Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, ülkede görünür çelik tüketimi 2021 yılında kaydedilen yaklaşık 1 milyar mt seviyesine kıyasla %17 düşerek 2025 yılında 830 milyon mt'a geriledi. Bu gerilemenin temel nedeni emlak sektöründeki kriz olarak öne çıkıyor. İmalat sanayi ve ihracattan gelen talep artışı emlak sektöründeki kaybı tam olarak telafi edemese de piyasa tahminleri 2026 yılında çelik tüketiminin büyük ölçüde yatay kalacağı veya yalnızca sınırlı bir düşüş göstereceği yönünde.
Bu beklentinin temelinde imalat sanayindeki güçlü seyrin sürmesi ve inşaat sektöründe 2025'e kıyasla sınırlı da olsa bir toparlanma beklentisi yer alıyor.
Çin, yüzyılın başından itibaren hızlanan kentleşme süreciyle birlikte altyapı ve inşaat yatırımlarında büyük bir büyüme yaşadı. İmalat sanayi ve ihracattaki genişleme de çelik talebini desteklerken, ülkenin ham çelik üretimi 2000 yılındaki 130 milyon mt'un altındaki seviyeden 2024 yılında 1 milyar mt'un üzerine çıkarak yaklaşık %700 arttı.
Ancak onlarca yıl süren altyapı yatırımlarının ardından Çin'de kentleşme ve altyapı büyüme döngüsünün büyük ölçüde tamamlandığı değerlendiriliyor. Daha önce ana sektörlerdeki yatırımlara dayanan büyüme modeli yerini daha düşük yatırım harcamalarına ve görece yavaş tüketim artışına bırakırken, bu durum planlanan ekonomik büyüme hedeflerine ulaşılmasını da zorlaştırıyor.
İnşaat sektöründeki yapısal gerileme sürüyor
Geçmişte çeliğin en büyük nihai kullanım alanı olan gayrimenkul sektörü ise derin bir yeniden yapılanma sürecine girmiş durumda. Bina inşaatı ve altyapının toplam çelik tüketimindeki payı 2010 yılında %55 iken 2023 yılında %41'e geriledi.
14. Beş Yıllık Kalkınma Planı (2021-2025) döneminde gayrimenkul sektörünün toplam çelik tüketimindeki payı 2021'de yaklaşık %32 seviyesinden 2025 yılında %23'e düştü. Aynı dönemde gayrimenkul sektörünün yıllık ortalama çelik tüketimi, 13. Beş Yıllık Plan dönemine göre yaklaşık %13 azaldı.
Çin'in resmi verilerine göre 2026 yılının Ocak-Haziran döneminde gayrimenkul yatırımları yıllık %18 gerilerken, satılan konut alanı %10,8 düştü. Yeni inşaat başlangıçları ise yaklaşık %23 azaldı. Alıcı güveninin düşük seviyelerde kalması nedeniyle sektör yapısal dönüşüm sürecini sürdürüyor.
İmalat sanayinde talep yapısı değişiyor
Ekonominin imalat ağırlıklı yapıdan hizmet sektörünün ön plana çıktığı bir modele dönüşmesi de temel çelik talebini etkiliyor. İmalat sanayinin GSYH içindeki payı 2000'li yılların başındaki %30'un üzerindeki seviyelerden 2025 yılında %25'in altına gerilerken, hizmet sektörünün payı 1980'lerdeki yaklaşık %22 seviyesinden günümüzde %57'ye yükseldi.
Ancak imalat sanayi içinde de önemli bir dönüşüm yaşanıyor. Geleneksel ağır sanayilerin yerini elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji ekipmanları, yüksek teknolojili sanayi makineleri ve gemi inşa gibi sektörler almaya başladı. Çelik sektöründe de odak noktası kapasiteden yüksek katma değerli ve özel ürünlere kayıyor.
Çin Demir ve Çelik Birliği verilerine göre 2025 yılında ilk kez imalat sanayinin toplam çelik talebindeki payı inşaat sektörünü geride bıraktı. Makine ve genel mühendislik ürünlerinin toplam çelik tüketimindeki payı ise 2010 yılındaki %20 seviyesinden 2023 yılında %30'a yükseldi.
