Çin çelik sektörü, 2026 yılının ilk yarısında zayıf talep ve yüksek maliyetlerin baskısı altında kalmaya devam ederken, üretim kısıntıları kârlılığı yalnızca sınırlı ölçüde destekleyebildi.
Demir çelik izabe ve haddeleme sektörü Nisan-Haziran döneminde üst üste üç ay kâr açıklamayı başarsa da genel kârlılık geçen yılın aynı dönemine göre belirgin şekilde geriledi. Zayıf inşaat talebi, dengesiz seyreden imalat sanayi faaliyetleri ve çelik fiyatları üzerindeki devam eden baskı nedeniyle sektörün kârlılığını yeniden güçlendirme sürecinin beklenenden uzun sürmesi öngörülüyor.
Üretimdeki düşüşe rağmen kârlar geriledi
Çin'in demir çelik izabe ve haddeleme sektörü, ocak-haziran döneminde yıllık %0,6 düşüşle 3,68 trilyon RMB (513 milyar $) gelir elde etti. Faaliyet maliyetleri ise daha sınırlı bir düşüş göstererek yıllık %0,4 azalışla 3,50 trilyon RMB'ye (488 milyar $) geriledi. Buna karşın sektörün toplam kârı yıllık %25 düşerek 31,77 milyar RMB'ye (4,4 milyar $) indi. Böylece geçen yılın aynı dönemine kıyasla 14,51 milyar RMB (2 milyar $) düşüş yaşandı.
Aylık veriler ise kısmi bir toparlanmaya işaret etti. Haziran ayında sektörün kârı Mayıs ayına göre 3,01 milyar RMB (420 milyon $) artarak 13,6 milyar RMB'ye (1,9 milyar $) yükseldi. Ancak bu rakam, 2025 yılı Haziran ayının hâlâ 990 milyon RMB (138 milyon $) altında kaldı. Dolayısıyla aylık bazdaki iyileşmenin genel kârlılıktaki zayıf trendi tersine çevirmesi beklenmiyor.
Kâr marjlarını koruyabilmek için üretim disiplini sektörün en önemli araçlarından biri haline geldi. Çin'in ham çelik üretimi yılın ilk yarısında yıllık %3 düşüşle 500 milyon mt'a gerilerken, pik demir ve mamul üretimi de azaldı. Soğuk rulo sac, kaynaklı boru ve ferroalyajlar dışında hemen hemen tüm çelik ürün gruplarında üretim düşüşü kaydedildi.
Buna rağmen ilk yarıda ortalama kâr yalnızca 64 RMB/mt (9$/mt) seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam bir önceki çeyreğe göre 20 RMB/mt (3$/mt) veya %45 artış gösterse de geçen yılın aynı dönemine göre 26 RMB/mt (4$/mt) ya da %29 daha düşük kaldı. Mevcut marjların artan operasyonel baskıları telafi etmek için yeterli olmadığı belirtiliyor.
Yüksek maliyetler marjları baskılamaya devam ediyor
Hammadde maliyetleri sektörün kârlılığı üzerindeki en büyük baskı unsuru olmayı sürdürdü. Ocak-haziran döneminde faaliyet maliyetlerinin toplam gelire oranı %95,2 olarak gerçekleşti. Bu oran geçen yılın aynı dönemine göre 0,2 puan daha yüksek olurken, önceki çeyreğe göre yalnızca sınırlı bir iyileşme gösterdi.
Kârlılık göstergeleri de zayıf seyretti. Sektörün maliyet-kâr oranı %0,91, satış kârlılığı ise yalnızca %0,86 seviyesinde gerçekleşti. Her iki gösterge de önceki çeyreğe göre hafif yükselse de yıllık bazda yaklaşık 0,4 puan gerileyerek sektör genelindeki kârlılık baskısını ortaya koydu.
Baskı özellikle Çin'in önde gelen çelik üreticilerinde daha belirgin hissedildi. Bu üreticilerin ham çelik üretimi yılın ilk yarısında yıllık %3,7 düşüşle 408 milyon mt'a geriledi. Sektör ortalamasından daha yüksek oranda üretim kısıntısına gitmelerine rağmen bu adım kârlılıkta anlamlı bir toparlanma sağlamadı.
Zayıf talep çelik fiyatlarını baskılıyor
BigMint'e göre sektörün zayıf kârlılığının temel nedeni, çelik talebindeki yapısal ve mevsimsel zayıflık oldu. Üretim azalmasına rağmen çelik fiyatlarında kayda değer bir yükseliş yaşanmaması da bunun sonucu olarak değerlendiriliyor.
Çin'de yerel çelik tüketimi giderek imalat sanayi ile inşaat sektörü arasında ayrışıyor. İmalat sanayi talebi daha dirençli kalırken, inşaat sektörü üzerindeki baskı devam ediyor.
