Avrupa Komisyonu, iç piyasada meydana gelebilecek fiyat bozulmalarına müdahale etmek amacıyla Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) Madde 27a’nın eklenmesi önerisinde bulundu.
Mevcut SKDM çerçevesi gereği komisyon, mekanizma kapsamındaki ürünleri askıya alma veya kapsamdan çıkarma yetkisine sahip olmadığını belirtti. Hâlihazırda demir-çelik, hidrojen, çimento, gübre, alüminyum ve elektrik sektörlerini kapsayan mekanizmada yapılacak herhangi bir kalıcı değişikliğin, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi tarafından kabul edilecek tam kapsamlı bir yasal değişiklik gerektirdiği vurgulandı.
Ürünlerin geçici ve istisnai olarak kapsamdan çıkarılması
Madde 27a’nın, geçici ve istisnai bir koruma sağlamayı amaçladığı dile getirildi. Ortak yasama organları tarafından kabul edilmesi halinde bu maddenin, bazı ürünlerin kayda değer ve öngörülemeyen fiyat etkileri sebebiyle iç piyasaya ciddi zarar verdiğinin kanıtlandığı durumlarda komisyona söz konusu ürünleri geçici olarak SKDM kapsamından çıkarma yetkisi vereceğine dikkat çekildi.
Komisyonun bu yönde bir adım atmadan önce koşulların yerine getirildiğini doğrulamak üzere resmi bir değerlendirme yapmasının gerekeceği aktarıldı. Değerlendirmeler sonucunda piyasada ciddi bozulmalar meydana geldiği doğrulanırsa komisyonun, standart yasama sürecine kıyasla daha hızlı bir müdahaleye imkân tanıyan yetki devri yoluyla harekete geçebileceği paylaşıldı.
Geriye dönük uygulama mümkün
Madde 27a’nın en dikkat çeken unsurlarından birinin geriye dönük uygulama ihtimali olduğu gözlendi. Ciddi ve öngörülemeyen piyasa bozulmalarının, komisyonun yetki devrini resmen kabul edip AB Resmî Gazetesi’nde yayımlamadan ortaya çıkabileceği ifade edildi.
Bu tür durumlarda komisyonun, yetki devri kararının yayımlandığı tarihten itibaren değil, zararın ilk ortaya çıktığı andan itibaren etkilenen ürünlerin SKDM kapsamından çıkarılmasına karar verebileceği kaydedildi.
SKDM sertifikaları ve geri ödemeler
Komisyon, SKDM sertifikalarının 1 Şubat 2027 tarihinden itibaren satın alınacağı göz önünde bulundurulduğunda geriye dönük uygulamanın 2026 yılındaki ithalat açısından mali bir sonuç doğurmayacağını söyledi.
Madde 27a kapsamındaki yetki devrinin bu tarihten önce yürürlüğe girmesi halinde henüz sertifika satın alınmış olmayacağı için herhangi bir geri ödeme yapılmasının gerekmeyeceği dile getirildi. Ancak yetki devri, ilgili ürünlere yönelik sertifikalar satın alındıktan sonra kabul edilirse SKDM kapsamındaki beyan sahiplerinin, ödedikleri sertifika bedelinin iadesine hak kazanacağı belirtildi.
