Basında çıkan haberlere göre Avrupa Birliği, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında İngiltere’ye muafiyet tanınmayacağını ve muafiyetin ancak iki tarafın emisyon ticaret sistemlerinin (ETS) birbirine bağlanması halinde mümkün olabileceğini söyledi. Bu karar, 2026 yılının Ocak ayından itibaren İngiliz üreticilerin idari yükümlülüklerinin önemli ölçüde artacağı anlamına geliyor.
Yıllık 800 milyon £’luk ek maliyet ve artan idari yükümlülükler
İngiltere hükümetinin tahminlerine göre SKDM sebebiyle İngiltere sanayisinin maliyetleri yıllık yaklaşık 800 milyon £ artabilir. Karbon maliyetine ek olarak ihracatçılar, emisyon raporlaması, doğrulama ve sertifikasyon gibi yeni idari yükümlülüklerle karşı karşıya kalacak. Bu durum, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrıldıktan sonra belge yükünde yaşanan artışla benzerlik taşıyor.
İngiltere merkezli ticaret birliği UK Steel, en erken Paskalya’dan önce muafiyet sağlanmasının pek olası olmadığını, bu nedenle şirketlerin 2026 yılının başından itibaren SKDM’ye tam uyum için hazırlık yapması gerektiğini belirtti.
Önce karbon piyasalarının birbirine bağlanması gerekiyor
AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, AB’nin yaklaşımının net olduğunu vurguladı. Hoekstra, “Kimseye muafiyet sağlamıyoruz. Ancak iki sistemin tamamen birbirine bağlandığı noktada muafiyetin gündeme gelmesi muhtemel,” dedi.
Hoekstra, İngiltere hükümetinin farklı bir yaklaşım tercih etmiş olabileceğini kabul etmekle birlikte AB’nin yaklaşımını değiştirmeyeceğini belirtti ve iki karbon piyasasının resmi olarak birbirine bağlanması için görüşmelerin süreceğini söyledi.
Elektrik ihracatı için bazı kolaylıklar sağlanabilir
İngiltere’nin elektrik ihracatında ise bazı kolaylıklar sağlanabileceği ifade edildi. Çelik, çimento, gübre, alüminyum ve hidrojen ile birlikte elektrik de SKDM kapsamına giriyor. Ancak komisyon, İngiliz elektrik üreticilerinin karbon maliyetlerinin zaten AB’deki rakiplerine kıyasla daha yüksek olması sebebiyle İngiltere’nin elektrik ihracatının prensipte SKDM’ye tabi olmaması gerektiğini dile getirdi. Bu yaklaşım, İngiltere hükümeti tarafından memnuniyetle karşılandı.
Sanayi rekabet gücü konusunda uyarıyor
Sanayi sektörlerinden temsilciler, SKDM’nin İngiltere’nin ihracattaki rekabet gücünü zayıflatacağı uyarısını yineledi. UK Steel Enerji ve İklim Politikaları Direktörü Frank Aaskov, küresel ticaretteki belirsizliğin arttığı bir dönemde SKDM’nin İngiltere’nin çelik ihracatının önünde ilave bir engel yarattığını vurguladı.
Aaskov, doğrudan karbon maliyetinin sıcak haddelenmiş tel gibi ürünler için yaklaşık 13€/mt gibi düşük bir seviyede yer alıyormuş gibi gözükmesine rağmen çelik piyasasındaki fiyat hassasiyetinin son derece yüksek olduğunu aktardı. Fiyatların yaklaşık 650€/mt seviyesinde yer aldığı koşullarda yalnızca 5€/mt’luk bir farkın dahi satış yapılıp yapılmayacağı açısından belirleyici olabildiğini dile getirdi. Bu durumun, özellikle düşük fiyatlı Çin çıkışlı ürünlerle rekabet edilmesi sebebiyle çok daha kritik hale geldiğinin altını çizdi. Ayrıca olumsuz etkinin, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler için daha ağır olmasının beklendiğini de ekledi.
İngiltere ETS bağlantısını öncelik olarak görüyor
İngiltere hükümeti, AB ile karbon piyasalarının bağlanmasının öncelik olmaya devam ettiğini yineledi. Bir hükümet sözcüsü, böyle bir anlaşmanın yaklaşık 7 milyar £ değerindeki ihracatı SKDM ödemelerinden muaf tutacağını belirterek “Önceliğimiz, karbon piyasası bağlantı anlaşmasını mümkün olan en kısa sürede imzalamak,” ifadelerini kullandı.