Gayrimenkul sektörü çelik tüketimini aşağı çeken en önemli unsur olmayı sürdürüyor. Gayrimenkul geliştiricilerinin yeni arsa alımları ve proje başlangıçlarına yönelik iştahı zayıf kalırken, tamamlanan projelerde beklenen toparlanmanın gerçekleşmemesi de çelik talebini baskılıyor.
Altyapı yatırımları da henüz yeterli desteği sağlayabilmiş değil. Yerel yönetimler özel amaçlı tahvil ihraçlarını sürdürse de projelerin onaylanması, finansmanın sağlanması ve inşaat aşamasına geçilmesi arasında yaşanan gecikmeler nedeniyle fiziksel çelik talebi henüz gayrimenkul sektöründeki kaybı telafi edecek seviyeye ulaşmadı.
İmalat sanayinde de tablo homojen değil. İnşaat makineleri ve çelik konstrüksiyon gibi geleneksel sektörler mevsimsel yavaşlama dönemine girerek çelik tüketimini azaltırken, rüzgar enerjisi, enerji depolama sistemleri, deniz mühendisliği, yeni enerjili araçlar ve yüksek teknoloji ekipman üretimi gibi yeni sektörler yassı mamul talebini desteklemeye devam ediyor.
Bununla birlikte bu sektörlerden kaynaklanan çelik tüketimi henüz geleneksel sektörlerdeki talep kaybını telafi edecek büyüklüğe ulaşmış değil.
Mevsimsel durgunluk baskıyı artırıyor
Sektörün Temmuz ayında geleneksel düşük sezonuna girmesiyle piyasa koşulları daha da zayıfladı.
Çin'in güneyindeki yoğun yağışlar, kuzeyde etkili olan yüksek sıcaklıklar ve tayfunlar açık hava inşaat faaliyetlerini yavaşlattı. Nihai tüketiciler yalnızca ihtiyaçları kadar alım yapmayı sürdürürken stoklarını düşük seviyede tutmayı tercih etti. Bu durum spot piyasadaki işlem hacmini sınırlarken distribütörlerin stok baskısını artırdı.
Piyasa, güçlü hammadde maliyetleri ile zayıf nihai talep arasında sıkışmış durumda kaldı. Daha önce yüksek seyreden demir cevheri ve metalurjik kok fiyatları çelik fiyatlarına maliyet desteği sağlasa da nihai kullanıcı talebindeki zayıflık fiyat artışlarını sınırladı. Aynı zamanda üreticilerin yaygın şekilde zarar etmeye başlaması ilave üretim kısıntılarını teşvik etti.
Son dönemde ise hammadde fiyatlarında da gerileme başladı. Metalurjik kok fiyatları iki kez düştü ve yeni fiyat düşüşleri bekleniyor. Demir cevheri fiyatları da zayıflamaya başladı.
Hammadde maliyetlerindeki düşüş çelik üreticilerinin maliyet baskısını hafifletse de mamul çelik fiyatlarını da aşağı çekiyor. Böylece maliyetler ve çelik fiyatlarının birlikte gerilediği olumsuz bir döngü oluşurken, sektörün kârlılığındaki toparlanma da yavaşlıyor.
Görünüm
Çin ekonomisi genel olarak istikrarlı sanayi üretimi, dış ticaretteki büyüme ve yeni sektörlerin gelişimi sayesinde direnç göstermeye devam ediyor. Ancak dış belirsizlikler sürerken, güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizlik de henüz giderilebilmiş değil.
Makroekonomik politikaların önümüzdeki dönemde büyümeyi desteklemek amacıyla daha güçlü karşı döngüsel tedbirler, iç talebin canlandırılması, sanayinin dönüşümü ve yeni sektörlerin geliştirilmesine odaklanması bekleniyor. Gayrimenkul, altyapı ve imalat sanayi sektörlerine yönelik desteklerin sürmesi öngörülüyor.
Buna rağmen çelik sektörünün kısa vadeli faaliyet ortamında belirgin bir iyileşme beklenmiyor. Üreticilerin üretim disiplinini korumaya, sınırlı da olsa kârlılığı muhafaza etmeye, üretimi talebe göre esnek şekilde ayarlamaya, yüksek kaliteli kalın sac ve özel çelik gibi katma değeri yüksek ürünlere yönelmeye ve hammadde tedariki ile stok yönetimini daha sıkı kontrol etmeye devam edecekleri tahmin ediliyor.
Uzun vadede ise sektör kârlılığında kalıcı bir toparlanmanın sağlanabilmesi için gayrimenkul ve altyapı sektörlerinden gelen talebin anlamlı şekilde canlanması ve yeni enerji ile yüksek teknoloji imalat sanayilerindeki büyümenin sürmesi gerekiyor. Arz ve talep arasındaki dengenin daha güçlü şekilde sağlanmasına kadar Çin çelik sektörünün düşük kâr marjları ve üretim kısıntılarıyla faaliyet göstermeye devam etmesi bekleniyor.
Kaynak: BigMint
