Avrupa Birliği, çelik ithalatına yönelik yeni mekanizmanın detaylarını ve kota tonajlarını açıkladı ve uygulamaya ilişkin bazı değişiklikler yaptı. Küresel kapasite fazlasının AB çelik piyasası üzerindeki olumsuz ticari etkilerini gidermeyi amaçlayan yeni düzenleme, Haziran 2026’da sona erecek mevcut koruma önlemlerinin yerine geçecek ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Ürün kategorileri için kota tonajları açıklanmış olsa da ülke bazında kota tonajları henüz belirlenmedi.
Toplam kota 18,35 milyon mt, kota aşımı için %50 vergi
SteelOrbis’in daha önce bildirdiği üzere yeni düzenleme kapsamında yıllık toplam vergiye tabi kota tonajı 18.345.922 mt olarak belirlenirken, kota dahilindeki ithalat, vergiden muaf olmaya devam edecek. Kota aşımında ise %50 oranında vergi uygulanacak. Bu oran, şu an yürürlükte olan %25 seviyesindeki koruma vergisine kıyasla ciddi bir artış anlamına geliyor.
Söz konusu önlemin, serbest ticaret anlaşması veya tercihli erişimi bulunan ülkeler dahil olmak üzere tüm üçüncü ülkelere geniş kapsamlı şekilde uygulanacağı belirtiliyor. Bu yaklaşım, ticaret sapmasını önleme ve yerel üreticileri koruma amacını güçlendiriyor. Ancak Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn menşeli ithalat bu uygulamanın dışında tutuluyor.
Avrupa Komisyonunun ilerleyen dönemlerde önlem kapsamını çelikten yapılan nihai ürünleri de içerecek şekilde genişletme yetkisini elinde bulundurduğu ifade ediliyor.
Üç aylık kota yönetimi ve esneklik mekanizmaları
Vergiye tabi kota tonajları, kısa vadeli ithalat artışlarını önlemek amacıyla üç aylık dönemler halinde yönetilecek. Uygulamanın ilk yılında kullanılmayan kotalar sonraki çeyreklere devredilebilecek. Ancak komisyon, ithalat baskısı veya arz daralması gibi piyasa koşullarına bağlı olarak bu kuralı ilerleyen dönemde değiştirebilecek.
Gelecek incelemeler
Avrupa Komisyonunun:
- ürün kapsamını düzenli olarak gözden geçireceği,
- önlemin etkinliğini üç yılda bir değerlendireceği,
- piyasa gelişmelerine bağlı olarak kota tonajını 14,4-22,2 milyon mt olarak revize edebileceği belirtiliyor.
Bazı çelik ürünlerine ilişkin yıllık vergiye tabi kota tonajları aşağıdaki tabloda görülebilir.
| Ürün | Yıllık vergiye tabi kota tonajı (mt) |
| Sıcak rulo sac | 5.198.712 |
| Metalik kaplamalı sac (4A) | 1.620.686 |
| Metalik kaplamalı sac (4B) | 1.238.995 |
| Organik kaplamalı sac | 627.871 |
| Ticari profil ve hafif profil | 881.735 |
| İnşaat demiri | 844.526 |
| Filmaşin | 1.569.532 |
| Kutu profil | 499.493 |
| Geniş kaynaklı borular (25A) | 28.749 |
| Geniş kaynaklı borular (25B) | 83.616 |
AB, Rusya’dan çelik ithalatını 2028’e kadar tamamen sonlandıracak
Avrupa Parlamentosu, AB Konseyi ve Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan ortak açıklamada, savaşın başlangıcından bu yana AB’nin Rusya’ya olan ekonomik bağımlılığını azaltmak ve ekonomik faaliyetlerin Rusya’nın askeri girişimlerini desteklemesini önlemek amacıyla benzeri görülmemiş adımlar attığı vurgulandı.
Bununla birlikte kurumlar, özellikle henüz tamamen kısıtlanmamış bazı çelik ürünlerinde bağımlılıkların sürdüğünü kabul etti. Bu kapsamda, geçiş düzenlemeleri çerçevesinde Rusya’dan çelik ithalatına sınırlı tonajlarda izin verilmeye devam edilecek. Söz konusu uygulamanın 30 Eylül 2028’e kadar geçerli olacağı ve kotaların her yıl kademeli olarak azaltılacağı belirtildi.
AB, bu önlemlerin özellikle slab başta olmak üzere Rusya’dan yapılan çelik ithalatının 2028 yılına kadar tamamen sonlandırılmasını sağlamayı amaçladığını teyit etti.
