Sac fiyatlarının 2010 yılının sonuna geldiğimiz bu günlerde artık kriz sonrası yaşanan öngörülemez durumdan bir miktar kurtulabildiğini söyleyebilir miyiz?
Sac fiyatları ciddi tırmanış trendinden sonra, 2008'de yaşanan krizden bu yana düşmeye başladı. 2009'da yaşanan bir miktar artıştan sonra sene sonunda fiyatlar tekrar yavaşladı. Ardından 2010 senesinde mayıs ayına kadar tekrar yükseliş yaşandıktan sonra tekrar bir zayıflama oldu. Bu durum sadece Türkiye'nin kendi dinamiklerine özgü değil, dünyadaki gelişmelere bağlı bir durumdu. Konferansta yapılan konuşmalardan görüldüğü üzere, Türkiye dünyada önemli bir oyuncu. Dünya üretiminde onuncu sırada yer alıyor. Bu ülkelerdeki hareketler, dünyanın çeşitli bölgelerindeki ekonomiler, sektörümüzü etkiliyor. Bu etkiler 2010 senesinde de kendini fazlasıyla gösterdi. 2010 Mayıs ayından sonra yukarıda bahsettiğim gibi zayıflama başladı, yaz aylarında durgunluk yaşandı ve yaz aylarının bitimiyle birlikte tekrar hareketlenme oldu. Kasım ayına yaklaşırken yukarı hareket güç kazandı. Kasım ayının son günlerinde özellikle Türkiye'deki üreticiler yakın coğrafyadaki Rusya, Ukrayna gibi ülkelerdeki üreticiler gibi fiyatlarını yukarıya çektiler. Benim kişisel görüşüm bu yukarı gidiş bir müddet daha devam edecek. Çünkü üretici fabrikalar, çalışan kapasiteler üretimlerinin önümüzdeki aylarını da sattılar. Bu satışlardan dolayı, kasım ayından itibaren birkaç ay daha yukarı hareket devam edecek diye düşünüyorum.
Çelik sektörü genel ekonomiye çok bağlı. Başta sanayi yatırımları, inşaat sektörü, dayanıklı tüketim, otomotiv olmak üzere birçok sektör dengeleri sektörümüzü çok ve hızlı etkiliyor. 2011 yılında ekonomileri sorunları aşmış bir şekilde düşünmemek lazım. 2011 yılında da geçen yıllarda gözlenen istikrarsızlık devam edecek. Ama genel gidişat yukarıya doğru.
Çelik sektör içinde, uzun ürün ve yassı mamul üreten firmalara sahibiz, Şirketlerimizden olan Kroman çelik uzun ürün konusunda faaliyet gösteriyor, Yücel Boru ve Çayırova boru Firmaları yassı mamul üretiyor. Dolayısıyla yukarıda izaha çalıştığım gelişmeleri iki yönüyle de yaşıyoruz.
Boru fabrikalarımızda üretilen boruların hammaddesi olan sıcak ve soğuk saçları yurtiçi ve yurtdışındaki üreticilerden tedarik ediyoruz. Müşterilerimiz muhtelif sektörlere ürün tedarik eden bayiler. Bu sektörlerin başında inşaat sektörü geliyor. İnşaat sektöründe, görece olarak Türkiye'den gelen talep diğer ülkelere nazaran daha canlı gözüküyor. İnşaat sektöründeki canlılık ve hareket 2010 senesinde olduğu gibi 2011'de de devam edecek diye düşünüyoruz. Özellikle bankaların tüketicilere sağlamış oldukları kolaylıklarla inşaat sektöründeki canlılık sürüyor. Kaçınılmaz olarak bir miktar maliyet baskısı oluşacak.
Sac üreticilerinin fiyatları önümüzdeki dönem de bir miktar artacak. Ama talep 2011'de bu durumu karşılayacak diye düşünüyorum. Otomotiv sektöründeki ve çelik eşya sektöründeki gelişmeler destekleyecektir fikrindeyim. Önümüzdeki seneye genel olarak olumlu bakıyorum. 2011‘de belediye ve devlet kuruluşlarının yatırımlarını da göz önüne almak lazım. Yapılacak olan yatırımlar önümüzdeki yaz sezonu sonuna kadar devam eder ve bu durum sektöre önemli bir ivme kazandırabilir.
