Küresel piyasalardaki daralma, artan korumacılık önlemleri ve fiyat baskıları Türk çelik sektörünün büyüme stratejisini yeniden şekillendirdi. Sektörün bundan sonraki dönemde uzak pazarlardan ziyade yakın ve komşu coğrafyalara odaklanacağını belirten Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Aslan, ihracatta kalıcı artış için ürün yapısında dönüşümün kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti.
Türk çelik sektörünün ihracatı, 2025 yılını tonaj bazında artışla tamamladı. Geçtiğimiz yıl ülkenin çelik ihracatı 19,43 milyon mt olurken, toplam ihracat değeri 16,5 milyar $ seviyesinde yer aldı. Ton başına ortalama ihracat fiyatı 851$ olurken, birim fiyatlardaki düşüşe rağmen tonajdaki artış, sektörün zorlu küresel koşullara uyum sağladığını ortaya koydu.
Küresel çelik piyasasında fiyatların ciddi baskı altında olduğunu vurgulayan Aslan, Çin’in yüksek ihracat hacmi ve dünya genelindeki arz fazlasının fiyatları aşağı çektiğini ifade etti. Bu koşullarda büyümenin ancak doğru pazar seçimi ve esnek ihracat stratejisiyle mümkün olabileceğini söyledi.
Yakın pazarlar stratejinin merkezinde
Yeni dönemde sektörün deniz aşırı ve yüksek lojistik maliyetli pazarlardan ziyade Türkiye’ye coğrafi olarak yakın ülkelere yöneleceğini belirten Aslan, Avrupa Birliği ülkeleri, AB dışındaki Avrupa pazarları, Balkanlar, Doğu Avrupa ve komşu ülkelerin öncelikli hedefler arasında yer aldığını dile getirdi. Çelik sektöründe bölgeselleşme eğiliminin güçlendiğine dikkat çeken ÇİB başkanı, uzak pazarlarda artan lojistik maliyetleri ve ticaret önlemleri ihracatı zorlaştırırken, yakın pazarlarda hızlı teslimat, esnek üretim ve güçlü ticari ilişkilerin önemli avantaj sağladığını belirtti.
Bununla birlikte Aslan, Avrupa pazarında yaşanan durgunluğun temel nedenlerinden birinin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) belirsizliği olduğunu belirtti. Aslan, sürecin netleşmesiyle birlikte özellikle Mart ve Nisan aylarından itibaren Avrupa kaynaklı bir toparlanma beklendiğini dile getirdi.
Katma değerli ürünlere dönüşüm kaçınılmaz
Sektörün yeni büyüme stratejisinin ikinci kısmını katma değerli ürünlerin oluşturduğunu belirten Aslan, başta inşaat demiri olmak üzere uzun mamullerin hâlen ihracatta önemli paya sahip olduğunu ancak inşaat demirinin katma değeri sınırlı olduğundan bu yapının sürdürülebilir olmadığını söyledi. Orta ve uzun vadede soğuk haddelenmiş, galvanizli, boyalı ürünler, bağlantı elemanları ve paslanmaz çelik gibi yüksek katma değerli ürünlerin payının artırılması hedefleniyor.
Bu dönüşümle birlikte Türk çelik sektörünün Çin ve Hindistan gibi düşük maliyetli üreticilerle doğrudan fiyat rekabetinden uzaklaşması ve daha dengeli bir ihracat yapısına geçmesi amaçlanıyor.
2026 yılı ihrcacat hedefi: 20 milyon mt ve 17 milyar $
2026 yılı için ihracatta tonaj bazında 20 milyon mt, değer bazında ise 17 milyar $ hedefi belirlediklerini açıklayan Aslan, büyümenin uzak pazarlarda değil, yakın coğrafyada ve nitelikli ürünlerle sağlanacağını ifade etti. Artan korumacılık önlemleriyle şekillenen küresel ticaret ortamında bölgesel büyüme ve ürün çeşitliliğinin artık zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
