Küresel kütük piyasasına bakış: Çin’in agresif fiyat politikaları tüm piyasaları etkiliyor, dip seviye görüldü mü?

Küresel kütük piyasası, Çin’den hem iç hem de dış piyasalara verilen tekliflerde yaşanan gözle görülür düşüşün etkisiyle bu hafta da aşağı yönlü hareket etti. Bu durum, rekabetçi kalabilmeleri için diğer tedarikçilerin de indirim yapmasına yol açtı. Ancak vadeli fiyatların bugün toparlanmasının ardından piyasa oyuncuları, en azından önümüzdeki hafta dip seviyenin görülüp görülmeyeceğini düşünmeye başladı.

Geçtiğimiz bir haftalık süre içerisinde Çin’de yerel kütük ile inşaat demiri fiyatlarının daha da düşmesi ve demir cevherinin bir günlüğüne 100$/mt CFR’a gerilemesiyle Asya kütük piyasasının görünümü daha da kötüleşti. Çin çıkışlı 3SP kalite kütük için referans fiyat hafta başında 5$/mt düşüş gösterdi ve dün itibarıyla en düşük seviyesi olan 455-465$/mt FOB bandına geriledi. Sonrasında bugün yeniden 460-465$/mt FOB seviyesine çıktı. Çinli tedarikçiler, 25 Eylül tarihinde yeni standardın devreye girmesiyle satılamayacak eski standarda uygun inşaat demiri stoklarını eritmeye çalışıyor. Bu durum yerel fiyatlar üzerinde baskı kuruyor ve yerel talebin halen zayıf olduğu bir zamanda dış piyasalara agresif teklifler verilmesine yol açtı. Ancak bugün Çin’in ticaret ve ekipman yenileme politikasını genişletmek amacıyla 300 milyar RMB’lik (41,5 milyar $) ultra uzun vadeli tahvil ihraç edeceğini açıklamasının ardından görünüm bir miktar toparlandı. Bununla birlikte vadeli çelik fiyatları yükseldi, demir cevheri fiyatları yeniden 100$/mt CFR’ın üzerine çıktı ve bazı üreticiler, Ağustos ayında bakım çalışmaları yapacaklarını duyurdu. Dolayısıyla piyasa oyuncuları, kütük piyasasındaki yukarı yönlü trendin ilerleyen günlerde devam edeceğine şüpheyle yaklaşıyor. Ortak görüş, hem kütük hem de inşaat demiri piyasalarındaki arz durumu daha da netleşene kadar piyasanın bir süre daha yatay seyredebileceği yönünde.

ASEAN çıkışlı kütük için referans fiyat, geçtiğimiz hafta kaydedilen 472-480$/mt FOB bandına kıyasla 465-475$/mt FOB aralığında yer almaya başladı. Vietnam çıkışlı 40.000 mt kütük bağlantısının 472-475$/mt FOB seviyesinden gerçekleştirilmesinin ardından yeni bir bağlantı bildirilmese de Endonezya çıkışlı satışın geçen hafta 475$/mt FOB’dan yapıldığı ve alımların yavaşladığı duyumu alındı. Hafta ortasından Endonezya çıkışlı bir bağlantı 465$/mt FOB’dan gerçekleştirilirken satış rotasının Asya olması bekleniyor. Malezyalı bir üretici, geçtiğimiz hafta 480$/mt FOB’dan kütük satarken bu hafta başka bir üreticinin 45.000 mt kütüğü satışa çıkardığı öğrenildi.

Güneydoğu Asya’da 3SP ve 5SP kalite kütük için referans fiyat, geçtiğimiz hafta kaydedilen 490-495$/mt CFR bandına kıyasla ortalama 15$/mt düşerek 470-485$/mt CFR seviyesinde yer aldı. Bu koşullar altında, Güneydoğu Asya’da tüccarların pozisyon kargosu için verdiği fiyatlar da dahil olmak üzere teklifler genel olarak 5SP kütük için 485-490$/mt CFR Filipinler aralığına geriledi. Kaynaklar, geçtiğimiz hafta 490-495$/mt CFR bandından gerçekleştirilen bir bağlantı için bu hafta 485$/mt CFR’dan yeniden pazarlık yapıldığını söyledi. Bununla birlikte Endonezya ve Tayland’da bugün daha da düşük seviyelerden teklifler duyuldu. 3SP ve 5SP kalite kütük için söz konusu ülkelere sırasıyla 470$/mt CFR ve 480$/mt CFR seviyelerinden teklifler verildi. Çin çıkışlı 20.000 mt’a varan 3SP kalite kütük geçtiğimiz hafta Endonezya’ya 485$/mt CFR’dan satılmıştı. Tayvan’da 3SP kalite kütük için kabul görebilir fiyat 470-475$/mt CFR aralığından duyulurken Çin çıkışlı 4SP kalite kütük bağlantısı hafta başında 482$/mt CFR’dan gerçekleştirilmişti.

