2022 yılında küresel koklaşabilir taş kömürü piyasası ciddi bir baskı altına girdi. Diğer faktörlerin yanı sıra Rusya’nın Ukrayna’yı işgali geleneksel arz-talep yapısını bozarak koklaşabilir taş kömürü fiyatlarında keskin artışlara sebep oldu.
Mart ayı başında Avustralya çıkışlı birinci kalite sert koklaşabilir taş kömürü fiyatları bağlantılarda, savaş öncesinde kaydedilen rekor seviyelere kıyasla 200$/mt artarak 650$/mt FOB seviyesini aştı.
Ancak böylesi yüksek koklaşabilir taş kömürü fiyatları, talep tarafından gelen bir destek olmadığı için kısıtlı bir dönem için geçerliliğini korudu.
Aynı zamanda dünyanın karşı karşıya kaldığı enerji kriziyle birlikte fosil yakıt fiyatlarının yükselmesi müşterilerin doğal gazdan kömür gibi daha rekabetçi fiyatlara sahip alternatiflere yönelmesine sebep oldu. Makul termal kömür fiyatlarından faydalanmak isteyen küresel üreticiler termal kömür piyasalarına koklaşabilir taş kömürü satışına odaklandı, bu da Avustralya’daki hava koşullarına bağlı olarak zaten tehlikede olan koklaşabilir taş kömürü arzında düşüşlere sebep oldu. Özellikle New South Wales’da birkaç kez etkili olan La Nina, gemi kalkışlarını engelledi ve bakım çalışmalarının gecikmesine neden oldu. Avustralya’nın Hay Point, Dalrymple Bay Kömür Terminali (DBCT), Abbot Point ve Gladstone limanlarından yapılan toplam kömür sevkiyatı Ocak-Kasım döneminde yıllık %4,9 düşüşle 171,7 milyon mt seviyesine geriledi.
Batı ülkelerinin Rusya’ya getirdiği yaptırımların yanı sıra Rusya’nın koklaşabilir taş kömürü ihracatına getirdiği sınırlamalar ticaret finansmanında ve lojistikte bazı sorunlara yol açtı ve başta Avrupa olmak üzere alıcılar Rusya dışındaki kaynaklardan hemen teslimli kömür alabilmek için 200$/mt prim ödemek zorunda kaldı. Öte yandan Çin ve Hindistan gibi ülkeler ise Rusya çıkışlı indirimli ithalata yöneldi. Hindistan’ın Ocak-Kasım döneminde koklaşabilir taş kömürü ithalatı yıllık neredeyse %4 düşüşle 48,6 milyon mt olsa da Rusya’dan yaptığı ithalat 11 kat artışla 1,41 milyon mt’a çıktı. Hindistan’ın en büyük ticaret ortağı olan Avustralya’dan gelen koklaşabilir taş kömürü sevkiyatları ise aynı dönemde yıllık %21,5 düşüşle 33,29 milyon mt seviyesinde kaydedildi, Avustralya’nın Hindistan pazarındaki payında büyük düşüş görüldü. Yılın ilk 11 ayında ABD’den Hindistan’a yapılan koklaşabilir taş kömürü sevkiyatı da yıllık %140 artarak 6,86 milyon mt seviyesini gördü. Rusya’nın Çin’in koklaşabilir taş kömürü ithalatındaki payı ise Ocak-Kasım döneminde, yılın ilk çeyreğinde kaydedilen %27,2’ye kıyasla %33,7 oldu.
Küresel kullanıcıların koklaşabilir taş kömürü talebi çelik sektöründeki kötüleşen durum nedeniyle sürdürülebilir olmadı. Worldsteel’in verilerine göre, 2022’nin Ocak-Kasım döneminde küresel ham çelik üretimi yıllık %3,7 düşüşle 1,69 milyon mt seviyesinde kaydedildi. Ayrıca koklaşabilir taş kömürü fiyat trendini etkilemeyi hedefleyen bazı küresel çelik üreticileri bir noktada daha önce aldıkları kömürü satmak için piyasaya girdi ve fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Daha sonra ticaret akışının kademeli olarak değişmesiyle birlikte Haziran ayı başında Avustralya çıkışlı koklaşabilir taş kömürü piyasasında fiyatlar savaş öncesi seviyelere çekildi ve devamında tedarikçilerin 2023 yılında daha da yavaşlaması beklenen zayıf büyüme karşısında sipariş almakta zorlanması sonucu fiyatlar düşmeye devam etti. Çin’in çelik üretimini sınırlandırma politikasının koklaşabilir taş kömürü talebi üzerinde baskı oluşturmaya devam edebileceği düşünülüyor. Yine de Çin ve Avustralya arasındaki ticari ilişkiler iyileşirse Avustralya çıkışlı koklaşabilir taş kömürü fiyatları 2023 yılında Çin’den gelen talepten biraz destek görebilir.
