Metal geri dönüşümün uluslararası piyasalardaki lider şirketi Sims Metal Management Başkanı William J. Schmiedel, dünya genelindeki çelik ve hurda piyasalarının bugünü ve yarını hakkında görüş ve düşüncelerini SteelOrbis ile paylaştı.
SIMS ve Metal Management birleşmesi sonrasında neler değişti?
Değişim temel olarak Metal Management'i daha çok yerel piyasaya tedarik eden bir firma olmaktan çıkarıp, ihracata yönelik anlayışa sevketti.
Birleşme öncesinde, Metal Management yalnızca iki bölgede ihracatçıydı. O dönemde SIMS'i Metal Management ile karşılaştırdığımızda SIMS ihracata daha fazla ağırlık veren bir kuruluştu. Metal Management faaliyetlerinin belki de yarısı yerel iken, SIMS ise yüzde 90 ihracat yüzde 10 yerel çalışmaktaydı. Böylece özellikle New York'ta çok önemli bir birliktelik yarattık. Onların birçok yerel faaliyetlerinde modernizasyon gerçekleştirdik. Böylece, önceden yerel piyasaya yönelik ele alınanı biz şimdi ihracata yönelik değerlendiriyoruz. En büyük değişiklik bu.
Bugün birleşmiş haliyle şirketimizin sevkiyat oranı yüzde 20 yerel piyasa, yüzde 80 ihracat şeklinde gerçekleşiyor diyebiliriz.
İhracat satışlarınızın toplam ABD ihracatındaki payı ne orandadır?
ABD ihracatı bu yıl tahminen 19 milyon ton civarında; SIMS MM'in gerçekleştireceği rakam ise 7-8 milyon ton arası olacaktır.
İhracat için başlıca ticaret rotalarınız hangileri?
En büyük pazarımız Türkiye. Daha sonra Kore, sonra Çin ve ondan sonra bütün Güney Doğu Asya gelmektedir. İhracatımız için ayrıca ortak teşebbüs gerçekleştirdiğimiz Adams Ailesi'ni de dahil ediyorum. Söz konusu iş ortaklığı SA Recycling olarak adlandırılmaktadır.
Türkiye pazarına, Çin ve Uzak Doğu ya da diğer bölgelere olan satış hacimlerinizi belirtebilir misiniz?
Bu yıl için Türkiye pazarı yaklaşık olarak 1,5 milyon mt civarında. Kore yaklaşık 1 milyon civarında ve Çin, bu yıl daha düşük bir rakamla 500,000 mt civarında olacak.
Geçen yıl Türkiye 1,4 milyon, Kore 1,2 milyon ve Çin ise yaklaşık 700,000 mt seviyesindeydi. Bir miktar ihracat da Vietnam ve Malezya'ya da gerçekleştirmekteyiz. Malezya yaklaşık yarım milyon mt civarında. Endonezya, Tayland, Hindistan, Suudi Arabistan, Mısır dahil olmak üzere her yere sevkiyat gerçekleştiriyoruz. Birleşik Krallık'tan İspanya'ya de fazla miktarda malzeme gidiyor.
Konteyner taşımacılığı gerçekleştiriyor musunuz?
SA Recycling operasyonları bünyesinde Los Angeles'tan Uzak Doğu'ya konteyner ile sevkiyat gerçekleştiriyoruz. Konteynerle Akdeniz'e hurda gitmiyor. Çünkü şu anda navlun oranları uygun şartlarda değil.
Hurdanın konteynerle taşınması, Çin ya da Güney Kore gibi üretim yapan piyasalara çalışan konteyner hatlarının konteynerlerinin geri götürülmesi ihtiyacı ile gerçekleşiyor. Hurda olmadan konteynerler geriye boş dönüyor. Bazı tahıl ve diğer dökme yük şeklinde emtialar konteynerle taşınmaktadır ancak miktar olarak fazla olmadığından, daha düşük seviyedeki hurda navlun rakamları dökme yük okyanus navlun seviyeleriyle rekabetçi olabilir. Bazı durumlarda aynı, bazı durumlarda daha düşük. Los Angeles'tan Güney Doğu Asya limanlarına konteyner ile taşımacılık yapmak dökme yük gemisinden daha ucuz.
