SteelOrbis Şangay
Mayıs ayı başındaki İşçi Bayramı tatilinin ardından sıcak sac fiyatları Tianjin piyasasında hafif bir düşüş kaydetmeye başlarken, diğer çelik ürünlerin fiyatları ise hızlı yükseliş eğilimini sürdürüyordu. Ancak önce 16 Mayıs tarihinde Şangay'da sonra da 18 Mayıs tarihlerinde Lecong'da sıcak sac fiyatları arka arkaya düşüşle karşılaştı. Böylece, Çin'de işlenmiş çelik piyasasının geneline yayılan düşüş hareketinin ilk adımları sıcak sac fiyatlarındaki bu değişimle atılmış oldu.
25 Mayıs tarihinde inşaat demiri fiyatlarındaki düşüş toplamda 160 RMB/mt'a (21 $/mt), filmaşin fiyatlarındaki düşüş ise 180 RMB/mt'a (24 $/mt) ulaşmıştı. Bu arada, sıcak sac fiyatlarında toplam 250 RMB/mt'luk (33 $/mt), soğuk sac fiyatlarında da 50 RMB/mt'luk (7 $/mt) düşüş meydana gelmişti.
Nisan ayı ortalarından bu yana Çin çelik piyasası hızlı bir yükseliş eğilimi içinde yer almıştı. İnşaat demiri fiyatları yaklaşık 350 RMB/mt (46 $/mt); filmaşin fiyatları ise 570 RMB/mt (75 $/mt) yükselmişti. Levha, profil ve yassı ürün piyasalarının tümünde güçlü bir hareket görülüyordu. Piyasadaki hızlı yükselişin ardından trader'ların çoğu, stoklarını nakde dönüştürmek için büyük bir istek duymaya başladı ve fiyatlardaki yükseliş hareketi sona erdi.
Üstelik, Çin hükümetinin yayınladığı ekonomi önlemleri de piyasanın havasını etkiledi. 18 Mayıs tarihinde Çin merkez bankası üç yeni düzenleme açıkladı: faiz oranı ve mevduat rezerv oranı yükseltilirken; ABD Doları karşısında Çin RMB'sinin dalgalanma oranı da genişletildi. Ayrıca, 21 Mayıs tarihinde Maliye Bakanlığı çelik ihracatına vergi getirildiğin açıklayarak Çin'in çelik ihracatının azaltılması yönünde ne kadar kararlı olduğunu net bir şekilde gösterdi.
İç piyasada fiyatların sıçrama kaydetmesiyle birlikte ihracat teklifleri de Nisan ayından bu yana yükseldi. Kütük teklifleri 500 $/mt FOB seviyesini aşarken, uzun ürün fiyatları 515-525 $/mt FOB, sıcak sac fiyatları da 560-580 $/mt FOB seviyesinde yer aldı. Bu sert yükselişin ardından ihracat fiyatı deniz aşırı müşterilerin kabul edemeyeceği kadar yükselirken, Haziran ve Temmuz ayı için yapılan ihracat bağlantısı sayısı da oldukça sınırlıydı. Malzeme satmak isteyen üreticiler iç piyasada trader'ları daha çok sipariş vermeye teşvik ederken, bazı üreticiler de fabrika çıkış fiyatlarını doğrudan düşürdü. Diğer taraftan trader'ların ileride aşırı arz durumunun ortaya çıkma olasılığından endişe duymaları; ürünlerini satmaya yönelmeleri ve bu nedenle pazar fiyatlarını düşürmelerine yol açıyor.
Yukarıdaki etkenler, son zamanlarda fiyatların düşmesine yol açan doğrudan ve önemli sebeplerdi. Ancak bu faktörler, aslında piyasada stok veya arz-talep durumuna etki etmeyen, yalnızca piyasa üzerinde psikolojik etkiye yol açan etkenlerdir.
Bugünkü dönem, Çin'de çelik tüketimi bakımından sıcak bir dönemdir ve talebin yüksek bir seviyede kalmasına yol açmaktadır. Üstelik, 20 Mayıs tarihinden itibaren geçerli olan yeni ihracat lisansı sistemi, üreticileri mümkün olduğunca çok ihracatı kaydırarak, iç piyasada talebi düşürmelerine yol açmaktadır. Dolayısıyla, çelik üretimindeki hızlı artışa rağmen bugünkü stok seviyesi çok yüksek değil.
Bununla birlikte, Çin 1 Haziran tarihinden itibaren çelik ürün ihracatına %5-15 oranında vergi uygulamaya başlayacak. Yeni lisans sistemi nedeniyle, üreticiler ve trader'lar artık Haziran ve Temmuz ayı için fazla sipariş almıyorlar. Dolayısıyla, ileride ihracatın azalmasıyla birlikte, iç piyasada arz miktarı kademeli olarak yükselerek pazarda baskının artmasına katkıda bulunacaktır.
Bu arada, makro-ekonomik kontrolün güçlendirilmesiyle birlikte gelecekte talebin 2007 yılının ilk yarısıyla karşılaştırıldığında biraz düşmesi beklenmektedir. Ayrıca, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleştirilen ihracatın çevredeki dış pazarları da etkilemesi beklenmektedir. Mesela, Vietnam piyasası artık ithalat ve stoklarda büyük bir patlama gösteriyor.
Üstelik, uluslararası piyasanın son zamanlarda düşüş eğilimi göstermesi nedeniyle, Çin hükümetinin çeşitli çelik ürünlere ihracat vergisi getirmesi kökten bir etkiye değil, ancak yalnızca psikolojik bir etkiye yol açan bir faktör olarak karşımıza çıkıyor. İhracat fiyatının iç piyasa fiyatları kadar yüksek olmaması halinde üreticiler sadece ihracat miktarını azaltarak iç piyasaya dönecek ve iç piyasada durumun daha da kötüleşmesine katkıda bulunacaklardır.
Ancak, maliyet sebebiyle piyasanın önümüzdeki dönemde yalnızca küçük fakat sürekli adımlarla düşmeye devam etmesi olasıdır. Küresel piyasada malzeme bulunabilirliğinin kısıtlı olması ve navlun oranlarının yükselmesi; ithal cevher, hurda ve kömür fiyatlarının da yükselmesine yol açarak, iç piyasada da demir cevheri ve metalürjik kok fiyatlarında artış kaydedilmesini sağlamıştır. Bu nedenle, üreticilerin üretime devam etmesi için gereken hammaddelerin fiyatları sürekli olarak yüksek bir seviyede yer almaktadır. Üstelik, Çin hükümeti çevre koruma kriterlerini yükseltti ve enerji tasarrufu ile çevre kirliliğinin azaltılması amacıyla farklı elektrik fiyatları uyguluyor. Bu çevre düzenlemeleri, üreticilerin üretim maliyetlerinin de bir miktar yükselmesine yol açtı.
Çelik fiyatlarının maliyet seviyesinin altına düşmesi halinde özellikle orta ve küçük ölçekli üreticiler üretimlerini azaltarak ve hatta durdurarak arzın düşmesine yol açacaklardır. Aynı zamanda üreticiler hammadde fiyatlarını düşürerek, kendi satış fiyatlarını indirebilecekleri daha geniş bir zemin oluşturmaya çalışacaklardır.
Sonuç olarak, deniz aşırı talebin düşmesi ve iç piyasada talebin sınırlı olması nedeniyle, genel arz ve talep durumunun bozulması, ve bu duruma çelik üretiminde hızlı bir artışın eşlik etmesi beklenebilir. Çin çelik piyasasının önümüzdeki üç ay boyunca yavaş bir düşüş eğilimi göstermesi beklenmektedir.
