Orta Doğu’daki durum giderek daha da kötüleşiyor ve diğer birçok faktörle birleşerek çelik sektörünün görünümü ile beklentiler üzerinde önemli bir etki yaratıyor. 6 Temmuz tarihinde Yemen’deki Husi militanlarının Yunanistan menşeli dökme yük gemisi M/V Magic Seas’e saldırı düzenleyerek batırdığı söyleniyor. Basında çıkan haberlere göre gemi, Süveyş Kanalı üzerinden Çin’den Türkiye’ye gübreye ilişkin kimyasallar ve çelik kütük taşıyordu. Buna ek olarak yine Yunanistan menşeli dökme yük gemisi Eternity C de 7 Temmuz tarihinde saldırıya uğradı. Her iki gemiye de operatörlerin İsrail ile bağlantısı nedeniyle saldırı düzenlendiğini bildiren Yemen yetkilileri, benzer gemilerin de hedef alınabileceğini belirtti.
Şu anda piyasa oyuncuları, son gelişmelerin uzun vadeli etkisini ve günlük yaşamda görülecek sonuçlarını tahmin etmeye çalışıyor. Türkiye’ye gideceği söylenen ve Magic Seas’e yapılan saldırıda kaybedilen kütük kargosunun, ülkede Temmuz-Ağustos başı teslimatlı acil kütük ihtiyacı yaratması bekleniyor. Bu ihtiyaç, yerel kütük ve Karadeniz çıkışlı kütük ile karşılanabilir. Kaynaklara göre Ukrayna’nın ihracata Ağustos sevkiyatlı toplam 30.000-40.000 mt kütük ayırması beklenirken, başlıca bir Rus satıcının yaklaşık 20.000-30.000 mt tahsis edebileceği değerlendiriliyor. Yine de uluslararası yaptırımlar nedeniyle Türk kütük ithalatçılarının çoğu Rusya ile çalışmıyor.
Gemilere yönelik saldırılarla Yemen’in Kızıldeniz’deki kritik deniz rotaları ve birkaç başka rota üzerindeki etkisinin arttığı görülüyor. Bu durum, çelik sektörü de dahil olmak üzere küresel ticarette rolü olan piyasa oyuncularını endişelendiriyor. Birçok piyasa oyuncusu, nakliyeciler ve kargo sahiplerinin riskleri en aza indirmek için Yemen kıyıları boyunca ve Süveyş Kanalı’ndan geçişini azaltacağını, bunun sonucunda daha önce planlanan kargo teslimatlarında gecikmelere ve bazı durumlarda gemilerin limana boşaltılma sürecinde aksaklıklara yol açacağını tahmin ediyor. Bir tüccar, “Yemen’den geçerken daha dikkatli olacak olan Avrupalı gemi sahipleri, Güney Afrika’nın etrafından dolaşmayı tercih edebilir ancak Çinli gemi sahipleri için durum değişmeyecek,” dedi. Başka bir kaynak, “Tıpkı daha önce olduğu gibi: Yemen’den zarar görmeden geçen gemiler aynı rotayı kullanmaya devam edecek,” ifadelerini kullandı.
Buna ek olarak navlunda kaydedilecek 5-7$/mt'luk artışın mevcut durumun kısa vadeli bir sonucu olması beklenirken, navlunun Kızıldeniz’deki durumdan bağımsız olarak piyasa koşulları nedeniyle halihazırda yavaşça arttığı görülüyor. Öte yandan sigorta şirketlerinin savaş durumu nedeniyle yeni gemiler için mevcut primlerini 1-3$/mt artırabilecekleri düşünülüyor.