Türk üreticiler Temmuz ayının büyük bir bölümünde ithal kütük alımına ilgi gösterdi. Ülkeye en az 150.000 mt kütük 509-510$/mt CFR ve karışık kalite kütük 517$/mt CFR’dan satılırken, İzmir’e 507$/mt CFR’dan gerçekleştirilen 50.000 mt’luk bağlantı bu haftanın son bağlantısı oldu. Haftanın sonunda ülkeye Çin’den verilen kütük teklifleri 500-510$/mt CFR aralığında yer aldı ve bu aralığın hafifçe altındaki seviyeler mümkün görünüyor. Geçtiğimiz hafta Endonezya’dan 50.000 mt kütük 515$/mt CFR’dan satın alınırken tüccarlara göre söz konusu menşeden verilen son teklifler olmak üzere 510-512$/mt CFR aralığında yer alıyor. Yine geçtiğimiz hafta Malezya çıkışlı bir kargo 520$/mt CFR seviyesinden satıldı. Söz konusu fiyat oldukça yüksek olarak değerlendiriliyor ve piyasayı yansıtmıyor. Malezya’dan Türkiye’ye verilen son kütük teklifleri 518-520$/mt CFR aralığında yer alıyor ancak bazı kaynaklar başlangıçta teklif edilen 45.000 mt kütüğün bir kısmının 512-515$/mt CFR satıldığını bildirdi. Türkiye’nin Asya çıkışlı kütüğe talep göstermeye devam etmesi bekleniyor. Ancak yakın zamanda Asya’dan en az 300.000 mt’luk bağlantı gerçekleştirildiği için bu durumun fiyatlar üzerindeki baskıyı artıracağı tahmin ediliyor. Bu talebin başlıca nedeni, indirimlerle 500-520$/mt CFR aralığından teklif edilen ithal kütüğün, Türkiye’nin tahmini kütük üretim maliyetinden en az 30-40$/mt daha ucuz olması. Ancak Türkiye’nin Malezya çıkışlı kütük hariç olmak üzere ithal kütüğe gösterdiği talep, ithalat ruhsatı ve genel olarak uzun mamul ihracatının az olması nedeniyle kısıtlanabilir. Önde gelen Türk üreticilerin çoğu Asya’dan ithal alımlara odaklanırken, küçük ölçekli alıcıların iç piyasa ve Karadeniz çıkışlı kütükten başka seçeneği yok. İç piyasaya bakıldığında ise Kardemir, kütük fiyatını çelik kalitesine bağlı olarak yeniden 540-555$/mt fabrika çıkışı aralığından açıkladı ve yaklaşık 20.000 mt’luk satış gerçekleştirdi.

Başta Rusya ve Donbass olmak üzere Karadeniz çıkışlı birkaç küçük tonajlı kütük bağlantısı 500-505$/mt CFR’dan yapıldı bu da en fazla 480$/mt FOB seviyesine denk geliyor. Bunun öncesinde her biri 5.000 mt olan iki kargo 505$/mt CFR’dan, Donbass ve Belarus çıkışlı kargolar ise 508$/mt CFR ve 513$/mt CFR’dan satılmıştı. Söz konusu menşelerden kütük bulunurluğu son zamanlarda oldukça sınırlı ve çoğu tüccar küçük alıcılara odaklanıyor. Piyasa kaynakları Türkiye piyasasında sadece Metalloinvest’in Çin çıkışlı düşük tekliflerle rekabet edebileceğini ancak henüz net bir teklif duyulmadığını bildiriyor. Rusya çıkışlı kütük için SteelOrbis’in referans fiyatı haftalık 7,5$/mt düşüşle 475-490$/mt FOB aralığında yer alıyor.

Hindistan çıkışlı kütük için referans fiyat seviyesi, üst sınırdan haftalık 10$/mt düşüşle 460-470$/mt FOB bandına gerilerken çoğu karşı teklif bu seviyenin alt sınırından ya da daha altından duyuldu. Devlete bağlı bir üreticinin hafta başında 30.000 mt 150 mm ebatlı kütük için açtığı ihracat ihalesinde en düşük 465$/mt FOB seviyesinden karşı teklif almayı beklemesine rağmen karşı tekliflerin en yüksek 458$/mt FOB seviyesinde kaydedildiği, bunun beklentileri olumsuz etkilediği görüldü. Ancak büyük ölçekli özel üreticiler de dahil olmak üzere Hint üreticiler stokların ve zayıf yerel satışların yarattığı baskı nedeniyle dış piyasalara teklif vermeye devam etti. Odisha merkezli bir üretici 20.000 mt kütüğü 460$/mt FOB’dan Singapurlu bir tüccara sattığını söylerken piyasa oyuncuları fiyatın yaklaşık 455$/mt FOB seviyesinde olabileceğini ifade etti.

Çoğu düzenli tedarikçi elektrik temininde sorun yaşadığı için yurt dışına satış yapamadığından İran kütük ihracat piyasası, neredeyse durma noktasına geldi. Sınırlı enerji tedariki sebebiyle birçok kapasite geçici olarak askıya alındı ve durumun Eylül ortasına kadar normale dönmesi bekleniyor. Piyasa kaynaklarına göre bu hafta sadece, Khouzestan Steel Company tarafından 30.000 mt kütük için son teklif tarihi 30 Temmuz olan tek bir ihracat ihalesi açıldı. İran çıkışlı kütük için son gösterge teklifler 475$/mt FOB seviyesinde yer alıyordu ancak Çin’in agresif fiyat politikası İran çıkışlı malzeme için de kabul görebilir fiyatların düşmesine sebep olabilir.

* - haftanın çoğunda görülen seviye, Cuma günü referans fiyat 460-465$/mt FOB’a çıktı