2025 yılında otomotiv sektörünün çelik tüketimi %11 artarak yaklaşık 65 milyon mt'a ulaştı. Aynı dönemde toplam araç üretimi %10'un üzerinde artarken, elektrikli araç satışları %20 yükseldi. Bu gelişme özellikle elektrik çeliği ve yüksek kaliteli yassı mamul talebini destekledi.
Yeşil enerji yatırımları da çelik tüketimine katkı sağlamaya devam etti. Özellikle rüzgar enerjisi projeleri, türbin ve kule üretiminde yoğun çelik kullanımı nedeniyle talebi artırdı. Çin 2024 yılında 80 GW yeni rüzgar enerjisi kapasitesi devreye alırken, 2025 yılında yıllık yeni kurulu güç 100 GW'ı aşarak toplam kapasite yaklaşık 640 milyon kW'a ulaştı.
Gemi inşa sektörü de güçlü büyümesini sürdürdü. Çin'in gemi üretimi 2025 yılında 52 milyon dwt'ye ulaşarak yıllık bazda %30'un üzerinde arttı. Çin yeni gemi siparişlerinde küresel pazarın %68'inden fazlasını alarak lider konumunu korudu.
Bununla birlikte yüksek teknoloji sektörlerindeki büyüme henüz inşaat sektöründeki talep kaybını hacim olarak telafi edemediği için toplam çelik tüketimi düşüş eğilimini sürdürüyor.
2026 görünümü
Tahminlere göre Çin'de yeni konut satışları 2026 yılında %11-13 gerileyecek ve inşaat sektörünün çelik talebi önceki yıllara göre düşük kalmaya devam edecek. Büyük şehirlerde arsa satışları da gerilemesini sürdürüyor. Hükümetin piyasayı istikrara kavuşturma ve alıcı güvenini artırma çabaları sınırlı bir iyileşme sağlayabilecek olsa da yapısal gerilemenin devam ettiği değerlendiriliyor. Atıl durumdaki konutların bir bölümünün sosyal konut programları kapsamında değerlendirilmesi de gündemde bulunuyor.
Öte yandan hurda teşvik ve araç yenileme programlarında yapılan değişikliklerin özellikle otomotiv ve dayanıklı tüketim malları sektörlerindeki çelik talebini etkilemesi bekleniyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla elektrikli araç alımlarında uygulanan vergi teşviki %50 azaltılırken, eski araçların yenileriyle değiştirilmesini destekleyen bölgesel teşvik programları da daraltılıyor veya tamamen kaldırılıyor.
Buna karşın imalat sanayindeki güçlü görünüm devam ediyor. Çin'in gemi inşa üretimi 2026 yılının ilk yarısında yıllık %51,2 artışla 36,5 milyon dwt'ye ulaşırken, bu rakam dünya toplamının %62,2'sini oluşturdu. Yeni siparişler ise 121,06 milyon dwt seviyesine çıkarak küresel siparişlerin %82,3'ünü oluşturdu.
Makina sektörü de çelik talebini destekleyen önemli alanlardan biri olmayı sürdürüyor. Çin İnşaat Makineleri Birliği verilerine göre ekskavatör satışları yılın ilk yarısında yıllık %26,4 artışla 152.320 adede ulaştı.
Bununla birlikte yüksek akaryakıt fiyatları, araç yenileme teşviklerindeki değişiklikler ve tüketicilerin temkinli davranması nedeniyle otomobil satışları yılın ilk yarısında yıllık %4 geriledi. Yaklaşık %4,5 seviyesinde büyümesi beklenen Çin ekonomisinde tüketici harcamalarını artırmaya yönelik politikaların etkisi belirleyici olacak.
Tüm bu olumlu ve olumsuz faktörleri birlikte değerlendiren BigMint, Çin'in görünür nihai mamul tüketiminin 2026 yılında yaklaşık %0,7-1,4 oranında gerileyerek 785-790 milyon mt seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.
Kaynak: BigMint
