamaya çalışıyoruz. Genelde iki olan vardiya sayımızı şu anda bire düşürüp üretimimizi azaltmaya karar verdik. Dolayısıyla, kriz nedeniyle şu an sadece 10 saat çalışmaktayız.
Ticaret tarafında, en sık çalıştığınız kütük ve inşaat demiri bölgeleri nereler?
Kütüğü çoğunlukla BDT'den alıp Orta Doğu'ya satıyoruz. Aralarında Çin de olan her piyasa ile çalışmaktayız. Çin rekabetçi seviyede olduğunda elbette.
Türk menşeli kütük ise BDT ile karşılaştırıldığında hala yüksek fiyat seviyesinde. Türkiye'den genellikle kütük almıyoruz ancak fiyat seviyelerine bağlı olarak ara sıra inşaat demiri alıyoruz. Geçen yıl ve bu yıl Türkiye'den birkaç alım yaptık. Rekabetçi fiyatlar oldukça Türk üreticilerden tedarikimizi karşılamaktan memnuniyet duyarız.
Üretim tesislerinizde sıradaki planlarınız neler?
Nisan ayında Medsteel isimli ayrı bir ortak girişim altında çelikhane kurmak üzere ön çalışma başlatıyoruz. Ortak girişimde yer alan diğer şirketler Debahy, Yared, Demirdjihan ve Joud olacak. Çelikhanenin kütük üretim kapasitesi 750.000 mt seviyesinde yer alacak. Bu üretimin bir kısmı haddehanede kullanılırken, bir kısmı ise piyasaya sevk edilecek. İhracat tarafında daha çekici bir fiyat seviyesi olmadığı müddetçe, çoğunlukla yerel piyasada satış yapmayı hedefliyoruz.
Suriye, Ürdün, Irak ve Dubai'de Dehaby Group adı altında depolarla birlikte kendi dağıtımımız var. Bu grup altında ticaretin yanı sıra üretim ve dağıtım da gerçekleştiriyoruz.
Çelikhanenize nereden hurda tedarik edeceksiniz?
Yerel olarak tedarik edilmiş hurda kullanacağız, kapasitenin yarısını ise ithal edeceğiz. Ancak tam kapasiteye 2013 yılında ulaşacağız. Nisan ayındaki ön çalışma sonrasında haziran ayı gibi kütük üretimine başlamış olacağız. O noktadan itibaren tam kapasiteye ulaşmamız için 1-1,5 yıla ihtiyacımız olacaktır. Ancak o zaman hurda alımımız da tam kapasitede olacaktır.
Suriye'de bugün için tüketim ve talep seviyesi nedir?
Suriye'de inşaat demirinde şu anda kapasite fazlalığı bulunmaktadır. 2012 yılında ülkenin 1,4 milyon mt kapasite fazlası olması beklenmektedir. Dolayısıyla ya yeni piyasalar bulunacak ya da bazı kapasitelerin kapatılması gerekecek.
Üretimimiz gelişiyor, sadece inşaat demiri değil, hasır ve çubuk üretimi de gerçekleştiriyoruz. Ticari profil piyasası, inşaat demiriyle karşılaştırıldığında biraz daha iyi durumda.
İran ve Irak'taki talep seviyesi dünyadaki diğer piyasalarla karşılaştırıldığında daha iyi bir durumda mı?
Evet, talep Irak ve İran'da, diğer bölgelerle karşılaştırıldığında, daha iyi durumda. Ancak Suriye'deki talep çok parlak değil. Irak'ta büyük bir potansiyel var. Eğer Irak'ta istikrar artar ve talep büyümeye devam ederse, özellikle Suriye ve Türkiye için itici güç olacaktır.
Önümüzdeki dönem için piyasa hakkındaki düşünceleriniz neler?
Büyümekteyiz. Ancak büyüme piyasanın iyi olduğu dönemde başladı. Yakın gelecek hakkında ise çok da iyimser değilim. 2011 ve 2012 yıllarının zor geçeceğini düşünüyorum. Talepte küresel çaptaki zayıflığın üstesinden gelebilmek için en az iki yıla ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.
Piyasa kısa döngülerle yukarı ve aşağı doğru hareket edecektir. Bu süre zarfında ise piyasa oldukça hassas ve tüketim ise zayıf olacaktır. Talep düşük olduğunda, üretimdeki her değişim piyasayı etkileyecektir. Tüm bunların üstüne, psikolojik etkenleri de eklemek gerekir.
Talebin ne zaman toparlanmaya başlayacağını düşünüyorsunuz?
Açıkçası kasım ayı sonu ve aralık ayına kadar zayıflama dönemine şahit olacağız, arada bazı hafif düzeltmeler görülebilir. Ancak aralık ayına kadar piyasa gerilemeyi sürdürecektir. 2010 yılında, zaten üç kez iniş çıkış iniş yaşadık, umarım dördüncüsünü yaşamayız.
Kurban bayramından önce belirgin bir hareketlenme görebilir miyiz?
Ramazan ayında herkes gerileme bekledi, ancak İran sayesinde gerçekleşmedi. Ramazan sonrasında herkes piyasanın alımlarla birlikte yukarıya doğru seyretmesini bekledi, ancak bu da gerçekleşmedi. Herkes için sürpriz olmuştu. Bugün bile, piyasanın bu kadar erken yumuşamış olması şaşırtıcıdır. Şu an ortada bir piyasa olmamasının nedenini anlayamıyoruz. Psikolojik mi? Talep mi düşük? Dünya mı çok hızlı değişiyor? Bugün sorularımız bunlar. Açıkça söylemem gerekirse, bu gerilemenin neden bu kadar erken gerçekleştiğini bilmiyorum.
Mevcut inşaat faaliyetleri ve gerçekleşmekte olan projeler yeterli gözükmüyor mu?
Dünyada milyonlarca ton çelik üretimi gerçekleşiyor. Elbette ki belirli bir miktar tüketim var. Ancak asıl sorun gerçek tüketim oranını, ne kadar düşüş olduğunu anlayabilmek.
Üretim kesintileri hakkında ne düşünüyorsunuz?
Üretim kesintileri gerçekleşiyor. Üretim artınca, piyasa daha hassas oluyor ve düşüş görüyoruz. Bu nedenle üreticiler kapasitelerini artırmadan önce dikkatli değerlendirme yapmalılar.
Daha fazla üretim kesintisinin gerekli olduğunu düşünüyor musunuz?
Evet, özellikle de uzun ürünlerde Türkiye'de gerekli. Türkiye'de kapasite fazlalığı sorunu olduğunu düşünüyorum. Türkiye ise, uzun ürünlerde piyasayı şekillendiren ülke. Bulunduğumuz hassas zamanlarda üretim kapasitelerinin daha ciddi ele alınması gerekmekte. Belki de, küçük fabrikaların kapatılması değerlendirilmeli.