Üretimimizin önemli bir bölümü inşaat sektöründe kullanılan profiller ve borular. Diğer tarafta da doğal gaz ve su boruları üretiyoruz. Türkiye'deki doğal gaz yatırımlarından dolayı doğal gaz boru satışları hız kazanıyor. İhracat tarafına baktığımız zaman bizim geleneksel ihracat pazarlarımız aynı zamanda Türkiye çelik boru sektörünün geleneksel pazarı olan Avrupa. Bu bölgede muhtelif ülkelerde yaşanan bankacılık ve finans sorunları var. Dolayısıyla yatırım tarafı oldukça zayıf. 2009 ve 2010'da Avrupa'ya satışlarımız geçen yıllara oranla ciddi oranda düştü. Bunu bir miktar başka bölgelere ihracat yaparak kapatmaya çalıştıysak da Avrupa'nın kapasitesi yüksek olduğu için ek ülkeler satışları yetersiz kaldı. 2011 yılında da Avrupa iç dinamiklerinden kaynaklanan sıkıntının devam edeceğini düşünüyorum dolayısıyla Türkiye çelik boru üreticilerinin Avrupa'ya yapacakları ihracatın düşük seviyede devam edeceği kanısındayım. İç piyasa yine başı çekecektir.
Hammadde konusunda Türkiye'den yapılan tedarikte bir gelişme kaydedildiğini düşünüyor musunuz?
Hammadde tedariki konusunda 2009 yılından önce Türkiye'de tek üretici Ereğli Demir Çelik'ti. Daha sonra İsdemir de devreye girdi. 2009 senesinden sonra iki tane daha üretici katıldı. Bir tanesi, daha ziyade kendi üretimindeki ihtiyaçlarına dönük hammadde üreten Tosyalı. Diğer bir üretici 2010 senesinin yaz aylarında devreye giren Çolakoğlu.
Dolayısı ile Erdemir ve İsdemir dışında arz tarafında yeni oyuncular devreye girmiş oldu. 2009'a kadar %70-75 civarında yassı ithalatı söz konusuyken çelik tedarikinde 2009'dan sonra bu oran değişti. Şu anda ithalat %25-30 civarındadır. Geri kalan miktar Türkiye'deki üreticiler tarafından karşılanmaktadır. Özellikle yurt dışından Türkiye'nin geleneksel ithalat yaptığı ülkeler Rusya, Ukrayna ve Romanya'ydı. Rusya, kendi iç piyasa şartları nedeniyle pek fazla etkili değil. Ukrayna'da önemli iki tane fabrika var. Bu fabrikalarda son aylarda gerçekleşen hisse değişimi sonrasında yönetimlerin bakışı farklılaştı ve oradan da Türkiye'ye yapılan ithalatta gerileme yaşanıyor. Türkiye'de devreye giren ve önümüzdeki yıllarda bu kapasitenin artacak olması ile birlikte Türk tedarikçisi kendi yassı çelik ihtiyacını ülke içinden tedarik eder hale gelecek.
Kalite açısından baktığımızda Erdemir başta olmak üzere İsdemir ve diğer üreticiler son derece kaliteli ürünler üretiyorlar. Türkiye'deki üreticilerin ürettiği ürünler kalite ve termin açısından bizim gibi tedarikçileri tatmin edici boyutta olduğundan bu durum ülkemiz açısından da sevindirici olmaktadır.
Boru tarafında baktığımızda, özellikle dünyada kullanılan spiral borular hammaddeleri açısından biraz daha spesifik hale geldi. Yerli üreticilerimizin bu konuda çalışacaklarını umuyorum. Ark ocaklı üreticilerin kalitelerinde her geçen gün iyileştirmeler yaşanıyor. Bilindiği üzere Dünyada çeşitli ülkelerde üretim yapan entegre tesislerde de bir miktar hurda kullanımı mevcut. Ürünlerin kullanıldığı yerlere göre spectleri tespit edilip talepler buna göre yapılıyor.
2010 yılında boru tüketiminde beklenen toparlanmayı görebildiniz mi? 2011 in nasıl geçeceğini tahmin ediyorsunuz?
2009 yılına göre 2010 yılında iç piyasanın canlılığından gelen taleplerden dolayı yaklaşık %15 civarında büyüme oldu. Ayrıca 2009 yılına göre ihracatta da göreceli bir büyüme oldu. 2008 yılında Türkiye çelik boru sektöründe 3.600.000 ton üretim rakamları mevcuttu. Bunun 700.000 tonunu spiral borular oluşturuyordu. Bu rakam çelik boru üreticileri derneğimizden aldığım verilerdir. 2008'in ikinci yarısı son derece zayıf geçmişti. 2010 yılında herşeye rağmen 2008 yılı öncesi seviyelere gelemeyeceğiz. Belki 2011'de bahsettiğim dinamikler sayesinde 2008 öncesi yakalanabilir.
2011 için ben iyimserim. Son yıllarda demir çelik sektörü önemli zorluklar yaşadı. Hiçbir zaman sıkıntılar devamlı olmaz, yavaş yavaş yoluna girer diye düşünüyorum. Dünyadaki Olumlu gelişmelerin ülkemize yansıyacağı ve fiyatları destekleyeceği görüşünden hareketle 2011 senesinin daha iyi bir yıl olacağı kanısındayım.
