Çin piyasasında uzun zamandır beklenen yukarı yönlü hareket, bu yıl her zaman olduğu gibi Eylül başı ya da Ağustos’ta değil, Ekim ayı sonlarında ortaya çıktı. Kütük fiyatlarında Ekim ortasında görülen düşük seviyelere kıyasla yaklaşık 10$/mt civarında artış kaydedildi. Ancak bu yukarı yönlü hareketin ne kadar süreceğine dair soru işaretleri var.
SteelOrbis’in Çin çıkışlı kütük için referans fiyat seviyesi haftalık 7,5$/mt artışla 30 Ekim tarihinde Aralık sevkiyatlı olmak üzere 430-440$/mt FOB’a çıktı. Ekim ayının başında fiyatlar aynı seviyede yer almıştı. Çinli bir tüccar, “Daha önce 425$/mt FOB’un altından yapılan bağlantılar vardı ancak şu anda kimse 435$/mt FOB’un altından teklif vermiyor. Piyasada hava değişti,” ifadelerini kullandı ve Hebei eyaletindeki üretim kesintileri ile vadeli fiyatlardaki artışın bu yükselişi destekleyen ana faktörler olduğunu belirtti.
Üretim kesintileri vs. stoklar
27 Ekim tarihinde Hebei eyaletindeki Shijiazhuang, Tangshan, Langfang, Hengshui, Handan, Xingtai, Baoding ve Cangzhou gibi şehirlerde kirliliği azaltmak amacıyla 2. seviye acil durum ilan edildi. Bu kapsamda sinterleme faaliyetlerinde %30 kısıtlama uygulanacak. Bunun sonucunda ham çelik üretiminin 4,5 gün içinde 400.000-450.000 mt azalması bekleniyor. Bu gelişme 27-29 Ekim tarihlerinde görünümü desteklese de verilere daha yakından bakıldığında piyasanın Ekim ayı başında zaten güçlü olduğu gözleniyor. CISA üyelerinin günlük ham çelik üretimi 1-20 Ekim döneminde 2,023 milyon mt, Eylül’de ise 2,016 milyon mt seviyesindeydi.
Bazı Çinli kaynaklar, çelik üretiminin mevcut tüketim seviyelerine göre halen yüksek kaldığını bildirdi. Bir tüccar, “Tatil sonrası iç piyasada sıcak rulo sac bağlantıları canlandı ancak inşaat demiri çok zayıf,” dedi. Çin’in Eylül ayındaki ham çelik üretimi son 21 ayın en düşük seviyesi olan 73,49 milyon mt’da kalsa da bu durum çelik fiyatlarını yükseltmeye yetmedi.
Öte yandan çelik stoklarının halen yüksek seviyelerde olması talebin zayıf kaldığını ve üreticilerin özellikle Ekim ayında zor bir dönemden geçtiğini gösteriyor. 20 Ekim itibarıyla Çin’deki büyük ve orta ölçekli çelik üreticilerinin mamul çelik stokları 16,58 milyon mt olarak açıklandı. Bu seviye Eylül ortasına kıyasla %8,4, Ağustos ortasına göre ise %5,8 artış kaydedildiğini gösteriyor.
Çin-ABD ilişkilerinde gerilim azalıyor
30 Ekim’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve ABD Başkanı Trump, Busan’da bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Trump Çin’den ithal ürünlere uygulanan vergileri %10 oranında azaltma kararı aldı. Ayrıca soya fasulyesi ithalatı, nadir toprak elementleri ticareti ve fentanil konularında ilerleme sağlandı.
Bu gelişmelerin Çin’in demir-çelik sektörü üzerinde doğrudan bir etkisi olmasa da piyasa görünümü belirgin şekilde iyileşti. Vadeli fiyatlarla birlikte spot fiyatlar da yükseldi.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda inşaat demiri fiyatları, Pazartesi günü %1,54, Salı günü %0,49 ve Çarşamba günü %1 artarken, Perşembe günü %0,38 düşüş kaydetti.
Zayıf talep, artışın sürdürülebilirliğine karşı en büyük tehdit
Piyasanın genel görüşü, mevcut yükselişin kısa ömürlü olacağı yönünde. Güneydoğu Asyalı bir alıcı, “Çin çıkışlı çelik fiyatları bu hafta yaklaşık 5$/mt arttı ancak herkes biliyor ki uzun mamullerde talep çok zayıf ve kış yaklaşıyor,” şeklinde konuştu.
Ekim ayı başında agresif satışlar yapan Çinli tüccarlar düşük seviyelerden teklif vermeyi kesti. Singapur merkezli bir kaynak, “Türkiye ve Orta Doğu’daki alıcılar şu anda yaklaşık 440$/mt FOB civarında hesaplanan seviyelerden tekliflerle karşılaşıyor. Vadeli fiyatlar yükselirken, düşükten teklif vermeye gerek yok,” dedi.
Rekabet
Çinli kütük ihracatçıları bu yıl en önemli küresel tedarikçilerden biri olurken, Ocak-Eylül döneminde ülkenin yarı mamul çelik ihracatı 10,73 milyon mt seviyesine ulaştı. Ancak Rusya halen Çin’in başlıca rakiplerinden biri. Türkiye’de Rusya çıkışlı kütük için bu hafta 475-480$/mt CFR seviyesinde olan Çin çıkışlı tekliflerin 20$/mt altından bağlantı yapıldı. Asya’da ise Çin çıkışlı kütük, Rusya çıkışlı tekliflerin 5-10$/mt üzerinde yer alıyor.
İran çıkışlı kütük ihracatının son aylarda yavaşlamasına rağmen Çin’in fiyatlarındaki artış sonrasında yeniden hızlanabileceği belirtiliyor.
Çinli bir kaynak, “Japonya veya Güneydoğu Asya gibi bazı bölgeler satışlarını artırabilir ancak Çin'de arz potansiyeli çok daha büyük olduğu ve arz-talep dengesizliği süreceği için Çin çıkışlı kütük en büyük tercih olmaya devam edecek,” ifadelerini kullandı.
Endonezyalı bir kütük üreticisi, 30 Ekim itibarıyla Ocak sevkiyatlı kütük tekliflerini haftalık 435$/mt FOB’dan 443$/mt FOB seviyesine çıkardı.
