Basında çıkan haberlere göre Avrupa Birliği milletvekilleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni vergi tehdidinin ardından AB-ABD ticaret anlaşmasının onay sürecinin askıya alınması veya tamamen engellenmesi yönünde adım atmaya hazırlanıyor.
SteelOrbis’in daha önce bildirdiği üzere Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Grönland konusundaki anlaşmazlık nedeniyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’dan ABD’ye ihraç edilen tüm ürünlere 1 Şubat 2026 itibarıyla %10 oranında ilave vergi uygulanacağını duyurmuştu. Söz konusu oran, 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren %25’e yükseltilecek. Önlemlerin, Grönland’ın ABD tarafından tamamen satın alınmasına yönelik anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağı belirtildi.
Ticaret anlaşmasının onayı giderek zorlaşıyor
Avrupa Parlamentosundaki en büyük siyasi grup olan Avrupa Halk Partisi Lideri Manfred Weber, mevcut koşullar altında anlaşmanın onaylanmasının artık mümkün olmadığını söyledi. Weber, Washington’ın adımlarına karşılık olarak AB’nin ABD’den ithal ürünlere yönelik planladığı vergi imtiyazlarının askıya alınması çağrısında bulundu.
2025 yılının Ağustos ayında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından müzakere edilen ticaret anlaşması kapsamında ABD’nin, AB’den ithal ürünlerin çoğuna %15 oranında vergi uygulaması karşılığında AB’nin de ABD’den ithal sanayi ürünleri ve bazı tarım ürünlerine yönelik vergileri kaldırması öngörülüyordu. Anlaşmanın bazı bölümleri halihazırda geçici olarak uygulansa da tamamen yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosunun onayı gerekiyor.
ABD’nin %50 oranındaki çelik ve alüminyum vergilerini, karşılıklı vergiler aracılığıyla AB’den ithal diğer ürünleri kapsayacak şekilde genişletmesinin ardından Avrupa Parlamentosu içindeki muhalefet daha da güçlenmişti.
Uygulamanın askıya alınması ve misilleme çağrıları
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, ABD’nin vergi tehditlerini geri çekene kadar anlaşmanın uygulanmasına yönelik çalışmaların askıya alınması gerektiğini belirtti. Lange ayrıca misilleme vergileri, yatırım kısıtlamaları veya AB’nin kamu ihalelerine erişimin sınırlandırılması gibi “ekonomik zorlamaya karşı koyma aracının” devreye alınmasının değerlendirilmesini istedi.
Danimarkalı Milletvekili Per Clausen’in de aralarında bulunduğu birçok Avrupa Parlamentosu üyesi, ABD’nin Grönland’a ilişkin iddiaları ve baskıları sürdüğü müddetçe anlaşmanın dondurulması yönünde resmi çağrı yaptı. Bu gelişmeler sonucunda AB-ABD ticaret anlaşmasının onay süreci giderek belirsiz hale gelirken, milletvekilleri AB’nin egemenliğini savunmak ve ekonomik baskıyı caydırmak amacıyla daha sert bir tutum sergileyeceklerinin sinyalini verdi.
AB liderleri koordineli yanıt için toplanıyor
Öte yandan Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, AB liderlerinin Trump’ın Grönland’a ilişkin açıklamaları ve Avrupa’dan ithal ürünlere yönelik ilave vergi tehdidi karşısında koordineli bir yanıtı görüşmek üzere 22 Ocak tarihinde bir araya geleceğini açıkladı.
