Türkiye paslanmaz sektörü de diğer sektörler gibi krizin pençesindedir. Paslanmaz çelik üreticilerinin yaptığı büyük orandaki kapasite azaltışı, fiyatların çok daha fazla düşmesine engel olmaktadır. Paslanmaz çeliğe olan talepte keskin bir düşüş gözlenmektedir. Bu düşüşün nedenleri için sanayi verilerine bakmamız yeterli olacaktır.
Durumun ciddiyetini anlayabilmek için birkaç rakama bakarsak, Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre otomotiv sanayisinin son iki aydaki kapasite kullanım oranı için verilen tablo aşağıdadır:
Kapasite kullanım oranı Ocak (%) |
Kapasite kullanım oranı Şubat (%) |
|
Hafif araçlar |
37 |
34 |
Kamyon |
9 |
7 |
Otobüs |
72 |
77 |
Midibüs |
5 |
10 |
Traktör |
35 |
30 |
Toplam |
35 |
33 |
Şubat ayında İmalat sanayisinde iktisadi faaliyet kollarına göre kapasite kullanımı en düşük sektör, %44,1 kapasite kullanımı ile büro, muhasebe, bilgi işlemleri ve makine imalatı oldu. % 59,2 ile mobilya imalatı, % 61,0 ile metal eşya sanayi makine teçhizat hariç imalatı da çelik kullanımı ile ilgili düşüşü algılamamıza yardımcı olacaktır.
Paslanmaz kullanımının yoğun olduğu diğer sektörlerden gelen Şubat ayı verilerine göre kapasite kullanım oranları gıda ürünleri ve içecek imalatında % 66,3, tekstil ürünleri imalatında % 66,5, kimyasal madde ürünleri imalatı % 68,9, ana metal sanayi imalatı %71,6, başka yerde sınıflandırılmayan makine ve teçhizat imalatında % 67,0, başka yerde sınıflandırılmayan elektrikli makine cihaz imalatında % 67,8, radyo, TV haberleşme cihazları imalatında % 70,5, tıbbi, optik hassas alet imalatında % 82,8 ve diğer ulaşım araçları imalatında yüzde % 80,5 oldu.
Kriz nedeniyle yaşanan talepsizlik imalat sanayisini vurdu. Öyle ki tüm sanayinin kapasite kullanım oranı % 63,8'e kadar geriledi. Bilindiği gibi paslanmazın yoğun olarak kullanıldığı alanlar sanayi üretimidir. Türkiye'de inşaat sanayisinde paslanmaz kullanım oranı çok düşüktür. Sanayi verileri düştükçe paslanmaz kullanımı azalmakta ve firmalar alternatif malzeme kullanımına yönelmektedir. Bilindiği gibi paslanmaz tüketimi zorunlu olduğu alanlar mevcut olsa da genel olarak lüks tüketime girmektedir. Bu nedenle işler kötü gittiğinde ilk etkilenecek paslanmaz tüketimi olacaktır. Paslanmaz üreticilerinin zamanında aldığı önlemler sayesinde fiyatlar belli seviyelere kademeli olarak gelmiş ve diğer sektörlere oranla paslanmaz ticareti yapan firmalar düşük zararlara imza atmıştır. Nikel fiyatları son dört aydır 8.000-10.000$/mt seviyelerinde gidip gelmektedir. Aynı şekilde krom fiyatları da son birkaç aydır sabitlenebilmiştir. Bu durum alaşım ekstralarında oluşabilecek dalgalanmayı minimize ettiğinden, paslanmaz fiyatlarının çok hızlı düşüş ve artış eğilimine girmesine engel olmaktadır.
En son, dünyanın en büyük paslanmaz üreticilerinden Japon Nippon ve Smunkin Paslanmaz Çelik Üreticisi (NSSC) 9 Mart 2009'da lokal ticaret firmalarına verdiği fiyat tekliflerinde Mart siparişleri için nikel serisi soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik ürünlerinde 60,000 Yen/mt (609$/mt), krom serisi soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik ürünlerinde 43,000 Yen/mt (436$/mt) seviyelerinde indirime gitti. Japonya dünyada son iki ayda sanayisi en çok daralan ülke konumundadır. Türkiye ise söz konusu sıralamada ikincidir. Görüldüğü gibi hem sanayide hem de paslanmaz sektöründe kriz yoğun olarak hissedilmektedir. Bu analizin yayına hazırlandığı sırada sanayi rakamları daha da düşmüş olabilir. Kısaca sanayideki yangın için alarm zilleri çalarken, itfaiyenin henüz ulaşmadığı görülmektedir.