Konteyner taşımacılığının belirli lojistik avantajları olabiliyor fakat aslında her şey ekonomi tarafından yönlendiriliyor. Eğer çelik fabrikaları limanlarda konumlanmışsa, hammadde ihtiyaçlarını konteynerlar aracılığıyla karşılamaları daha kolay. Bu uygulama, alıcıların belirlenmiş sürede daha az miktarda para ödemelerini de sağlıyor. Çünkü bir seferde 40.000 mt alım yapmak zorunda kalmayıp, konteynerle 5.000 mt tedarik edebilirler. Bu nedenle daha az maliyetli olur. Dolayısıyla Vietnam, Endonezya veya Tayland'daki küçük üreticilerin alım yapmaları için iyi bir yol. Küçük miktarlarda alım yapmak daha az piyasa riski sağlar. Böylece piyasalardaki iniş çıkışları dengeleme imkanı sağlayabilirler.
Ama bu uygulama Türkiye'de uygun değil. Türkiye'deki fabrikalar daha büyük, bu nedenle daha çok malzemeye ihtiyaçları olduğundan, alımları süreklidir.
ABD yerel piyasası hurda fiyatlarının hangi yöne doğru hareketleneceğini düşünüyorsunuz?
Ekim ayı için ABD fiyatları 20-30 dolar civarında yumuşuyor. Bu geçici bir düşüş olacak, kasım ayında ya aynı kalacak ya da tekrar yükselecek çünkü ABD'de en az ülke genelinin yarısında kış şartları ağır geçiyor. Aralık-ocak-şubat ayları yaklaştıkça hurda akışının düşmesi beklenebilir. Bu yüzden genel olarak ekim ayında piyasa gerileyecek ki bu normal bir durum, kasım ya da aralık ayında ise toparlanma yaşanabilir.
ABD piyasasında şu sıralar talep nasıl?
Çok güçlü değil fakat üreticiler yüzde 75 civarlarında işletim oranlarına geri döndüler. Bu yüzden geçen yıla göre daha iyi ancak 2008 öncesine yaklaşmış değiliz. Bununla birlikte temel olarak olumlu, fiyatlar iyi, üreticiler para kazanıyor ancak üretim oranları görmek istediğimizden biraz düşük.
Eylül ayı başlangıcındaki fiyat artışlarının asıl sebebi neydi?
Stok ikamesiydi. Üreticiler bakım veya hurda stoklarını düşürmek amaçlarıyla yaz boyunca çeşitli kesintiler yaptılar. Daha sonra hepsi aynı anda geri döndü. Yaz aylarında çok ilginç bir durum yaşadık. Temmuz ayında hurda toplama işlemi ocak ve şubat aylarına benzer şekilde duraklar, ancak tam tersi bir nedenle: Havaların çok sıcak olması bu işlemleri yavaşlatır. Şirketlerin ağustos ayında tatil yaptığı Avrupa'dan farklı olarak ABD'de bu biçimde bir tatil fenomeni yoktur. Daha çok bir hava durumu fenomeni vardır. Temmuz ayında ülkenin büyük kısmında hava ciddi olarak normallerin üzerinde sıcak seyretti. Bu nedenle hurda akışı azaldı ve fiyatlar düştü. Biz ve rakiplerimiz bu kadar yüksek rakamlar ödeyemezdik ve böylece hurdada yavaşlama gerçekleşti. Bu durum hava şartlarıyla birleşince, temmuz ve ağustos aylarında hurda akışı yüzde 30-40 dolaylarında yavaşladı.
Böylece etrafta çok fazla hurda olmadan eylül ayına geldik. Üreticiler alım yapmaya başladılar ve fiyatlar arttı. Piyasaya oldukça çok miktarda hurda çıktı ve fiyatlar şimdi yeniden düşüşte. Çok fazla dalgalanma olduğundan bir süre daha bu şekilde yaşamaya devam edeceğiz.
Ekim ayı başlangıcı itibariyle arz, talepten daha güçlü. Türk üreticilerin ekim ayı sonuyla birlikte kış stoklarına yönelik alım yapacaklarını düşünüyor musunuz? O zaman hurda fiyatları daha da artar mı?
ABD ekonomisinin yavaş bir şekilde, biraz iyileştiğine yönelik işaretler var. İşsizlik hala yüksek olmasına rağmen, imalat malları artış kaydetti, dayanıklı mal üretimleri ve inşaat projeleri artmaya başladı. Yavaş da olsa bir iyileşme dönemi yaşanıyor. Çelik ürünlerine yönelik talebin dördüncü çeyrekte artacak olması da oldukça yardımcı olacaktır.
