Avustralya Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanan çeyreklik rapora göre Avustralya, 2025 yılında 923 milyon mt demir cevheri ihraç ederek dünyanın en büyük demir cevheri rezervine ve üretimine sahip ülke konumunu korudu.
Yakın vadede ihracat hacminin artmasının ve fiyatların gevşemesi nedeniyle ihracat gelirlerinin önümüzdeki beş yıl içerisinde gerilemesinin beklendiği ifade edildi. Üreticilerin azalan rezervlerin yerine yenilerini koyma çabaları doğrultusunda maden arama faaliyetlerinin güçlü seyrini sürdüreceğinin öngörüldüğü aktarıldı.
Küresel ticaret dengelerinin değişmesi bekleniyor
Raporda küresel çelik talebinin 2031 yılına kadar ağırlıklı olarak Hindistan, diğer Asya ülkeleri ve Orta Doğu kaynaklı olarak kademeli şekilde artmaya devam edeceği belirtildi. Buna karşılık Çin’in çelik tüketimi ve üretiminin aynı dönemde sınırlı ölçüde düşmesinin öngörüldüğü ifade edildi. Bu gelişmeler doğrultusunda küresel demir cevheri ticaret hacminin genel olarak istikrarlı kalması beklenirken, ticaret akışlarının değişmesinin beklendiği dile getirildi. Çin’in demir cevheri ithalatının yıllık ortalama %1,8 azalmasının, buna karşılık Hindistan ve diğer Asya ülkelerinin ithalatının artmasının beklendiği vurgulandı. Arz tarafında Avustralya’nın en büyük ihracatçı konumunu koruması öngörülürken, özellikle Brezilya ve Gine başta olmak üzere Afrika’dan yapılan ihracatın istikrarlı şekilde artmasının tahmin edildiği paylaşıldı.
Avustralya, Brezilya, Kanada, Hindistan ve Afrika’da devreye girecek yeni kapasiteler sayesinde küresel demir cevheri arzının da artmasının beklendiğine dikkat çekildi. Brezilya’da Vale’nin 2026 yılında 335-345 milyon mt demir cevheri üretmesinin ve kapasite artışları sayesinde ihracatını 2031’e kadar artırmasının öngörüldüğü bildirildi. Gine’de ise 2025’in sonunda faaliyete başlayan Simandou projesinin 2030 yılına kadar yıllık 120 milyon mt kapasiteye ulaşmasıyla deniz yoluyla taşınan yüksek tenörlü cevher arzının artmasının beklendiğinin altı çizildi.
Çin’de hurda kullanımındaki artışla ithalat azalacak
2026’nın ilk çeyreğinde Çin’in çelik üretiminin yıllık %4,2 azalmasına rağmen demir cevheri ithalatının %11,2 artış gösterdiği aktarıldı. BHP ve Çin’de devlete bağlı China Mineral Resources Group (CMRG) arasında 2026’nın Nisan ayından imzalanan uzun vadeli satış anlaşmasının ardından BHP’nin bazı ürünlerine yönelik kısıtlamaların kaldırılmasıyla Avustralya’dan yapılan ithalatın da %8,8 arttığı belirtildi. Buna karşın Çin limanlarındaki demir cevheri stoklarının Mart çeyreğinde 160 milyon mt’un üzerine çıkarak son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştığı ve önümüzdeki beş yıl boyunca Çin’de hurda kullanımının ve elektrik ark ocaklı üretimin artmasıyla ithal demir cevheri ihtiyacının azalmasının beklendiği vurgulandı.
Öte yandan Hindistan’ın çelik üretim kapasitesini artırmasıyla birlikte demir cevheri talebinin itici güçlerinden biri haline geleceği belirtilirken, ithalat artış hızının yerel maden geliştirme faaliyetleri ve altyapı yatırımlarına bağlı olacağı ifade edildi. Hindistan’da eyalet hükümeti yönetimlerinin yüksek tenörlü demir cevheri üreticilerine uygulamaya başladığı yeni ihracat vergileri sebebiyle üretim maliyetlerinin artacağı ve dolayısıyla demir cevheri ihracatının önümüzdeki beş yıl boyunca azalmasının beklendiği kaydedildi.
Demir cevheri fiyatlarının 2031’e kadar düşmesi bekleniyor
Demir cevheri fiyatlarının 2025 yılı boyunca büyük ölçüde istikrarlı seyrettiği ancak 2026’nın başındaki Çin Yeni Yılı tatilinde düşüş kaydettiği aktarıldı. Daha sonra Orta Doğu’daki çatışmalara bağlı olarak navlunun yükselmesinin etkisiyle toparlanan fiyatların 2026’nın Mayıs ayında 110$/mt CFR Çin seviyesinin üzerine çıktığına dikkat çekildi.
Bununla birlikte küresel arzın artması ve Çin’de talebin zayıflaması nedeniyle fiyatların uzun vadede aşağı yönlü hareket etmeye devam edeceği dile getirildi. 2026’da %61 tenörlü demir cevheri fiyatının ortalama 91$/mt seviyesinde yer almasının ve 2031 yılına kadar ise 64$/mt seviyesine gerilemesinin beklendiğinin altı çizildi. Fiyatlardaki düşüşe rağmen Avustralyalı üreticilerin rekabet gücünü koruyacağı ve 2025 yılı ortalama nakit üretim maliyetlerinin yaklaşık 33$/mt seviyesinde yer aldığının tahmin edildiği paylaşıldı.
İhracat hacmi zirve yaptıktan sonra gerileyecek
Avustralya’nın demir cevheri ihracat hacminin Fortescue’nun Iron Bridge, Mineral Resources’ın Onslow ve BHP’nin South Flank projelerinde üretimin artmaya devam etmesiyle önümüzdeki iki yıl içinde zirveye ulaşmasının beklendiği dile getirildi.
Bunun ardından Çin’in talebindeki zayıflama ve Afrika çıkışlı arzdaki artış doğrultusunda ihracat hacimlerinin hafifçe düşebileceği belirtildi. 2026-29 mali yılında Avustralya’nın demir cevheri üretiminin, 2025-26 mali yılında kaydedilen 972 milyon mt seviyesine kıyasla 1 milyar mt’un üzerine çıkması ve ardından 2030-31 mali yılında 958 milyon mt’a gerilemesinin beklendiği aktarıldı. İhracatın ise 2025-26 mali yılında kaydedilen 926 milyon mt seviyesine kıyasla artarak 938 milyon mt ile zirveye ulaştıktan sonra 2030-31 mali yılında 905 milyon mt’a düşeceğinin tahmin edildiği ifade edildi.
