Küresel demir cevheri ve pelet ticareti, 2026 mali yılının ilk yarısında başlıca ihracatçı ülkelerden istikrarlı sevkiyatlar ve özellikle Çin olmak üzere Asya pazarlarından gelen talebin desteğiyle karışık bir görünüm sergiledi. Bununla birlikte söz konusu dönem boyunca piyasa çeşitli zorluklarla da karşılaştı. ABD-İran gerilimi nedeniyle ham petrol fiyatlarının yükselmesi navlun maliyetlerini artırarak küresel ticaret akışlarını olumsuz etkilerken, büyük ihracatçı ülkelerde maden üretiminin artması ve Simandou demir cevheri projesinde ilk üretimin başlamasıyla piyasada oluşan ilave arz beklentisi deniz yoluyla taşınan demir cevheri tonajını önemli ölçüde artırdı. Bu durum, Çin’deki talepte dönem dönem görülen toparlanmaya rağmen uluslararası demir cevheri fiyatları üzerindeki baskının sürmesine neden oldu.
Avustralya'nın ihracatı yıllık bazda %8 arttı
Avustralya'nın demir cevheri ihracatı, 2026 mali yılının ilk yarısında 451,7 milyon mt olarak gerçekleşerek geçtiğimiz yılın aynı döneminde kaydedilen 419 milyon mt’a kıyasla %7,8 arttı. Pelet ihracatı ise 1 milyon mt'dan 1,1 milyon mt'a yükselerek %10 artış kaydetti. Haziran ayında Avustralya 82 milyon mt demir cevheri ve 200.000 mt pelet ihraç etti. Mayıs ayında ise bu rakamlar sırasıyla 80,7 milyon mt ve 200.000 mt seviyesindeydi.
Çin, 375,1 milyon mt ile Avustralya'nın en büyük demir cevheri ve pelet ithalatçısı olurken, Çin’i 28,5 milyon mt ile Japonya izledi. Şirket bazında ise ilk sırada Rio Tinto (156,1 milyon mt), ikinci sırada BHP (145,9 milyon mt) ve üçüncü sırada Fortescue Metals Group (105,9 milyon mt) yer aldı.
Avustralya'nın ihracatındaki artışta, Çin'in yerel demir cevheri üretimindeki düşüşü telafi etmek amacıyla yaptığı alımlar etkili oldu. Çin'in demir cevheri üretimi, mali yılın ilk beş ayında 412 milyon mt'dan 397 milyon mt'a geriledi.
Öte yandan Çin'in Haziran ayı sonunda 34 büyük limandaki demir cevheri stokları 159 milyon mt seviyesinde gerçekleşti. Bu yüksek stok seviyesine rağmen Çin'in ham çelik üretimi ilk yarıda yıllık bazda %4,5 azalarak 434,8 milyon mt oldu. İhracattaki artışta ayrıca Pilbara bölgesindeki istikrarlı madencilik ve demiryolu operasyonları da etkili oldu.
Brezilya'nın ihracatı %4 geriledi
Brezilya'nın demir cevheri ihracatı, 2026 mali yılının ilk yarısında 181,82 milyon mt olarak gerçekleşirken, bu rakam geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 188,95 milyon mt’a kıyasla %3,8 düşüşe işaret etti. Haziran ayında ülkenin demir cevheri ihracatı 35,75 milyon mt olurken, Mayıs ayında 32,29 milyon mt seviyesinde gerçekleşmişti. Böylece aylık bazda %10,7 artış kaydedildi.
Çin 126,75 milyon mt ile Brezilya'nın en büyük alıcısı olurken, Çin’i Malezya (8,42 milyon mt) ve Japonya (5,51 milyon mt) takip etti. Brezilya'nın orta ve yüksek tenörlü toz cevherlerine yönelik talep, çelik üreticilerinin harmanlama ihtiyacı ve verimlilik optimizasyonu çalışmaları sayesinde canlı kaldı.
Güney Afrika'nın ihracatı %6 azaldı
İlk yarıda Güney Afrika'nın demir cevheri ihracatı, geçtiğimiz yılın aynı döneminde kaydedilen 28,49 milyon mt’a kıyasla %5,5 düşüşle 26,93 milyon mt seviyesinde kaydedildi. Çin 13,43 milyon mt ile en büyük ithalatçı olurken, Hollanda 3,56 milyon mt ile ikinci sırada yer aldı. Haziran ayında ülke 4,37 milyon mt demir cevheri ihraç ederken, Mayıs ayında ihracat 3,42 milyon mt seviyesindeydi.
Demir yolu ve lojistik altyapısındaki verimsizlikler ile ihracat terminallerine sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar ihracatı baskılarken, Avustralya ve Brezilya'dan gelen yüksek arz da Güney Afrika cevherinin rekabet gücünü olumsuz etkiledi.
Hindistan'ın demir cevheri ihracatı %24 arttı
Hindistan'ın demir cevheri ihracatı ilk yarıda yıllık %23,9 artışla 13,28 milyon mt seviyesine kaydedildi. Buna karşılık pelet ihracatı 3,23 milyon mt'a kıyasla %32,8 düşüşle 2,17 milyon mt'a geriledi.
Haziran ayında Hindistan 2,46 milyon mt demir cevheri ve 320.000 mt pelet ihraç etti. Mayıs ayında ise bu rakamlar sırasıyla 2,55 milyon mt ve 480.000 mt seviyesindeydi. Böylece demir cevheri ihracatı aylık bazda %3,5, pelet ihracatı ise %33,3 azaldı.
Demir cevheri ihracatındaki artışta Hindistan rupisinin dolar karşısında değer kaybetmesi ve bunun ihracat gelirlerini artırması etkili oldu. Doğu kıyısındaki limanlardan artan yüklemeler, ihracatçıların piyasaya daha güçlü katılımı ve Çin'den gelen istikrarlı talep de ihracatı destekledi. Pelet ihracatındaki düşüş ise denizaşırı pazarlarda pelet talebinin zayıflaması ve alıcıların doğrudan demir cevheri kargolarını tercih etmesinden kaynaklandı.
Görünüm
Küresel demir cevheri ve pelet ticaretinin kısa vadede büyük ihracatçı ülkelerden gelecek istikrarlı arz ve Asyalı alıcıların düzenli alımları sayesinde genel olarak dengeli seyretmesi bekleniyor.
Bununla birlikte deniz yoluyla taşınan demir cevheri arzındaki belirgin artış ve Simandou demir cevheri projesinden gelecek ilave arz beklentisinin önümüzdeki dönemde küresel demir cevheri fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürmesi öngörülüyor.
Kaynak: BigMint
