Küresel kütük piyasasına bakış: Orta Doğu’daki savaş navlunu ve fiyatları etkiledi, İran’dan arz daralıyor

Şubat ayının sonunda Orta Doğu’da başlayan savaş küresel kütük piyasasını etkiledi. Bunun başlıca sonuçları arasında navlunun yükselmesi, fiyatların artması ve Asya’dan MENA bölgesine daha önce bağlantısı yapılmış kargolarda olası sevkiyat gecikmeleri yer aldı. Ayrıca İran’dan Güneydoğu Asya’ya yapılması beklenen sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar alternatif tedarik kaynaklarına yönelik talebi artırdı. Çin piyasasında da fiyatlar ve talep açısından bir miktar iyimserlik görüldü ancak belirgin bir değişim yaşanmadı.

Büyük ölçekli Asyalı çelik ihracatçıları İran, İsrail ve ABD arasındaki artan gerilimin çelik piyasası açısından önemli riskler yarattığını belirtti; bu riskler artan navlun, Asya-Orta Doğu hattında mevcut kargo sayısının azalması ve olası sevkiyat gecikmeleri olarak sıralandı. Farklı kaynaklara göre bu hafta kütük ve hammaddeler için navlun %15 ila %35 arasında yükseldi. Genel olarak Asya’dan Türkiye’ye navlun 5-7$/mt artarken, çatışma bölgesinden uzak diğer destinasyonlarda da artış görüldü ve küresel petrol fiyatlarının yükselmesi nedeniyle en az 2-3$/mt ila 7-8$/mt artış kaydedildi.

Körfez bölgesinde yaşanan gerilimin tırmanması küresel çelik ticareti açısından ilk olarak Basra Körfezi’ndeki deniz sevkiyatlarını etkiledi, zira Hürmüz Boğazı’ndan geçiş neredeyse durma noktasına geldi. Birçok gemi Körfez’de mahsur kalırken, bazıları da boğazın diğer tarafında beklemek zorunda kaldı. SteelOrbis değerlendirmelerine göre kütük segmentinde Mart-Nisan döneminde başlıca Asya ülkelerinden Körfez bölgesine 150.000-200.000 mt aralığında malzeme sevk edilmesi planlanıyordu ve bu kargoların bir kısmının İran’dan gelmesi bekleniyordu. BAE’deki alıcılar geçici olarak izole kalırken, Umman ve Suudi Arabistan’daki alıcıların teorik olarak kargoları kabul edebileceği ifade edildi. Bununla birlikte Suudi Arabistan’daki en büyük alıcılardan biri, Kızıldeniz’de Yemenli Husilerin oluşturduğu tehdit nedeniyle yüklerin Dammam yerine Cidde’ye yönlendirilmesinin şu aşamada gündemde olmadığını bildirdi. Körfez bölgesi çıkışlı ticaret rotaları açısından ise başlıca endişeler İran’dan Asya’ya yarı mamul sevkiyatlarında yaşanabilecek aksaklıklar ve Suudi Arabistan’dan Avrupa’ya sıcak rulo sac sevkiyatlarında olası gecikmeler olarak öne çıktı.

6 Mart Cuma günü büyük bir Endonezyalı üretici güçlü talep ve Endonezya yerel piyasasında fiyatların yükselmesi nedeniyle kütük teklifini günlük 10$/mt ve haftalık 15$/mt artışla Nisan sevkiyatı için 470$/mt FOB seviyesine yükseltti. İran’dan Endonezya’ya daha önce bağlantısı yapılmış bazı kargoların ulaşmama riskinin yüksek olması nedeniyle üreticiler Rus üreticilerin Asya için satışlarını tamamlaması sonucu başka seçenek bulunmadığından yerel piyasadan veya Çin’den alım yapmaya yöneldi. İran’ın geçen ay itibarıyla Asya piyasası için en az 150.000 mt yarı mamul bağlantısı yaptığı bildirildi.

