Basında çıkan haberlere göre eski AB Ticaret Komiseri Pascal Lamy, AB üyeliği yolunda ilerleyen Ukrayna'nın Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'ndan (SKDM) muaf tutulması çağrısında bulundu. Lamy, böyle bir muafiyetin belirli karbonsuzlaştırma taahhütlerine bağlanabileceğini belirti.
Lamy, AB'ye aday ülke statüsü nedeniyle Ukrayna'ya SKDM kapsamında özel uygulama sağlanması gerektiğini belirtti.
Lamy'ye göre AB, Ukrayna'ya yönelik SKDM muafiyetini ülkenin katılım süreci kapsamında iklim politikalarını AB ile uyumlu hale getirmeye yönelik taahhütlerini yerine getirmesi koşuluna bağlayabilir.
Ukrayna, Avrupa entegrasyonu kapsamındaki taahhütleri doğrultusunda kendi emisyon ticaret sistemini kurmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Ancak Ukrayna'da henüz faaliyette olan bir Emisyon Ticaret Sistemi olmadığından ülkenin şu anda AB mekanizması kapsamında SKDM yükümlülüklerinden düşülebilecek nitelikte bir yerel karbon fiyatı bulunmuyor.
Ukrayna çelik sektöründe SKDM endişeleri artıyor
AB'ye yapılan ihracata bağımlılığı ve geleneksel çelik üretiminin karbon yoğunluğu nedeniyle konu Ukrayna çelik sektörü açısından özellikle önem taşıyor.
Ukrayna çelik sektörü kuruluşları da mekanizmaya ilişkin muafiyet talebinde bulunuyor. Ukrmetallurgprom ve Ukrayna İşverenler Federasyonu, Ukrayna hükümetine AB önlemlerinden muafiyet talep etme çağrısında bulunurken, Ukraynalı üreticiler SKDM ile daralan AB çelik ithalat kotalarının Avrupa piyasasına erişimleri üzerindeki etkisine dikkat çekti.
SKDM uygulaması 1 Ocak 2026 tarihinde başladı ve demir-çelik dahil kapsama giren ürünlerin AB'deki ithalatçılarının söz konusu ürünlerin gömülü karbon emisyonlarını SKDM sertifikaları aracılığıyla karşılamasını gerektiriyor. AB Emisyon Ticaret Sistemi kapsamındaki ücretsiz tahsisatlar kademeli olarak kaldırılırken mekanizma da aşamalı olarak güçlendiriliyor.