Döviz kurunun hurda fiyatlarına sizce bir etkisi olacak mı?
Döviz kuru ABD hurdasını kesinlikle daha rekabetçi yapacaktır. Bu nedenle genel olarak olumlu etkisi olacaktır.
Çin'deki son üretim kesintilerinin satış hacimlerinize ne derece etkisi oldu?
Üretim kesintileri bu sefer daha gerçek görünüyor. Şu anda iki durum söz konusu: Hükümet CO2 emisyonu konusunda çok ciddi. Bu nedenle özellikle daha eski, daha çok kirlenmeye neden olan yüksek fırınları kapatıyorlar. Bilindiği gibi elektrikli ark ocaklarında yapılan çelik üretimi, yüksek fırınlardakine göre yüzde 30 daha az enerji kullanımı gerektiriyor. Dolayısıyla Çin'de, elektrikli ark ocağı üretimine daha fazla odaklanma olabilir. Bu durum kuşkusuz hurda talebini artıracaktır. Bahsettiğim olasılık düşük çelik üretimiyle birleştiğinde, Çin'de daha az çelik ihracatı gerçekleşeceği düşünülebilir. Bu durum bize olduğu kadar, yakın bölgedeki çelik üreticileri için de iyi olacaktır.
Çin piyasası bizim için çok büyük bir pazar konumunda olsa da, en büyük pazarımız değil. Çin'de elektrikli ark ocaklarındaki çelik üretimi hala çok az, belki de yüzde 5-6 civarında. Bu yüzden hurda ithalatı kuvvetli değil. ABD ve Birleşik Krallıktaki hurda ihracatçıları için Kore ve Güney Doğu Asya, Çin'den daha önemli piyasalar. Bizim için en önemli nokta, Çin'den ne kadar çelik ihraç edildiği.
Çin'in hurda ithalatı 2009 yılı Ocak-Ağustos dönemi ile kıyaslandığında yarı yarıya azaldığı görünüyor. Alım aktivitelerinin yakında artış kaydetmesini bekliyor musunuz?
Bu yıl Çin'de daha fazla gelişme olacağını zannetmiyorum. Ancak gelecek yıl bu durumda değişiklik yaşanacaktır. Gelecek yıl demirli hurda ithalatlarında önemli bir artış olabilir. Özellikle Şanghay bölgesinde faaliyete geçecek yeni elektrikli ark ocakları nedeniyle 2011 yılı, Çin'e yapılacak ihracat açısından bence iyi bir yıl olacaktır. Çin piyasasında elektrikli ark ocaklarında yapılan çelik üretiminin yüzdesi artış kaydedecek. Bahsettiğimiz artış belki yüzde olarak sadece %3 seviyesinde olacak. Ancak 500 milyon ton üretimde gerçekleşecek %3'lük artış oldukça iyi bir rakam.
Size göre 2011 yılı hurda açısından hangi nitelik bakımından dikkate değer olacak?
Bence 2011 yılı da 2010 yılına benzer olarak piyasada sürekli bir dalgalanma halinde geçecek. Uzun yıllardır bu sektörün içindeyim ve kariyerimin büyük döneminde piyasadaki en büyük değişiklik 10-20$/mt olmuştur. Şimdi ise 40-45 günlük sürede 100$/mt değişimi yaşadığımız bir dönemdeyiz. Bu son derece dalgalı bir yapı ve ben 2011 yılının da aynı olacağını düşünüyorum. Bu her zaman için mücadele edilecek bir durum.
Hepimiz bu riskin nasıl yönetilebileceğini anlamaya çalışıyoruz. LME kütük piyasası var ancak orada henüz yeterli derinlik yok. Çelik üreticilerinin ürünlerini ya da hurda tedarikçilerinin ürünlerini hedge etmesine yetecek kullanışlılıkta değil henüz. Bence bahsettiğim bu durumun gerçekleşmesi için şu andan itibaren üç ile beş yıl arasında bir zamana ihtiyaç var. Ancak o zaman riski yönetmemize yardımcı olabilir. Ancak şu an için, hepimiz, aşağıda bir güvenlik ağının olmadı trapezin üstünde hareket etmekteyiz.