Mamule gelen talep bir şekilde hammaddeye yansıyor. Talep olduğu sürece mamul fiyatı da artıyor. Doğal olarak üreticilerin hammadde fiyatlarını da olumlu yönde etkiliyor.
Yücel Boru 2011 yılında neleri hedefliyor?
Grubumuzdaki iki boru üreticisi Yücel Boru ve Çayırova Boru olarak konsantrasyonumuzu hiç bozmadık. Şirket gerçeklerini, Türkiye ve dünya gerçeklerini göz ardı etmeden alıcı ve satıcı olduk. Bu durum müşterilerimizin mevcut güvenini artırırken bizi sanayi ve ticarette amaç olan kar konusunda destekledi. 2008 ve 2009 yılını karlı kapatırken 2010‘da piyasada ciddi rekabet yaşadık. Yurt içi ve yurt dışındaki müşterileri destekledik. Dolayısıyla bu bize pozitif olarak yansıdı, 2010 yılını da pozitif kapayacağımız kanısındayız. 2011 yılında guruba bağlı iki boru şirketinin işlerinin de düzelen ekonomiler ile daha olumlu olacağı görüşündeyim.
Bunun yanında bizim kalite artırma yatırımlarımız 2010 yılında da devam etti. 2005'den itibaren Dörtyol'da faaliyette olan fabrikamız var. Dörtyol fabrikamız yatırımlarını 2011'de genişletip daha büyük bir alana yayacak. Üretim kapasitemizi artırıp doğalgaz, su, galvanizli borular gibi ürünler üreteceğiz. Dolayısıyla rekabetçi piyasadan daha büyük pay alacak şekilde yapılanmamızı sürdüreceğiz.
Gebze'deki tesislerimizde devam eden büyüme yatırımımız birkaç ay içinde tamamlanacak. Hem kapasitemizi hem de ürün çeşidimizi artırıyoruz. 2011 sonu itibariyle kapasitemizi %20 artırmış olacağız. Çayırova fabrikamızdaki kapasite arttırma ve kalite yükseltme yatırımlarımız devam ediyor birkaç ay içinde tamamlanacak.
Yurt içi ve yurt dışı dinamiklerini kontrol ederek boru similasyonunu sürekli yapıyoruz. Bu kontrolün temelinde yatan şudur: Türkiye'de mevcut bir kapasite var. Ek olarak, önümüzdeki yıllarda kurulacak olan yatırımlar ve yassı yatırımları da var. Erdemir ve İsdemir'in 5 milyon ton üretimi var. Talep olması halinde bunlar çok rahat bir şekilde 10 milyon tona çıkacak durumda. Çolakoğlu kapasitesi iki milyon ton civarında ve bu rakam 3,5 milyon tona çıkabilir. Demekki bir similasyon yaptığımız zaman 13,5 milyon ton yapıyor. Tosyalı'nın da 1,5 milyon ton civarında kapasitesi var. Atakaş iki milyon gibi bir kapasiteyle girecek. Dünya genelindeki gelişmeleri de katmak lazım. Neredeyse 20 milyon tonluk kapasite oluşacak. Türkiye'nin ihtiyacı 11-12 milyon ton civarında. Türkiye'nin geri kalan 7-8 milyon tonu ihraç etmesi lazım. Dünyada şu andaki ekonomik durum her ne kadar bu kapasiteleri emecek düzeyde değilse de gelecek yıllarda yaşanacak gelişmeler ile yassı konusunda bölgemizin önemli bir gücü olacağımız kanısındayım.
Konuşmamın başında Türkiye'nin dünya çelik sektöründe önemli oyuncu olduğundan bahsetmiştim. 1.3 milyar ton civarında çelik üretimi var. Bunun önemli bir kısmı Çin'de üretiliyor. Türkiye bir oyuncu ama Türkiye'nin bölgesi çok önemli. Rusya, Ukrayna, Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan olarak aşağı doğru inen bir meridyenin içindeyiz. Bir çelik havzası söz konusu. Bu havzanın kendi dinamiklerine baktığımızda bir tarafta Asya ve öbür tarafta Avrupa ve Afrika bulunuyor. Bu bölgenin içinde güçlü bir oyuncu Türkiye. Öte yandan Türkiye'nin önemli miktarda ham madde ithalatı var. Belki önümüzdeki yıllarda en büyük sorun bu hammadde ihtiyacı olacak. Türkiye'nin hurdası yok, kaliteli cevheri yok. Belki o konuların üzerinde çalışmak lazım. Ancak fiyat desteği olduğu takdirde hammadde de yatırım yapılabileceği kanısındayım. Türkiye doğal yapısı itibarıyla zengin yeni kaynaklar bulunabilir.