Bu hafta Güneydoğu Asya ithal kütük piyasasında yukarı yönlü hava hakim oldu ancak önceki haftalardan farklı olarak İran çıkışlı kütük sevkiyatlarına dair endişeler nedeniyle bazı alıcılar daha istekli şekilde alım yapmaya başladı. Bu hafta Çin çıkışlı kütük için Tayland’a iki bağlantı yapıldığı söylendi. Bunlardan birinin Nisan sevkiyatlı, minimum %0,6 mangan içerikli 130 mm ebatlı kütük için 472$/mt CFR seviyesinden yapıldığı duyuldu. Bir diğer bağlantının ise 150 mm ebatlı 3SP kalite kütük için 460-465$/mt CFR aralığından yapıldığı bildirildi. Bu kaliteden malzeme için önceki bağlantı yaptırıma tabi olarak Mayıs sevkiyatlı olmak üzere 10-15$/mt daha düşük seviyeden gerçekleştirilmişti. 5 Mart’ta Çin çıkışlı 3SP kalite kütük için Endonezya’dan 470$/mt CFR seviyesinden bir karşı teklif bildirildi. Filipinler’e bağlantı yapılmazken, kabul gören seviyenin en az 465$/mt olduğu düşünülüyor.

Çin tarafında ise yerel piyasada bu hafta yalnızca sınırlı bir artış görüldü ve bu artış ağırlıklı olarak vadeli fiyatlardaki küçük yükselişler ile Çin hükümetinin üst düzey toplantılar sırasında açıkladığı teşvik önlemleri tarafından desteklendi. Ayrıca yuanın görece güçlü kalması Çin çıkışlı FOB kütük fiyatlarını da destekledi. Bu hafta Çin çıkışlı kütük tekliflerinin çoğu 450$/mt FOB seviyesinden duyulurken, alıcıların fiyat beklentileri 445$/mt FOB seviyesinde yer aldı.

Türkiye’de yerel kütük teklifleri Mart üretimi için İskenderun bölgesinde aralığın alt sınırından küçük bağlantıların yapılmasıyla 495-510$/mt fabrika çıkışı seviyesinde yer aldı. Ancak kaynaklara göre daha önce aynı seviyeden yapılan satışın ardından düşük tonajlı bir kargo da 520$/mt fabrika çıkışı seviyesinden el değiştirdi. Tedarikçiler bu seviyelerin dahi üretim maliyetlerinin altında kalması nedeniyle agresif davranmadı ancak kütük teklifleri bölgeye bağlı olarak 545-565$/mt fabrika çıkışı seviyesinde bulunan inşaat demiri fiyatlarına paralel şekilde belirlendi.

Çin çıkışlı ithal kütük teklifleri bu hafta sınırlı aralıkta dalgalandı ve Mayıs sevkiyatları için 487-490$/mt CFR seviyesinde yer aldı. Kaynaklar, düzenli alım yapan alıcılar için 490$/mt CFR seviyesinin kabul görebileceğini bildiriyor. Malezya ise Mayıs sevkiyatları için 500-505$/mt CFR seviyesinden yeniden teklif verdi ancak piyasada henüz alıcı görülmedi. Ukrayna Nisan sevkiyatı için 10.000 mt kütüğü 530$/mt CFR seviyesinden teklif etti ancak alıcılar bu seviyeyi biraz yüksek buldu. Genel olarak piyasa oyuncuları Türk alıcıların Asya’dan gelecek büyük kütük kargoları konusunda bazı endişeler taşıdığını bildirdi; bunun başlıca nedenleri navlun fiyatlarının daha da artabileceği beklentisi ve Kızıldeniz geçişine ilişkin riskler oldu. Ayrıca Türkiye’de mevsime bağlı olarak güçlenmesi beklenen inşaat demiri talebi MENA bölgesindeki durumun daha da kızışması halinde beklentilerin altında kalabileceği için birçok alıcının bugün Haziran teslimatlı alım yapmayı riskli gördüğü ifade edildi.

Bu hafta Hindistan çıkışlı kütük fiyatları değişiklik göstermezken, çoğu üreticinin daha güçlü seyreden yerel satışlara odaklanması sebebiyle ihracat durgun seyretti. Haddecilerden gelen talepteki artış sonucunda Mumbai’deki yerel kütük satış fiyatları 1.000 INR/mt (11$/mt) yükselerek 44.000 INR/mt (478$/mt) ve Raipur’daki yerel satış fiyatları da 1.250 INR/mt (14$/mt) artarak 41.250 INR/mt (448$/mt) seviyelerinde yer aldı.