Avrupa'nın önde gelen sanayi şirketlerinden oluşan Temiz Hidrojen ve Türevleri için Avrupa Dayanıklılık İttifakı (ERA), temiz hidrojen değer zincirindeki projelerin finansmana erişimini ele alan “Clean Hydrogen Value Chain Bankability Playbook” adlı raporunu yayımladı. Avrupa genelinde temiz hidrojen üretimine, altyapısına ve sanayide kullanımına yönelik yatırımları hızlandırmak için belirli ihtiyaçlara odaklanan kamu finansmanı sağlanması ve mevzuata ilişkin belirsizliklerin giderilmesi çağrısında bulundu. ERA'nın üyeleri arasında hidrojen değer zincirinde faaliyet gösteren Stegra, thyssenkrupp, RWE Generation, Enagás, Gasunie ve Hydrogen Europe gibi şirket ve kuruluşlar yer alıyor.
ERA, Avrupa'da çok sayıda temiz hidrojen projesinin planlanmasına rağmen talep, gelirler, altyapı geliştirme ve teknolojilerin uygulanmasına ilişkin belirsizliklerin birçok projede nihai yatırım kararı alınmasını engellemeye devam ettiğini belirtti. İlk raporun yayımlandığı bu yılın Nisan ayından bu yana bazı AB üyesi ülkelerde Yenilenebilir Enerji Direktifi III'ün (RED III) uygulanmasında ilerleme sağlandığını ve nihai yatırım kararı alınan temiz hidrojen projelerinin sayısının arttığını ifade etti. Bununla birlikte Avrupa'nın hidrojen hedeflerinin büyük ölçekli sanayi yatırımlarına dönüştürülmesi için ilave önlemlere ihtiyaç duyulduğunu aktardı.
Hidrojen projelerinin finansmana erişimini kolaylaştırmak için üç finansman mekanizması önerildi
Raporda temiz hidrojen projelerinin finansman bulma imkânını artırmak ve özel sermayeyi bu projelere yönlendirmek amacıyla üç öncelikli finansman mekanizması önerildi.
İlk mekanizma, kamu finansmanıyla desteklenen çift taraflı ihaleleri kapsıyor. Bu mekanizma, hidrojen üreticileri ile tüketicilerini rekabetçi teklif süreçleri aracılığıyla bir araya getirerek uzun vadeli tedarik anlaşmalarının yapılmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım kapsamında kamu desteği, yalnızca münferit işlemlerin ticari açıdan uygulanabilir hale gelmesi için gereken finansman açığını karşılayacak.
İkinci öneri, hidrojen tedarik zincirinde üretici ile tüketici arasında faaliyet gösteren işletmelere yönelik fark sözleşmelerini kapsıyor. Bu mekanizma, söz konusu işletmecilerin parçalı arz ve talebi bir araya getirmelerine olanak tanırken, ortaya çıkan finansman açığını karşılamak için mali destek almalarını da sağlayacak.
Üçüncü mekanizma ise hidrojen taşıma altyapısına yönelik maliyetlerin zamana yayılarak karşılanmasına odaklanıyor. Bu yaklaşım kapsamında başlangıç dönemindeki taşıma tarifeleri uygun ve öngörülebilir seviyelerde tutulurken, altyapı işletmecileri finansman düzenlemeleri ve devlet ya da AB garantileri sayesinde maliyetlerini daha uzun bir dönemde karşılayabilecek.
ERA, söz konusu mekanizmaların bireysel piyasa katılımcılarının mevcut koşullarda etkin biçimde yönetemediği yatırım risklerini ele alarak hidrojen piyasasının gelişiminin ilk aşamasında işler hale gelmesine katkı sağlayacağını vurguladı.
Mevzuatta netlik ve koordineli yatırımlar öncelik olmaya devam ediyor
İttifak, özellikle emisyon azaltımının zor olduğu sanayi sektörlerinde temiz hidrojene yönelik öngörülebilir talep oluşturulması için istikrarlı ve uygulanabilir düzenlemelerin gerekli olduğuna dikkat çekti. Kamu finansman desteğinin hedefli ve geçici olması gerektiğini, piyasa olgunlaştıkça ticari risklerin ve temiz hidrojenin ilave maliyetlerinin piyasa katılımcıları tarafından üstlenilmesi gerektiğini kaydetti.
Kuruluş ayrıca hidrojen üretimi, taşınması ve tüketimine yönelik yatırımların koordineli şekilde gerçekleştirilmesinin önemine dikkat çekerek değer zincirinin bir bölümünde yaşanan gecikmelerin diğer bölümlerdeki projelerin ticari açıdan uygulanabilirliğini etkileyebileceğini ifade etti. Aynı zamanda AB kurumlarına ve ulusal hükümetlere önerilen finansman mekanizmalarını uygulamaya koyma ve temiz hidrojen üretimini, altyapı gelişimini ve sanayinin karbonsuzlaştırılmasını desteklemek amacıyla daha öngörülebilir düzenleyici koşullar oluşturma çağrısında bulundu.
