ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri saldırıları ve ardından İran’ın misillemesi Körfez bölgesinde birçok faaliyeti etkileyen zorlu bir durum yarattı. Petrol ve doğal gaz sektöründe gelişmenin etkisi hissedilirken, bölge içinde ve çevresindeki deniz sevkiyatlarında aksaklıklar bildirildi. Çelik ve hammadde açısından ise Asya’ya yönelik sevkiyatlarda kesintiler yaşanabileceği ifade edildi. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin Körfez limanlarına yapılacak sevkiyatlarda gecikmelere yol açması bekleniyor. Durumun uzaması halinde özellikle hazır stokta bulunan malzemelerde bölgesel çelik fiyatlarının yükselebileceği, zira alıcıların daha önce verdikleri ithalat siparişlerinde yaşanacak gecikmeleri telafi etmek için yeniden stok yapmak zorunda kalabileceği belirtildi. Sorunun kısa sürede çözülmemesi durumunda bazı kargoların alternatif destinasyonlara yönlendirilebileceği ve bunun da en azından geçici olarak çelik fiyatlarını etkileyebileceği kaydedildi.
Hürmüz Boğazı resmi olarak kapatılmadı ancak geçişlerin fiili olarak ciddi şekilde aksadığı bildirildi. Bu rotayı kullanan gemi sayısında belirgin bir düşüş yaşandı. Bazı kaynaklar, “Sevkiyatlar bugün itibarıyla neredeyse durdu ancak bunun kısa vadeli olduğu düşünülüyor,” dedi. Taşımacılığın riskli hale gelmesi ve bazı gemilerin saldırıya uğraması nedeniyle boğazın her iki tarafında bekleyen gemiler bulunduğu aktarıldı.
Büyük ölçekli Asyalı çelik ihracatçıları, İran, İsrail ve ABD arasındaki gerilimin çelik piyasası açısından en büyük riskinin navlun artışları, Asya-Orta Doğu hattında kargo sayısındaki azalma ve olası gecikmeler olduğunu ifade etti. Bir kaynak, “Artan bölgesel riskler nedeniyle nakliye maliyetleri %15 ila %20 arttı. Çin’de ürün fiyatları yatay seyretti. Fiyat ayarlaması tamamen taşımacılık maliyetleriyle bağlantılı,” dedi. Bir tüccar ise, “Navlunda artış yaşandı bile ancak çoğu gemi sahibinin riskleri fiyatlara yansıtması 1-2 gün alacaktır. Diğer etkilerin ortaya çıkması için ise zamana ihtiyaç var,” şeklinde konuştu.
Piyasa kaynakları Çin-Türkiye hattında 40.000 mt’luk kargolar için navlunun 35$/mt’dan 40$/mt’a yükseldiğini belirtti.
İran’daki saldırılarla bağlantılı bir diğer önemli konu ise Orta Doğu veya Asya’da siparişi verilmiş çelik, özellikle yarı mamul sevkiyatlarının ertelenme ihtimali oldu. Güneydoğu Asyalı bir kaynak, “Alıcılar büyük tonajlı İran çıkışlı kütük için bağlantılar yapmıştı. Çatışmanın sonuçları belirsiz olduğu için bu sevkiyatlar iptal edilebilir. Ancak şu an için bu konuda net bir gelişme yok,” dedi. Özellikle Körfez’e kıyısı olan ülkelere yönelik sevkiyatların da risk altında olduğu değerlendirildi. Bölgenin hem kütük hem de yassı ürünlerde büyük ithalatçı olması nedeniyle bu ürün gruplarındaki sevkiyatların risk altında olduğu söyleniyor.
Bununla birlikte bölgesel kaynaklar çelik piyasalarında henüz belirgin bir değişikliğin görülmediğini aktardı. İnşaat projelerinin büyük ölçüde planlandığı şekilde ilerlediği belirtildi. Ancak durumun daha da kötüleşmesi halinde koşulların değişebileceği ifade edildi. BAE’li bir kaynak, “Henüz krizin başındayız. Faaliyetlerde hafif bir yavaşlama olabilir ancak bu durumun ne kadar süreceğine bağlı. Bugün ilk iş günümüz ve inşaat projelerinin %90’ı normal seyrinde devam ediyor,” ifadelerini kullandı.
