Ukrayna Sanayiciler ve Girişimciler Birliği (USPP), Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya geçiş süreci tanımadan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı (SKDM) uygulamaya başlamasının, ülkenin ekonomik istikrarı için ciddi riskler oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Ukrayna’nın ihracatına uygulanacak ilave bir verginin tam ölçekli savaşın sürdüğü mevcut koşullarda ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Savaş sürerken yeni bir çevre vergisinin uygulanmaya başlamasının Ukrayna sanayisini orantısız şekilde etkileyeceği yönündeki uyarıların üç yıl önce yapıldığına ve bu risklerin artık gerçekleşmeye başladığına dikkat çekti.
Karbon maliyetleri ve operasyonel kısıtlamalar üreticileri zorluyor
Birlik, SKDM’nin halihazırda üretim üzerinde etkisini göstermeye başladığını ve ek karbon maliyetlerinin 86-100 €/mt olarak hesaplandığını ifade etti. Bu maliyetlerin, enerji altyapısının zarar gördüğü, sanayi tesislerinin yıkıldığı, lojistik faaliyetlerin aksadığı ve iş gücü sıkıntısının yaşandığı koşullarda faaliyet gösteren Ukraynalı üreticiler için eşit olmayan şartlar yarattığını dile getirdi.
Bununla birlikte şirketlerin hızlı modernizasyon veya büyük ölçekli emisyon azaltım yatırımlarını gerçekleştirecek finansal ve operasyonel kapasiteye sahip olmadığını vurguladı. Bu tür dönüşümlerin milyarlarca dolarlık yatırım ve istikrarlı faaliyet gerektirdiğini; oysa şirketlerin şu anda üretimi sürdürmeye, istihdamı korumaya ve lojistik faaliyetleri güvence altına almaya odaklandığını vurguladı.
Çelik ihracatı için riskler artıyor
Sektörel araştırma kuruluşlarının tahminlerine göre Ukrayna’nın ihracat geliri SKDM nedeniyle önümüzdeki beş yılda 5 milyar $ düşebilir.
Ukrayna’nın çelik ihracatının yaklaşık %80’ini AB’ye yaptığı göz önünde bulundurulduğunda mekanizmanın olumsuz etkisinin, özellikle çelik sektöründe çok yoğun hissedilmesinin beklendiği aktarıldı. Madencilik ve çelik sektörlerinin, gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık %7’sini, toplam ihracatın %15’ini ve lojistik cirosunun %30’unu oluşturduğuna dikkat çekildi.
Geçiş süreci ve devlet desteği çağrısı
Riskleri azaltmak amacıyla USPP, Ukrayna hükümetine AB ile müzakereleri yoğunlaştırma ve ülke için geçiş süreci veya özel bir SKDM rejimi talep etme çağrısında bulundu. Ayrıca savaş koşullarında mekanizmanın gerçek etkisini değerlendirmek üzere Ukrayna-AB ortak teknik çalışma grubu kurulmasını önerdi.
Buna ek olarak ihracatçılar için modernizasyon programları, finansman mekanizmaları, lojistik maliyet telafileri ve karbonsuzlaşma yatırımlarına teşvikler içeren bir devlet destek paketinin oluşturulmasını talep etti.
Birlik, SKDM’nin mevcut haliyle uygulanmasının kritik bir dönemde ihracatı, sanayi üretimini ve kamu gelirlerini azaltabileceği uyarısında bulunarak hükümetin bu konuyu AB ile yürütülen ekonomik diplomasi gündeminde öncelikli başlık haline getirmesi gerektiğinin altını çizdi.
