Yüksek Hız Takım Çelikleri (HSS) Nedir? Özellikleri Nelerdir?


“Yüksek hız takım çeliği nedir?" sorusuna yüksek alaşımlı bir çelik türüdür cevabını vermek mümkündür. Yüksek hız takım çeliği (HSS), yüksek hız altında dayanıklılık gösterebilen çelik malzemeye verilen isimdir. Yüksek hız çelikleri sertliklerini ve dayanıklıklarını çok yüksek sıcaklıklarda dahi korurlar. HSS’ler metal işleme ve kesme gibi işlerde tercih edilmektedir. Bu tarz görevlerde yüksek hız çeliklerinin tercih edilme sebebi, dayanıklılığı sayesinde hızla dönen kesici aletlerin aşırı ısınmadan performans göstermesini sağlamasıdır.

Yüksek Hız Çelikleri (HSS) Özellikleri

Yüksek hız takım çelikleri (HSS), tungsten, molibden, krom, vanadyum ve kobalt elementlerini içerir. Bu elementler, çeliğe aşınma direnci ve keskinlik sağlar. Yüksek hız çelikleri (HSS), standart karbon çeliklerine göre sürtünmeye daha dayanıklıdır ve yüksek hızlar altında çalışabilirler.

  • Yüksek Sertlik: Sertliğini yüksek sıcaklıklarda dahi koruyabilmektir.

  • Aşınma Direnci: Aşınma direnci çok kuvvetlidir. Bu da çeliğin uzun ömürlü olmasını sağlar.

  • Isıl Dayanım: Yüksek sıcaklıklarda performans düşüşü yaşamaz.

  • Kırılma Dayanımı: Darbeye karşı çok dayanıklıdır. Bu yüzden endüstriyel üretim sistemlerinde tercih edilir.

  • Keskinlik Koruma: Uzun süreler keskinliğini koruyabilir.

  • Yüksek Çekme Dayanımı: Yüksek mekanik dayanıklılık sunar.

  • Çok Yönlülük: Delme, frezeleme ve tornalama gibi işlemlerde kullanılır.

Mekanik Özellikleri

Özellik

Değer

Sertlik (Rockwell)

60-70 HRC

Akma Dayanımı

2000-3000 MPa

Çekme Dayanımı

3000-4000 MPa

Uzama (Elongation)

%4 - %10

Darbe Dayanımı

Yüksek (yüksek sıcaklıklarda bile)

Aşınma Direnci

Çok iyi (sert alaşım elementleri sayesinde)

Kimyasal İçeriği (Tipik)

Element

Yüzde (%)

Karbon (C)

0.7 - 1.3

Tungsten (W)

12 - 20

Krom (Cr)

3.5 - 5

Molibden (Mo)

4 - 10

Vanadyum (V)

1 - 5

Kobalt (Co)

5 - 10 (isteğe bağlı)

Yüksek Hız Takım Çelikleri (HSS) Kullanım Alanları ve Kullanım Örnekleri:

Endüstri

Kullanım Örnekleri

Otomotiv

Motor bileşenlerinin işlenmesi, dişli kesici takımlar

İnşaat

Metal delme ve kesme araçları

İmalat

Freze bıçakları, tornalama ve delme takımları

Havacılık

Yüksek sıcaklıkta çalışan türbin bileşenleri

Kalıp ve Kalıplama

Kalıpların üretilmesi ve şekillendirilmesi

Yüksek Hız Takım (HSS) Sınıfında Olan Çelik İsimleri ve Özellikleri:

  1. M1 - Molibden bazlı, genel amaçlı yüksek hız çeliği.

  2. M2 - En yaygın kullanılan yüksek hız çeliği, molibden bazlı.

  3. M7 - Molibden bazlı, yüksek karbon içeren bir çelik türü.

  4. M35 - Kobalt içeren molibden bazlı yüksek hız çeliği.

  5. M42 - Kobalt katkılı, yüksek performanslı molibden bazlı yüksek hız çeliği.

  6. T1 - Tungsten bazlı, klasik yüksek hız çeliği.

  7. T4 - Tungsten bazlı, dayanıklılığı artırılmış yüksek hız çeliği.

  8. T15 - Çok yüksek sertlik ve aşınma direncine sahip tungsten bazlı yüksek hız çeliği.

  9. M50 - Rulmanlarda kullanılan, molibden bazlı bir yüksek hız çeliği.

  10. M52 - Molibden ve kobalt içeren yüksek hız çeliği.

yüksek hız takım çelikleri (HSS) isimlendirme ve denklik tablosu

Yüksek Hız Takım Çelikleri (HSS) İçin Yaygın Kullanılan İsimler ve Standartlar:

Ad

Açıklama

M Takım Çelikleri

Molibden içerikli yüksek hız çelikleri

T Takım Çelikleri

Tungsten içerikli yüksek hız çelikleri

HSS

Yüksek Hız Çeliği (High-Speed Steel) kısaltması

DIN 1.3343 (M2)

Avrupa'da yaygın olarak kullanılan bir HSS standardı

ASP 30/60

Toz metalurjisi ile üretilen yüksek hız çelikleri

 


 
iLab Ventures
Kariyer.net  -  Sigortam.net  -  Arabam.com  -  Cimri  -  Emlakjet  -  Endeksa  -  HangiKredi  -  Neredekal.com  -  Chemorbis